🎓 دوره آموزشی جامع

📚 اطلاعات دوره

عنوان دوره: طراحی و پیاده‌سازی کامپایلر با ANTLR

موضوع کلی: برنامه نویسی

موضوع میانی: حوزه‌های تخصصی**

📋 سرفصل‌های دوره (100 موضوع)

• 1. مقدمه‌ای بر طراحی کامپایلر
• 2. چرخه حیات یک برنامه و نقش کامپایلر
• 3. فازهای اصلی کامپایلر: نمای کلی
• 4. انواع مترجم‌ها: کامپایلر، مفسر، JIT
• 5. چرا طراحی کامپایلر را یاد بگیریم؟
• 6. آشنایی با ابزار ANTLR و قابلیت‌های آن
• 7. نصب و راه‌اندازی محیط ANTLR
• 8. ساختار کلی گرامرهای ANTLR
• 9. مفاهیم اولیه: تجزیه لغوی در مقابل تجزیه نحوی
• 10. اولین گرامر ANTLR: سلام دنیا
• 11. نقش تحلیل‌گر لغوی (اسکنر)
• 12. توکن‌ها و لکسم‌ها
• 13. مروری بر عبارات منظم (Regular Expressions)
• 14. ماشین‌های حالت متناهی (FSMs): DFA و NFA
• 15. تبدیل عبارات منظم به NFA
• 16. تبدیل NFA به DFA و بهینه‌سازی
• 17. نوشتن یک Lexer دستی (مفهومی)
• 18. قوانین Lexer در ANTLR
• 19. تعریف توکن‌ها و الگوهای لغوی در ANTLR
• 20. مدیریت فضای خالی (Whitespace) و کامنت‌ها
• 21. تفاوت بین کلمات کلیدی و شناسه‌ها
• 22. توکن‌های لیترال: اعداد صحیح، اعشاری، رشته‌ها
• 23. تقدم و تداخل قوانین لغوی
• 24. مدیریت خطا در تحلیل لغوی
• 25. پیاده‌سازی یک Lexer کامل با ANTLR
• 26. نقش تحلیل‌گر نحوی (پارسر)
• 27. گرامرهای مستقل از متن (Context-Free Grammars – CFGs)
• 28. اشتقاق (Derivations) و درخت تجزیه (Parse Tree)
• 29. ابهام در گرامرها
• 30. حذف ابهام با استفاده از تقدم و شرکت‌پذیری (Precedence & Associativity)
• 31. بازگشت به چپ (Left Recursion) و حذف آن
• 32. فاکتورگیری چپ (Left Factoring)
• 33. پارسرهای بالا به پایین (Top-Down Parsers)
• 34. پارسرهای پایین به بالا (Bottom-Up Parsers)
• 35. پارسر Recursive Descent (مفهومی)
• 36. مفهوم LL(k) و LL(*) در ANTLR
• 37. ساختار قوانین Parser در ANTLR
• 38. تعریف قوانین گرامر برای یک زبان ساده
• 39. اعمال تقدم و شرکت‌پذیری عملگرها در گرامر ANTLR
• 40. ساختار گرامر برای زبان‌های برنامه‌نویسی کوچک
• 41. تولید درخت تجزیه با ANTLR
• 42. معرفی الگوی Listener در ANTLR
• 43. معرفی الگوی Visitor در ANTLR
• 44. انتخاب بین Listener و Visitor
• 45. پیمایش درخت تجزیه با Listener
• 46. پیمایش درخت تجزیه با Visitor
• 47. بازیافت خطا (Error Recovery) در پارسینگ
• 48. درخت نحو انتزاعی (Abstract Syntax Tree – AST)
• 49. ساخت AST با استفاده از ANTLR Listeners/Visitors
• 50. پیاده‌سازی یک Parser کامل با ANTLR و ساخت AST
• 51. نقش تحلیل‌گر معنایی
• 52. جداول نماد (Symbol Tables): ساختار و کاربرد
• 53. مدیریت حوزه (Scope Management): سراسری و محلی
• 54. بررسی نوع (Type Checking): انواع داده‌های اصلی
• 55. قوانین سازگاری انواع (Type Compatibility)
• 56. بررسی اعلان و استفاده از شناسه‌ها
• 57. گرامرهای ویژگی (Attribute Grammars) (مفهومی)
• 58. پیاده‌سازی جدول نماد با ANTLR Listener/Visitor
• 59. پر کردن جدول نماد در حین پیمایش AST
• 60. انجام بررسی نوع حین پیمایش AST
• 61. گزارش‌دهی خطاهای معنایی
• 62. مدیریت اعلان توابع و متدها
• 63. بررسی تعداد و نوع پارامترها
• 64. تفکیک توابع سربارگذاری شده (Overloading Resolution) (مفهومی)
• 65. تحلیل جریان کنترل (Control Flow Analysis) مقدماتی
• 66. تحلیل جریان داده (Data Flow Analysis) مقدماتی
• 67. نمایش میانی (Intermediate Representation – IR)
• 68. انواع نمایش‌های میانی: کد سه آدرسی، چهارتایی، سه تایی
• 69. تولید یک IR ساده برای عبارات
• 70. تولید IR برای ساختارهای کنترل با ANTLR
• 71. هدف از تولید کد میانی
• 72. ترجمه ساختارهای کنترل (if, loop, switch) به IR
• 73. ترجمه عبارات پیچیده به IR
• 74. ترجمه فراخوانی توابع/متدها به IR
• 75. تولید کد سه آدرسی (Three-Address Code – TAC)
• 76. نمایش TAC در حافظه
• 77. بلوک‌های اساسی (Basic Blocks)
• 78. گراف جریان کنترل (Control Flow Graph – CFG)
• 79. پیاده‌سازی ژنراتور IR با ANTLR Visitor
• 80. مثال جامع تولید IR برای یک زبان کوچک
• 81. مبانی تولید کد ماشین
• 82. معماری ماشین مقصد و ملاحظات آن
• 83. تخصیص رجیسترها (Register Allocation) (مفاهیم پایه)
• 84. انتخاب دستورالعمل (Instruction Selection)
• 85. بهینه‌سازی‌های محلی (Peephole Optimization)
• 86. تکنیک‌های بهینه‌سازی پایه (Constant Folding, Dead Code Elimination)
• 87. ترجمه IR به کد مقصد (مثلاً اسمبلی، بایت‌کد)
• 88. استفاده از ANTLR برای تولید کد نهایی از IR
• 89. ملاحظات محیط زمان اجرا (Runtime Environment)
• 90. تولید کد قابل اجرا و آزمایش نهایی
• 91. ویژگی‌های پیشرفته ANTLR: Predicates
• 92. استراتژی‌های پیشرفته مدیریت و بازیابی خطا در ANTLR
• 93. ساخت یک زبان کامل از ابتدا تا انتها با ANTLR
• 94. یکپارچه‌سازی ANTLR با زبان‌های میزبان (Java, C#, Python)
• 95. اشکال‌زدایی (Debugging) گرامرهای ANTLR
• 96. ابزارهای کمکی و ANTLRWorks
• 97. ساخت زبان‌های خاص دامنه (Domain-Specific Languages – DSLs) با ANTLR
• 98. آزمایش و اعتبارسنجی (Validation) کامپایلر
• 99. ملاحظات کارایی و بهینه‌سازی زمان کامپایل
• 100. روندهای آینده در طراحی کامپایلر و ابزارهای زبان

دوره جامع و پروژه محور: طراحی و پیاده‌سازی کامپایلر با ANTLR

از تئوری تا عمل: زبان برنامه‌نویسی خودتان را خلق کنید!

معرفی دوره: به دنیای معماران زبان‌های برنامه‌نویسی خوش آمدید!

آیا تا به حال به این فکر کرده‌اید که کدهایی که می‌نویسید چگونه توسط کامپیوتر درک و اجرا می‌شوند؟ چگونه یک مفسر SQL دستورات شما را تحلیل می‌کند یا یک موتور جستجو کوئری‌های پیچیده را پردازش می‌کند؟ دنیای کامپایلرها، مفسرها و پارسرها، قلب تپنده نرم‌افزار مدرن است. این حوزه که زمانی یک “جعبه سیاه” پیچیده و مخصوص نوابغ دانشگاهی به نظر می‌رسید، امروز به لطف ابزارهای قدرتمندی مانند ANTLR در دسترس شماست.

دوره “طراحی و پیاده‌سازی کامپایلر با ANTLR” یک سفر هیجان‌انگیز و عمیق به دنیای پردازش زبان است. در این دوره، ما شما را از مفاهیم تئوریک و خسته‌کننده دور می‌کنیم و مستقیماً به سراغ ساخت عملی یک زبان برنامه‌نویسی کامل می‌رویم. شما یاد می‌گیرید که چگونه گرامر یک زبان را تعریف کنید، کدها را به ساختارهای قابل فهم (درخت تجزیه) تبدیل کنید، آن‌ها را تحلیل معنایی کنید و در نهایت، کد قابل اجرا تولید نمایید. این دوره فقط آموزش یک ابزار نیست، بلکه یک تغییر نگرش بنیادین در درک شما از برنامه‌نویسی و نرم‌افزار است.

درباره دوره: چه چیزی یاد خواهید گرفت؟

این دوره یک مسیر یادگیری کامل و پروژه-محور است. ما با اصول اولیه تحلیل لغوی (Lexical Analysis) و نحوی (Syntax Analysis) شروع می‌کنیم و به شما نشان می‌دهیم که چگونه ANTLR (ANother Tool for Language Recognition) این فرآیندهای پیچیده را به صورت خودکار برای ما انجام می‌دهد. سپس، گام به گام، با ساخت یک زبان برنامه‌نویسی ساده اما کامل، مفاهیمی مانند درخت نحو انتزاعی (AST)، جدول نمادها (Symbol Table)، بررسی انواع (Type Checking) و تولید کد میانی (Intermediate Code Generation) را به صورت عملی پیاده‌سازی خواهیم کرد. در پایان، شما نه تنها یک کامپایلر کارا ساخته‌اید، بلکه توانایی طراحی و پیاده‌سازی زبان‌های خاص دامنه (DSLs)، پارسرهای قدرتمند برای فرمت‌های داده پیچیده و ابزارهای تحلیل کد استاتیک را نیز به دست خواهید آورد.

موضوعات کلیدی دوره

• مبانی نظری کامپایلرها و پردازش زبان
• معرفی کامل و تسلط بر ابزار قدرتمند ANTLR 4
• طراحی گرامر (Grammar) برای زبان‌های برنامه‌نویسی
• تحلیل لغوی (Lexing) و تحلیل نحوی (Parsing) به صورت خودکار
• ساخت و پیمایش درخت تجزیه (Parse Tree) و درخت نحو انتزاعی (AST)
• طراحی و پیاده‌سازی جدول نمادها (Symbol Table) برای مدیریت متغیرها و توابع
• تحلیل معنایی (Semantic Analysis) و بررسی انواع داده (Type Checking)
• تولید کد میانی (مانند بایت‌کد ماشین مجازی)
• مدیریت خطا (Error Handling) پیشرفته در کامپایلر
• طراحی و پیاده‌سازی زبان‌های خاص دامنه (Domain-Specific Languages – DSLs)

این دوره برای چه کسانی مناسب است؟

این دوره برای طیف وسیعی از متخصصان و علاقه‌مندان حوزه نرم‌افزار طراحی شده است:

• توسعه‌دهندگان نرم‌افزار: که می‌خواهند درک عمیق‌تری از نحوه کار زبان‌های برنامه‌نویسی و ابزارهای توسعه پیدا کنند.
• دانشجویان علوم کامپیوتر: که درس کامپایلر را گذرانده‌اند اما می‌خواهند مفاهیم تئوری را به یک مهارت عملی و قابل ارائه تبدیل کنند.
• معماران نرم‌افزار: که به طراحی زبان‌های خاص دامنه (DSLs) برای ساده‌سازی فرآیندهای پیچیده کسب‌وکار علاقه‌مند هستند.
• توسعه‌دهندگان ابزار: که قصد ساخت ابزارهایی مانند Linter، ابزارهای Refactoring یا تحلیل‌گرهای کد استاتیک را دارند.
• علاقه‌مندان به طراحی زبان: افرادی که رویای ساخت زبان برنامه‌نویسی خود را در سر دارند و به دنبال یک نقشه راه عملی هستند.

چرا باید در این دوره شرکت کنید؟

1. کسب یک مهارت کمیاب و ارزشمند

دانش طراحی کامپایلر شما را از یک “مصرف‌کننده” ابزارهای برنامه‌نویسی به یک “خالق” ابزار تبدیل می‌کند. این مهارت در بازار کار بسیار کمیاب است و شما را به یک متخصص برجسته با فرصت‌های شغلی منحصربه‌فرد تبدیل می‌کند.

2. درک عمیق از برنامه‌نویسی

با یادگیری آنچه در پشت صحنه کامپایلرها و مفسرها رخ می‌دهد، شما به درک عمیق‌تری از مفاهیمی مانند مدیریت حافظه، Scope، انواع داده و بهینه‌سازی کد خواهید رسید و به برنامه‌نویس بهتری تبدیل خواهید شد.

3. قدرت ساخت ابزارهای سفارشی

تصور کنید بتوانید یک زبان ساده برای تحلیل داده‌های مالی شرکت خود بسازید، یا یک پارسر قدرتمند برای فایل‌های لاگ پیچیده طراحی کنید. این دوره به شما قدرت می‌دهد تا برای حل مسائل واقعی، ابزارهای سفارشی و کارآمد خلق کنید.

4. آموزش کاملاً عملی و پروژه-محور

ما از تئوری‌های انتزاعی فاصله گرفته‌ایم. تمام مفاهیم در قالب ساخت یک کامپایلر واقعی از صفر تا صد تدریس می‌شوند. شما کد می‌زنید، با چالش‌ها روبرو می‌شوید و راه‌حل‌های عملی را یاد می‌گیرید.

5. تسلط بر ANTLR، استاندارد صنعتی

ANTLR ابزاری است که توسط شرکت‌های بزرگی مانند Oracle، Twitter، و Netflix برای پردازش زبان‌های معروفی چون SQL، Hive و… استفاده می‌شود. تسلط بر این ابزار، رزومه شما را به شکل چشمگیری تقویت می‌کند.

نگاهی کلی به سرفصل‌های جامع دوره (بیش از 100 سرفصل آموزشی)

این دوره با پوشش بیش از ۱۰۰ سرفصل دقیق و کاربردی، شما را به یک متخصص تمام‌عیار در زمینه طراحی کامپایلر با ANTLR تبدیل می‌کند. در ادامه، بخشی از ساختار کلی سرفصل‌ها را مشاهده می‌کنید:

بخش ۱: مقدمات و مفاهیم بنیادین

• کامپایلر، مفسر و ترنسپایلر چه هستند؟
• معماری یک کامپایلر مدرن (Frontend و Backend)
• آشنایی با تحلیل لغوی (Lexical Analysis) و توکن‌ها
• آشنایی با تحلیل نحوی (Syntax Analysis) و درخت تجزیه
• چرا ANTLR؟ مقایسه با ابزارهای دیگر (Lex/Yacc)

بخش ۲: شروع کار با ANTLR 4

• نصب و راه‌اندازی محیط توسعه
• نوشتن اولین گرامر (Hello, ANTLR)
• قوانین لکسر (Lexer Rules) و پارسر (Parser Rules)
• تولید خودکار کد لکسر و پارسر
• تست و دیباگ گرامر با ابزارهای ANTLR

بخش ۳: طراحی گرامر پیشرفته

• مدیریت ابهام در گرامر (Ambiguity)
• عملگرها و اولویت‌بندی (Operator Precedence)

* مدیریت بازگشت چپ (Left Recursion)

• استفاده از Predicates و Actions در گرامر
• طراحی گرامر برای یک زبان برنامه‌نویسی واقعی (تعریف متغیر، عبارات، دستورات کنترلی)

بخش ۴: پردازش درخت تجزیه (Visitor و Listener)

• تفاوت الگوی Visitor و Listener و کاربرد هرکدام
• پیاده‌سازی یک Listener برای پیمایش خودکار درخت
• پیاده‌سازی یک Visitor برای محاسبات و تبدیل درخت
• ساخت درخت نحو انتزاعی (AST) از روی درخت تجزیه

بخش ۵: تحلیل معنایی (Semantic Analysis)

• مفهوم جدول نمادها (Symbol Table) و طراحی آن
• مدیریت حوزه (Scope) برای متغیرها و توابع
• پیاده‌سازی سیستم بررسی انواع داده (Type Checking)
• گزارش خطاهای معنایی به کاربر (مانند استفاده از متغیر تعریف‌نشده)

بخش ۶: تولید کد (Code Generation)

• آشنایی با نمایش میانی (Intermediate Representation)
• تولید بایت‌کد برای یک ماشین مجازی ساده (مانند JVM یا یک VM سفارشی)
• ترجمه عبارات ریاضی به دستورالعمل‌های ماشین
• تولید کد برای دستورات کنترلی (if, while)
• مدیریت فراخوانی توابع و پشته (Stack)

بخش ۷: پروژه نهایی و مباحث پیشرفته

• تکمیل کامپایلر برای زبان طراحی شده
• بهینه‌سازی‌های ساده (Simple Optimizations)
• مدیریت خطای پیشرفته و بازیابی از خطا
• کاربرد ANTLR در دنیای واقعی: ساخت پارسر برای JSON، SQL یا یک DSL

📚 محتوای این محصول آموزشی (پکیج کامل)

🎁 محتویات کامل بسته دانلودی

• ویدیوهای آموزشی فارسی — آموزش قدم‌به‌قدم، کاربردی و قابل فهم
• پادکست‌های صوتی فارسی — توضیح مفاهیم کلیدی و نکات تکمیلی
• کتاب PDF فارسی — شامل کلیهٔ سرفصل‌ها و محتوای آموزشی
• کتاب خلاصه نکات ویدیوها و پادکست‌ها – نسخه PDF — مناسب مرور سریع و جمع‌بندی مباحث
• کتاب صدها نکته فارسی (خودمونی) – نسخه PDF — زبان ساده و کاربردی
• کتاب صدها نکته رسمی فارسی – نسخه PDF — نگارش استاندارد، علمی و مناسب چاپ
• کتاب صدها پرسش و پاسخ تشریحی – نسخه PDF
  — هر سؤال بلافاصله همراه با پاسخ کامل و شفاف ارائه شده است؛ مناسب درک عمیق مفاهیم و رفع ابهام.
• کتاب صدها پرسش و پاسخ چهارگزینه‌ای – نسخه PDF (نسخه یادگیری سریع)
  — پاسخ‌ها بلافاصله پس از سؤال قرار دارند؛ مناسب یادگیری سریع و تثبیت مطالب.
• کتاب صدها پرسش و پاسخ چهارگزینه‌ای – نسخه PDF (نسخه خودآزمایی پایان‌بخش)
  — پاسخ‌ها در انتهای هر بخش آمده‌اند؛ مناسب آزمون واقعی و سنجش میزان یادگیری.
• کتاب تمرین‌های درست / نادرست (True / False) – نسخه PDF
  — مناسب افزایش دقت مفهومی و تشخیص صحیح یا نادرست بودن گزاره‌ها.
• کتاب تمرین‌های جای خالی – نسخه PDF
  — تقویت یادگیری فعال و تسلط بر مفاهیم و اصطلاحات کلیدی.

🎯 این بسته یک دورهٔ آموزشی کامل و چندلایه است؛ شامل آموزش تصویری، صوتی، کتاب‌ها، تمرین‌ها و خودآزمایی .

---

ℹ️ نکات مهم هنگام خرید

• این محصول به صورت فایل دانلودی کامل ارائه می‌شود و نسخهٔ چاپی ندارد.
• تمامی فایل‌ها و کتاب‌ها کاملاً فارسی هستند.
• توجه: لینک‌های اختصاصی دوره طی ۴۸ ساعت پس از ثبت سفارش ارسال می‌شوند.
• نیازی به درج شماره موبایل نیست؛ اما برای پشتیبانی سریع‌تر توصیه می‌شود.
• در صورت بروز مشکل در دانلود با شماره 09395106248 تماس بگیرید.
• اگر پرداخت انجام شده ولی لینک‌ها را دریافت نکرده‌اید، نام و نام خانوادگی و نام محصول را پیامک کنید تا لینک‌ها دوباره ارسال شوند.

💬 راه‌های ارتباطی پشتیبانی:
واتس‌اپ یا پیامک: 09395106248
تلگرام: @ma_limbs