کتاب صوتی از DOS تا قهرمانی: راهنمای جامع برنامه‌نویسی در MS-DOS

🎓 دوره آموزشی جامع

📚 اطلاعات دوره

عنوان دوره: دوره از DOS تا قهرمانی: راهنمای جامع برنامه‌نویسی در MS-DOS

موضوع کلی: برنامه‌نویسی سیستم‌های عامل

موضوع میانی: مبانی برنامه‌نویسی MS-DOS

📋 سرفصل‌های دوره

• 1. معرفی MS-DOS: تاریخچه و معماری
• 2. چرا برنامه‌نویسی در MS-DOS؟
• 3. مروری بر سیستم‌عامل MS-DOS و خط فرمان
• 4. محیط‌های توسعه برای MS-DOS: اسمبلرها (MASM, TASM) و لینکرها
• 5. نصب و پیکربندی محیط برنامه‌نویسی
• 6. اولین برنامه اسمبلی: "Hello, World!"
• 7. ساختار فایل‌های COM و EXE در MS-DOS
• 8. مفاهیم پایه معماری پردازنده‌های x86
• 9. رجیسترهای عمومی و کاربرد آنها (AX, BX, CX, DX)
• 10. رجیسترهای اشاره‌گر و اندیس (SP, BP, SI, DI)
• 11. رجیسترهای سگمنت (CS, DS, ES, SS) و مدیریت حافظه
• 12. سگمنت‌ها، آفست‌ها و آدرس‌دهی فیزیکی
• 13. مدل‌های حافظه در برنامه‌نویسی MS-DOS (Tiny, Small, Medium, Large, Huge)
• 14. دستورات انتقال داده: MOV, PUSH, POP, XCHG
• 15. دستورات حسابی: ADD, SUB, INC, DEC, NEG, CMP
• 16. دستورات ضرب و تقسیم: MUL, IMUL, DIV, IDIV
• 17. پرچم‌های پردازنده (Flags Register) و کاربرد آنها
• 18. دستورات پرش شرطی و غیرشرطی: JMP, Jcc, LOOP
• 19. دستورات منطقی: AND, OR, XOR, NOT, TEST
• 20. دستورات شیفت و چرخش: SHL, SHR, SAR, ROL, ROR, RCL, RCR
• 21. پشته (Stack): عملکرد و مدیریت آن
• 22. تعریف متغیرهای داده‌ای: DB, DW, DD
• 23. کار با رشته‌ها: MOVS, CMPS, SCAS, LODS, STOS
• 24. ماکروها در اسمبلی: تعریف و استفاده
• 25. رویه‌ها (Procedures): CALL و RET، پارامتردهی
• 26. آدرس‌دهی مستقیم و غیرمستقیم
• 27. آدرس‌دهی رجیستری و پایه-اندیسی
• 28. دستورات ورودی/خروجی پورت: IN, OUT
• 29. استفاده از Segment Override Prefixes (پیشوندهای سگمنت)
• 30. انواع حافظه در سیستم‌های DOS (مرسوم، بالایی، توسعه‌یافته، گسترش‌یافته)
• 31. حافظه مرسوم (Conventional Memory) و محدودیت‌ها
• 32. حافظه بالای (Upper Memory Blocks - UMB) و مدیریت آن
• 33. حافظه گسترش‌یافته (Extended Memory - XMS) و استاندارد XMS
• 34. حافظه توسعه‌یافته (Expanded Memory - EMS) و استاندارد LIM EMS
• 35. سرویس‌های DOS برای مدیریت حافظه (INT 21h, AH=48h-4Ah)
• 36. دسترسی به حافظه بالای 1 مگابایت (A20 Gate)
• 37. فایل‌های CONFIG.SYS و AUTOEXEC.BAT برای مدیریت حافظه
• 38. تخصیص و آزادسازی بلوک‌های حافظه
• 39. آشنایی با BIOS و جدول بردار وقفه (IVT)
• 40. فراخوانی سرویس‌های BIOS با وقفه نرم‌افزاری
• 41. سرویس‌های BIOS ویدیویی (INT 10h): معرفی و کاربردها
• 42. تنظیم حالت‌های متنی و گرافیکی صفحه نمایش (INT 10h, AH=00h)
• 43. چاپ کاراکتر در حالت متنی (INT 10h, AH=0Eh)
• 44. نوشتن کاراکتر و ویژگی‌ها در حالت متنی (INT 10h, AH=09h)
• 45. کنترل کرسر: موقعیت، نوع و نمایش (INT 10h, AH=01h, 02h, 03h)
• 46. اسکرول‌کردن صفحات متنی (INT 10h, AH=06h, 07h)
• 47. کار با صفحات ویدیویی (Video Pages)
• 48. ترسیم نقطه در حالت گرافیکی (INT 10h, AH=0Ch)
• 49. خواندن نقطه در حالت گرافیکی (INT 10h, AH=0Dh)
• 50. مدیریت پالت رنگ (INT 10h, AH=0Ah, 0Bh)
• 51. سرویس‌های BIOS صفحه کلید (INT 16h): معرفی و کاربردها
• 52. خواندن کاراکتر از صفحه کلید (INT 16h, AH=00h)
• 53. بررسی وضعیت بافر صفحه کلید (INT 16h, AH=01h)
• 54. خواندن کدهای اسکن (Scan Codes) و وضعیت Shift/Ctrl/Alt
• 55. سرویس‌های BIOS دیسک (INT 13h): معرفی و کاربردها
• 56. خواندن سکتورهای دیسک (INT 13h, AH=02h)
• 57. نوشتن سکتورهای دیسک (INT 13h, AH=03h)
• 58. دریافت پارامترهای درایو (INT 13h, AH=08h)
• 59. سرویس‌های BIOS ساعت و تاریخ (INT 1Ah): خواندن و تنظیم زمان و تاریخ
• 60. معرفی سرویس‌های DOS (INT 21h) و فراخوانی آنها
• 61. توابع ورودی/خروجی پایه کنسول (AH=01h-0Ch)
• 62. چاپ رشته به صفحه نمایش (AH=09h)
• 63. ورودی بافر شده از صفحه کلید (AH=0Ah)
• 64. مدیریت فایل‌ها: ایجاد و باز کردن (AH=3Ch, 3Dh)
• 65. مدیریت فایل‌ها: خواندن و نوشتن (AH=3Fh, 40h)
• 66. مدیریت فایل‌ها: بستن فایل (AH=3Eh)
• 67. مدیریت فایل‌ها: جابجایی اشاره‌گر فایل (LSEEK - AH=42h)
• 68. مدیریت فایل‌ها: حذف فایل (AH=41h)
• 69. مدیریت فایل‌ها: تغییر نام فایل (AH=56h)
• 70. مدیریت فایل‌ها: دریافت/تنظیم ویژگی‌های فایل (File Attributes - AH=43h)
• 71. مدیریت فایل‌ها: یافتن فایل (Find First/Next - AH=4Eh, 4Fh)
• 72. مدیریت دایرکتوری‌ها: ایجاد و حذف (AH=39h, 3Ah)
• 73. مدیریت دایرکتوری‌ها: تغییر دایرکتوری جاری (AH=3Bh)
• 74. مدیریت دایرکتوری‌ها: دریافت دایرکتوری جاری (AH=47h)
• 75. مدیریت تاریخ و زمان: دریافت و تنظیم تاریخ و ساعت سیستم (AH=2Ah-2Dh)
• 76. سرویس‌های DOS برای مدیریت حافظه (Memory Allocation)
• 77. اجرای برنامه‌ها (EXEC - AH=4Bh)
• 78. خاتمه برنامه و بازگرداندن کد خطا (Terminate with Return Code - AH=4Ch)
• 79. دریافت اطلاعات دیسک و درایو (AH=19h, 1Bh, 36h)
• 80. کنترل خطا (Error Handling) در سرویس‌های DOS
• 81. ساختار FCB (File Control Block) و توابع مربوطه (قدیمی‌تر)
• 82. کار با دستگیره‌های فایل (File Handles) (رویکرد جدیدتر)
• 83. کنترل دستگاه‌های کاراکتری و بلوکی
• 84. مدیریت متغیرهای محیطی DOS
• 85. کار با نواحی انتقال دیسک (DTA - Disk Transfer Area)
• 86. مفاهیم وقفه‌ها: سخت‌افزاری و نرم‌افزاری
• 87. جدول بردار وقفه (IVT) و تغییر بردارهای وقفه
• 88. نوشتن یک روال سرویس وقفه (Interrupt Service Routine - ISR)
• 89. تصرف وقفه (Hooking Interrupts) و بازگرداندن آن
• 90. وقفه صفحه کلید (INT 09h) و کنترل آن
• 91. وقفه تایمر سیستم (INT 08h) و کاربردهای آن
• 92. برنامه‌نویسی TSR (Terminate and Stay Resident): مبانی و چالش‌ها
• 93. پیاده‌سازی یک TSR ساده
• 94. ارتباط با برنامه‌های TSR
• 95. دسترسی مستقیم به حافظه ویدیویی (Direct Video Memory Access)
• 96. برنامه‌نویسی گرافیکی VGA: حالت 13h (320x200x256)
• 97. تولید صدا با PC Speaker
• 98. برنامه‌نویسی پورت سریال (COM Ports - INT 14h)
• 99. برنامه‌نویسی پورت موازی (LPT Ports)
• 100. استفاده از ماوس در برنامه‌های DOS (INT 33h)