کتاب صوتی ساخت زبان‌های دامنه‌خصوصی (DSL) در اسمال‌تاک: از مفاهیم تا پیاده‌سازی

🎓 دوره آموزشی جامع

📚 اطلاعات دوره

عنوان دوره: دوره ساخت زبان‌های دامنه‌خصوصی (DSL) در اسمال‌تاک: از مفاهیم تا پیاده‌سازی

موضوع کلی: مهندسی نرم‌افزار و زبان‌های برنامه‌نویسی

موضوع میانی: طراحی زبان‌های دامنه‌خصوصی (DSL)

📋 سرفصل‌های دوره

• 1. مقدمه‌ای بر زبان‌های دامنه‌خصوصی (DSL) و کاربردهای آن‌ها
• 2. تفاوت زبان‌های عمومی‌منظور (GPL) با زبان‌های دامنه‌خصوصی
• 3. مزایای استفاده از اسمال‌تاک برای ساخت DSL
• 4. ساختار و فلسفه زبان اسمال‌تاک
• 5. مفهوم پیام‌رسانی (Message Passing) در اسمال‌تاک
• 6. سینتکس انعطاف‌پذیر اسمال‌تاک و نقش آن در DSL
• 7. بلوک‌ها (Blocks) در اسمال‌تاک و کاربرد آن‌ها در کنترل جریان DSL
• 8. آشنایی با سیستم کلاس و متاکلاس در اسمال‌تاک
• 9. بازتاب (Reflection) در اسمال‌تاک و قدرت آن در متاپروگرامینگ
• 10. دسته‌بندی DSLها: داخلی (Internal) در برابر خارجی (External)
• 11. چرا اسمال‌تاک برای DSLهای داخلی ایده‌آل است؟
• 12. مراحل طراحی یک زبان دامنه‌خصوصی
• 13. تحلیل دامنه (Domain Analysis) قبل از کدنویسی DSL
• 14. طراحی مدل دامنه (Domain Model) در اسمال‌تاک
• 15. تعریف واژگان (Vocabulary) اولیه برای DSL
• 16. پیاده‌سازی کلمات کلیدی به عنوان پیام در اسمال‌تاک
• 17. استفاده از پیام‌های یگانه (Unary Messages) برای ایجاد سینتکس طبیعی
• 18. استفاده از پیام‌های دوتایی (Binary Messages) برای عملگرهای سفارشی
• 19. استفاده از پیام‌های کلیدواژه‌ای (Keyword Messages) برای ساخت جملات روایی
• 20. ترکیب انواع پیام‌ها برای ساخت عبارات پیچیده DSL
• 21. مدیریت تقدم و تاخر پیام‌ها در سینتکس DSL
• 22. استفاده از بلوک‌ها برای ساخت ساختارهای شرطی در DSL
• 23. استفاده از بلوک‌ها برای ساخت حلقه‌ها و تکرارها در DSL
• 24. تعریف متدهای سفارشی برای پشتیبانی از سینتکس DSL
• 25. تکنیک cascade (؛) در اسمال‌تاک و کاربرد آن در پیکربندی DSL
• 26. الگوی Builder برای ساخت DSLهای پیکربندی
• 27. الگوی Fluent Interface در اسمال‌تاک
• 28. پیاده‌سازی یک DSL ساده برای تولید گزارش
• 29. پیاده‌سازی یک DSL برای تعریف قوانین کسب‌وکار (Business Rules)
• 30. پیاده‌سازی یک DSL برای ماشین حالت (State Machine)
• 31. پیاده‌سازی یک DSL برای تست نرم‌افزار (مانند BDD)
• 32. استفاده از متاکلاس‌ها برای تعریف دستورات DSL در سطح کلاس
• 33. پویاسازی متدها (Dynamic Method Creation) با استفاده از Reflection
• 34. استفاده از doesNotUnderstand برای رهگیری پیام‌های تعریف‌نشده در DSL
• 35. ساخت پروکسی‌ها (Proxies) برای رهگیری و پردازش دستورات DSL
• 36. مدیریت خطاها و استثناها در زمان اجرای DSL
• 37. اعتبارسنجی (Validation) دستورات DSL در اسمال‌تاک
• 38. تکنیک‌های AST (درخت نحو انتزاعی) در اسمال‌تاک
• 39. استفاده از کلاس‌های ناشناس (Anonymous Classes) در DSL
• 40. تکنیک‌های جاسازی داده‌ها (Data Embedding) در DSL
• 41. مدیریت وضعیت (State Management) در اجرای DSL
• 42. خواندن و تفسیر (Parsing) ساختارهای DSL پیچیده
• 43. ترکیب چندین DSL در یک پروژه اسمال‌تاک
• 44. جداسازی منطق دامنه از منطق اجرای DSL
• 45. بهینه‌سازی کارایی (Performance) در DSLهای اسمال‌تاک
• 46. مستندسازی DSL و راهنمای استفاده برای کاربران نهایی
• 47. تست‌نویسی برای خود زبان دامنه‌خصوصی
• 48. بازآرایی (Refactoring) کدهای DSL برای خوانایی بهتر
• 49. الگوی Interpreter در پیاده‌سازی DSL
• 50. الگوی Visitor برای پیمایش ساختارهای DSL
• 51. پیاده‌سازی DSL برای کار با پایگاه داده (Query DSL)
• 52. ساخت DSL برای مدیریت رویدادها (Event Handling)
• 53. ساخت DSL برای رابط کاربری (UI Layout DSL)
• 54. استفاده از کلاس‌های کمکی (Helper Classes) برای ساده‌سازی سینتکس
• 55. مدیریت حافظه و Garbage Collection در DSLهای سنگین
• 56. استخراج و تحلیل متادیتای DSL
• 57. تبدیل مدل DSL به کدهای اجرایی یا خروجی‌های دیگر
• 58. الگوی Wrapper برای بسته‌بندی کدهای موجود در قالب DSL
• 59. مهاجرت و ارتقای DSL در طول زمان
• 60. بررسی یک مورد مطالعاتی کامل: ساخت DSL برای پرداخت صورتحساب
• 61. بررسی یک مورد مطالعاتی کامل: ساخت DSL برای زمان‌بندی وظایف
• 62. مقایسه DSL در اسمال‌تاک با سایر زبان‌ها (مثل Ruby یا Groovy)
• 63. چالش‌های رایج در طراحی DSL و راه‌حل‌های آن‌ها در اسمال‌تاک
• 64. بهترین شیوه‌ها (Best Practices) در نام‌گذاری پیام‌های DSL
• 65. جمع‌بندی: از ایده تا پیاده‌سازی یک DSL کامل در اسمال‌تاک