این دوره به گونه‌ای طراحی شده است که دانش شما را از پایه و اساس در زمینه کار با خط فرمان لینوکس بنا نهد. پس از اتمام این دوره، شما قادر خواهید بود:

• با اطمینان کامل در محیط ترمینال لینوکس ناوبری کنید و از دستورات پایه به صورت موثر استفاده نمایید.
• فایل‌ها و دایرکتوری‌ها را ایجاد، کپی، جابجا و حذف کنید و با استفاده از دستوراتی مانند `ls`، `cd`، `mkdir`، `cp`، `mv`، `rm` و `rmdir` مدیریت کاملی بر سیستم فایل داشته باشید.
• مفهوم مجوزهای فایل و دایرکتوری را درک کرده و با دستورات `chmod` و `chown` آن‌ها را تنظیم و تغییر دهید تا امنیت سیستم خود را افزایش دهید.
• از قابلیت‌های قدرتمند ورودی/خروجی (I/O Redirection) و پایپ‌ها (Pipes) برای ترکیب دستورات و انجام کارهای پیچیده‌تر بهره‌مند شوید. به عنوان مثال، خروجی یک دستور را به ورودی دستور دیگر ارسال کنید.
• با ابزارهای قدرتمند پردازش متن مانند `cat`، `more`، `less`، `head`، `tail`، `grep`، `sed` و `awk` کار کنید و داده‌های متنی را فیلتر، جستجو و ویرایش نمایید.
• فرآیندهای در حال اجرا در سیستم را مدیریت کنید، آن‌ها را مشاهده کرده و در صورت نیاز متوقف سازید، با استفاده از دستوراتی نظیر `ps`، `top` و `kill`.
• با اصول اولیه اسکریپت‌نویسی شل (Shell Scripting) آشنا شوید و اسکریپت‌های ساده‌ای برای خودکارسازی وظایف روزمره بنویسید.
• با اصول مدیریت بسته‌ها (Package Management) در توزیع‌های مختلف لینوکس (مانند APT برای دبیان/اوبونتو و YUM/DNF برای ردهت/فدورا) آشنا شوید.
• مهارت‌های عیب‌یابی و حل مشکلات را با استفاده از ابزارهای خط فرمان توسعه دهید.
• با ترفندها و میانبرهای صفحه کلید برای افزایش بهره‌وری در ترمینال آشنا شوید.

یادگیری خط فرمان لینوکس فراتر از حفظ چند دستور ساده است؛ این یک سرمایه‌گذاری برای آینده شغلی و توسعه فردی شما در دنیای فناوری است. مزایای کلیدی این مهارت عبارتند از:

• افزایش بهره‌وری: با استفاده از خط فرمان می‌توانید کارهای پیچیده را با سرعت و دقت بسیار بالاتری نسبت به رابط‌های گرافیکی انجام دهید. خودکارسازی وظایف تکراری با اسکریپت‌ها، زمان شما را به شکل چشمگیری ذخیره می‌کند.
• دسترسی و کنترل کامل: خط فرمان به شما امکان می‌دهد تا به عمیق‌ترین سطوح سیستم عامل دسترسی داشته باشید و کنترل بی‌سابقه‌ای بر پیکربندی و عملکرد آن اعمال کنید. این برای مدیران سیستم و مهندسان DevOps حیاتی است.
• پیشرفت شغلی: مهارت کار با خط فرمان لینوکس یک نیاز اساسی در بسیاری از نقش‌های شغلی پرتقاضا مانند مدیر سیستم، مهندس DevOps، تحلیلگر امنیت سایبری و توسعه‌دهنده نرم‌افزار است.
• درک عمیق‌تر از سیستم: کار با خط فرمان شما را مجبور می‌کند تا نحوه تعامل اجزای سیستم را درک کنید، که منجر به دانش فنی عمیق‌تری می‌شود.
• انعطاف‌پذیری: خط فرمان در هر محیط لینوکسی، از یک سرور کوچک گرفته تا یک ابرکامپیوتر، قابل استفاده است. این مهارت قابل انتقال به انواع پلتفرم‌ها و ابزارهاست.
• آمادگی برای آزمون‌ها: بسیاری از گواهینامه‌های معتبر در حوزه لینوکس و فناوری اطلاعات (مانند CompTIA Linux+، LPIC، RHCSA) نیازمند تسلط بر خط فرمان هستند.

این دوره برای همه افراد، از جمله کسانی که هیچ تجربه قبلی با لینوکس ندارند، مناسب است. تنها پیش‌نیازهای اساسی برای شرکت در این دوره عبارتند از:

• آشنایی پایه با کامپیوتر: توانایی استفاده عمومی از کامپیوتر و اینترنت.
• اشتیاق به یادگیری: تمایل به کاوش و تسلط بر یک سیستم عامل قدرتمند.
• یک محیط لینوکس برای تمرین: توصیه می‌شود یک سیستم عامل لینوکس (مانند اوبونتو، CentOS یا فدورا) را نصب کنید. این می‌تواند به صورت ماشین مجازی (VM) با نرم‌افزارهایی مانند VirtualBox یا VMware Workstation، یا به صورت نصب دوگانه (Dual Boot) در کنار ویندوز باشد. تمرین عملی کلید موفقیت در این دوره است.

دانش قبلی از لینوکس یا برنامه‌نویسی به هیچ وجه الزامی نیست. این دوره از صفر شروع کرده و گام به گام شما را پیش می‌برد.

این دوره به صورت ساختاریافته در چندین فصل و بخش ارائه شده است تا یادگیری برای شما هموار و منطقی باشد:

• فصل اول: مقدمه‌ای بر لینوکس و ترمینال
  • چرا لینوکس و خط فرمان؟
  • آشنایی با محیط ترمینال و شل (Shell)
  • اولین دستورات: `echo` و `man`
• فصل دوم: ناوبری در سیستم فایل لینوکس
  • درک ساختار درختی سیستم فایل
  • دستورات `pwd`، `ls` و `cd` برای حرکت در دایرکتوری‌ها
  • مسیرهای مطلق و نسبی
• فصل سوم: کار با فایل‌ها و دایرکتوری‌ها
  • ایجاد فایل با `touch`
  • ساخت دایرکتوری با `mkdir`
  • کپی، جابجایی و تغییر نام با `cp` و `mv`
  • حذف فایل‌ها و دایرکتوری‌ها با `rm` و `rmdir`
  • مشاهده محتوای فایل‌ها: `cat`، `less`، `more`
• فصل چهارم: مجوزهای فایل و کاربران
  • مفهوم مالکیت، گروه و سایرین
  • مجوزهای خواندن، نوشتن و اجرا (rwx)
  • تغییر مجوزها با `chmod` (حالت‌های عددی و نمادی)
  • تغییر مالکیت با `chown` و `chgrp`
  • مدیریت کاربران و گروه‌ها (دستورات پایه `useradd`، `userdel`، `groupadd`)
• فصل پنجم: ورودی/خروجی و پایپ‌ها
  • تغییر مسیر خروجی (`>` و `>>`)
  • تغییر مسیر ورودی (`<`)
  • ترکیب دستورات با پایپ (`|`)
  • مثال‌های کاربردی: `ls -l | grep “txt”`
• فصل ششم: ابزارهای پردازش متن قدرتمند
  • جستجو با `grep` (عبارات باقاعده – Regular Expressions)
  • ویرایشگرهای خط فرمان: `nano` و مقدمه‌ای بر `vim`
  • دستورات `head` و `tail`
  • معرفی `sed` و `awk` برای ویرایش و گزارش‌گیری پیشرفته
• فصل هفتم: مدیریت فرآیندها
  • مشاهده فرآیندهای در حال اجرا با `ps` و `top`
  • متوقف کردن فرآیندها با `kill`
  • کار با فرآیندهای پس‌زمینه (Background Processes)
• فصل هشتم: مدیریت بسته‌ها و به‌روزرسانی سیستم
  • مفهوم مدیریت بسته‌ها
  • کار با `apt` در دبیان/اوبونتو (نصب، حذف، به‌روزرسانی)
  • معرفی `yum` و `dnf` در ردهت/فدورا
• فصل نهم: شبکه و عیب‌یابی اولیه
  • بررسی اتصال با `ping`
  • مشاهده آدرس‌های IP با `ip addr`
  • عیب‌یابی پایه شبکه
• فصل دهم: مقدمه‌ای بر اسکریپت‌نویسی شل
  • چرا اسکریپت‌نویسی شل؟
  • ساختار یک اسکریپت ساده
  • متغیرها و ورودی کاربر
  • ساختارهای شرطی (`if`) و حلقه‌ها (`for`, `while`)
  • اولین اسکریپت کاربردی شما
• فصل یازدهم: ترفندها و نکات پیشرفته
  • میانبرهای ترمینال برای افزایش سرعت
  • تاریخچه دستورات (`history`)
  • استفاده از وایلدکارت‌ها (Wildcards)
  • نکات امنیتی در خط فرمان