🎓 دوره آموزشی جامع

📚 اطلاعات دوره

عنوان دوره: کالبدشکافی IBM PC: درک عمیق معماری، سخت‌افزار و چالش‌های سازگاری

موضوع کلی: مبانی کامپیوترهای شخصی

موضوع میانی: معماری، سخت‌افزار و اصول سازگاری در PC

📋 سرفصل‌های دوره (100 موضوع)

• 1. مقدمه‌ای بر عصر کامپیوترهای شخصی پیش از IBM
• 2. تولد مدل IBM PC 5150: یک تغییردهنده بازی
• 3. فلسفه معماری باز و دلایل موفقیت آن
• 4. تعریف دقیق "سازگاری با IBM PC"
• 5. نگاهی کلی به اجزای اصلی یک کامپیوتر شخصی
• 6. سه رکن اصلی: سخت‌افزار، بایوس (BIOS) و سیستم‌عامل
• 7. کالبدشکافی برد اصلی (Motherboard) اورجینال IBM PC
• 8. مقدمه‌ای بر ریزپردازنده Intel 8088/8086
• 9. معماری داخلی و واحدهای اجرایی 8088
• 10. رجیسترها: عمومی، سگمنت و اشاره‌گر
• 11. آدرس‌دهی حافظه: مفهوم سگمنت و آفست (Segment:Offset)
• 12. مجموعه دستورالعمل‌های 8088: دستورات انتقال داده
• 13. مجموعه دستورالعمل‌های 8088: دستورات محاسباتی و منطقی
• 14. مجموعه دستورالعمل‌های 8088: دستورات کنترل جریان برنامه
• 15. ساعت سیستم (System Clock) و چرخه‌های باس (Bus Cycles)
• 16. کمک‌پردازنده ریاضی Intel 8087
• 17. مقایسه 8088 (باس داده ۸ بیتی) با 8086 (باس داده ۱۶ بیتی)
• 18. حالت واقعی (Real Mode): سنگ بنای معماری PC
• 19. برد اصلی: چیدمان و چیپ‌های کلیدی
• 20. گذرگاه سیستم (System Bus): خطوط آدرس، داده و کنترل
• 21. چیپ مولد ساعت 8284
• 22. چیپ کنترلر باس 8288
• 23. چیپ‌ست (Chipset): چسب منطقی برد اصلی
• 24. کلیدهای DIP و پیکربندی اولیه سیستم
• 25. منبع تغذیه (PSU) و استانداردهای ولتاژ
• 26. مبانی حافظه RAM: داینامیک در مقابل استاتیک
• 27. نقشه حافظه کامل IBM PC
• 28. سد ۶۴۰ کیلوبایتی: تاریخچه و دلایل فنی
• 29. حافظه متعارف، بالا، توسعه‌یافته و گسترش‌یافته (Conventional, Upper, EMS, XMS)
• 30. بررسی توازن (Parity Checking) در حافظه
• 31. حافظه فقط خواندنی (ROM) و نقش بایوس
• 32. حالت انتظار (Wait State) و تأثیر آن بر عملکرد حافظه
• 33. آدرس‌دهی پورت‌های ورودی/خروجی (I/O)
• 34. کنترلر وقفه برنامه‌پذیر (PIC) 8259
• 35. درخواست‌های وقفه (IRQs): سیستم وقفه‌های سخت‌افزاری
• 36. جدول بردار وقفه (Interrupt Vector Table)
• 37. کنترلر دسترسی مستقیم به حافظه (DMA) 8237
• 38. کانال‌های DMA و کاربردهای آن‌ها
• 39. تایمر برنامه‌پذیر (PIT) 8253/8254
• 40. بلندگوی داخلی سیستم و تولید صدا
• 41. ساعت بی‌درنگ (RTC) و حافظه CMOS
• 42. پورت‌های کنترل سیستم
• 43. فلاپی دیسک درایو: تکنولوژی ۵.۲۵ اینچی
• 44. کنترلر فلاپی دیسک (FDC)
• 45. فرمت‌بندی دیسک: ترک، سکتور و کلاستر
• 46. سیستم فایل جدول تخصیص فایل (FAT)
• 47. مقدمه‌ای بر دیسک‌های سخت: کدگذاری MFM و RLL
• 48. رابط دیسک سخت ST-506/412
• 49. کارت کنترلر دیسک سخت
• 50. وقفه 13h بایوس: دسترسی سطح پایین به دیسک
• 51. آداپتور نمایش تک‌رنگ (MDA) و حالت متنی
• 52. بافر ویدئو و نحوه تولید کاراکترها
• 53. آداپتور گرافیک رنگی (CGA): حالت‌ها و محدودیت‌ها
• 54. نقشه حافظه CGA و پدیده "برفک" (Snow Effect)
• 55. آداپتور گرافیک پیشرفته (EGA)
• 56. آرایه گرافیک ویدئویی (VGA): استاندارد جدید
• 57. وقفه 10h بایوس: خدمات ویدئویی
• 58. سیگنال‌های ویدئویی دیجیتال در مقابل آنالوگ
• 59. رابط صفحه‌کلید IBM PC (مدل XT/AT)
• 60. کدهای اسکن (Scan Codes): کدهای ساخت و شکست
• 61. کنترلر صفحه‌کلید 8042
• 62. درگاه سریال (RS-232) و چیپ UART
• 63. درگاه موازی (Centronics)
• 64. گذرگاه معماری استاندارد صنعتی (ISA) ۸ بیتی
• 65. سیگنال‌ها و پایه‌های گذرگاه ISA
• 66. طراحی یک کارت توسعه ساده برای گذرگاه ISA
• 67. گذرگاه ISA ۱۶ بیتی (گذرگاه AT)
• 68. مفهوم Bus Mastering
• 69. نقش حیاتی بایوس سیستم
• 70. آزمون خودکار هنگام روشن شدن (POST): گام به گام
• 71. کدهای خطای POST (کدهای صوتی و تصویری)
• 72. فرایند بوت شدن: از روشن شدن تا بارگذاری سیستم‌عامل
• 73. بررسی ناحیه داده‌های بایوس (BDA)
• 74. وقفه‌های بایوس: رابط برنامه‌نویسی سخت‌افزار (API)
• 75. برنامه‌های مقیم در حافظه (TSR)
• 76. چالش مهندسی معکوس بایوس
• 77. ظهور کلون‌ها: داستان شرکت Compaq
• 78. طراحی اتاق پاک (Clean Room) بایوس: Phoenix و AMI
• 79. سطوح مختلف سازگاری: سخت‌افزار، بایوس و سیستم‌عامل
• 80. ناسازگاری‌های رایج و دلایل بروز آن‌ها
• 81. ابزارهای تست سازگاری و بنچمارک‌ها
• 82. نبردهای حقوقی: IBM در مقابل سازندگان کلون
• 83. چگونه سازگاری باعث نوآوری و کاهش قیمت‌ها شد
• 84. نقش MS-DOS در معادله سازگاری
• 85. تفاوت‌های سخت‌افزاری در کلون‌ها (دکمه توربو و ...)
• 86. معرفی IBM PC/AT و پردازنده Intel 80286
• 87. حالت محافظت شده (Protected Mode) و چالش‌های آن
• 88. پردازنده Intel 80386: انقلاب ۳۲ بیتی
• 89. حالت مجازی 8086
• 90. جنگ گذرگاه‌ها: MCA در مقابل EISA
• 91. ظهور گذرگاه اتصال اجزای جانبی (PCI)
• 92. رابط یکپارچه الکترونیک درایو (IDE)
• 93. تکامل گرافیک در PC: از SVGA تا شتاب‌دهنده‌های گرافیکی
• 94. گذار از DOS به ویندوز: تغییر پارادایم نرم‌افزاری
• 95. استاندارد Plug and Play (PnP) و پایان پیکربندی دستی
• 96. میراث درگاه‌های قدیمی در سیستم‌های مدرن
• 97. شبیه‌سازی و مجازی‌سازی معماری IBM PC
• 98. برنامه‌نویسی سطح پایین با زبان اسمبلی
• 99. عیب‌یابی سخت‌افزارهای کلاسیک PC
• 100. نتیجه‌گیری: میراث پایدار معماری IBM PC