معرفی دوره

در این دوره جامع و به‌روز با عنوان «DNS Deep Dive 2025-1»، از مباحث پایه‌ای تا پیچیده‌ترین جنبه‌های سیستم نام‌گذاری دامنه (DNS) پرده‌برداری می‌شود. مدرس این دوره، یک متخصص ارشد شبکه با سال‌ها تجربه عملی در شرکت‌های بزرگ فناوری است. با تمرکز بر آخرین پروتکل‌ها، مکانیزم‌ها و ابزارها، یاد خواهید گرفت چگونه یک سرویس DNS پایدار، ایمن و با عملکرد بالا راه‌اندازی و مدیریت کنید.

آنچه در این دوره خواهید آموخت

• مبانی و تاریخچه DNS: چگونگی شکل‌گیری و تکامل DNS از ابتدا تا امروز.
• طراحی و ساختار منطقه‌ها (Zones): انواع zone و نحوه پیکربندی فایل‌های zone.
• حل‌کننده‌ها (Resolvers) و سرورهای مرجع: تفاوت‌های iterative و recursive و بهترین روش‌ها.
• ثبت منابع (Resource Records): A, AAAA, CNAME, MX, TXT, SRV و کاربردهای آن‌ها.
• الگوریتم‌های مسیریابی: Round Robin، GeoDNS و Load Balancing در DNS.
• امنیت DNS: DNSSEC، DNS over HTTPS (DoH) و DNS over TLS (DoT).
• بهینه‌سازی عملکرد: Cache، TTL و تکنیک‌های کاهش تأخیر.
• ابزارهای عیب‌یابی: dig، nslookup، tcpdump و Wireshark.

مزایا و کاربردها

• افزایش امنیت شبکه: با پیاده‌سازی DNSSEC و رمزنگاری ترافیک DNS.
• بهبود پایداری و دسترسی: طراحی چندلایه و GeoDNS برای توزیع بار هوشمند.
• کاهش تأخیر: تنظیم بهینه TTL و Cache موثر برای پاسخگویی سریع‌تر.
• مدیریت آسان دامنه‌ها: آشنایی با ابزارهای اتوماسیون و APIهای ارائه‌دهندگان DNS.
• تعمق در پروتکل‌های جدید: بهره‌گیری از DoH و DoT برای عبور امن از فایروال‌ها.

پیش‌نیازها

• آشنایی مقدماتی با شبکه‌های TCP/IP و پروتکل‌های لایه کاربرد.
• درک مفاهیم پایه لینوکس (نصب نرم‌افزار، ویرایش فایل‌ها).
• سازگار بودن سیستم‌عامل (Ubuntu, CentOS, Windows) برای تمرین عملی.
• دسترسی به اینترنت برای دریافت ابزارها و مثال‌های عملی.

این دوره طوری طراحی شده که حتی اگر تجربه کمی در DNS دارید، بتوانید با تمرین‌های گام به گام به سطوح پیشرفته برسید.

سرفصل‌های دوره

• بخش 1: معرفی DNS و تاریخچه آن
• بخش 2: ساختار منطقه‌ها و فایل‌های پیکربندی
• بخش 3: نحوه کار Resolverها و Caching
• بخش 4: انواع Resource Record و کاربردها
• بخش 5: راه‌اندازی سرور BIND و تنظیمات پایه
• بخش 6: امنیت DNS با DNSSEC
• بخش 7: DNS over HTTPS و DNS over TLS
• بخش 8: بهینه‌سازی عملکرد DNS
• بخش 9: عیب‌یابی و مانیتورینگ
• بخش 10: پروژه عملی: ساخت یک شبکه DNS مقاوم

مثال‌های عملی

در هر بخش، با مثال‌های واقعی و سناریوهای عملی کار می‌کنیم. برای نمونه:

مثال 1 – تنظیم A Record:

در فایل /etc/bind/db.example.com اضافه کنید:

www IN A 192.0.2.10

سپس با دستور sudo rndc reload example.com تنظیمات را بارگذاری کنید.

مثال 2 – پیاده‌سازی DNSSEC:

ایجاد کلید: dnssec-keygen -a RSASHA256 -b 2048 -n ZONE example.com

امضای Zone: dnssec-signzone -o example.com db.example.com

نهایی‌سازی و مشاهده خروجی با dig +dnssec www.example.com.

این مثال‌ها و ده‌ها تمرین مشابه، تسلط شما را تضمین می‌کند.

جمع‌بندی و توصیه‌ها

با اتمام این دوره، توانایی طراحی، پیاده‌سازی و عیب‌یابی هر نوع ساختار DNS را خواهید داشت. فرقی نمی‌کند در یک شرکت کوچک کار می‌کنید یا زیرساخت‌های ابری پیچیده؛ مطالب این دوره به شما دید جامعی می‌دهد.

پیشنهاد می‌شود:

• پس از هر بخش، تمرین‌ها را با دقت انجام دهید.
• سوالات خود را در انجمن دوره مطرح کنید تا همراه مدرس و سایر دانشجویان حل شوند.
• برای تسلط بیشتر، یک پروژه مستقل DNS طراحی و پیاده‌سازی کنید.

همین حالا دانلود رایگان دوره را آغاز کنید و به جمع حرفه‌ای‌های DNS بپیوندید!