کتاب صوتی از صفر تا قهرمانی با IBM 7090: یک کتاب‌ی جامع برنامه‌نویسی به سبک James A. Saxon

🎓 دوره آموزشی جامع

📚 اطلاعات دوره

عنوان دوره: دوره از صفر تا قهرمانی با IBM 7090: یک دوره‌ی جامع برنامه‌نویسی به سبک James A. Saxon

موضوع کلی: برنامه‌نویسی کامپیوترهای قدیمی

موضوع میانی: معماری و برنامه‌نویسی IBM 7090

📋 سرفصل‌های دوره

• 1. دنیای محاسبات در دوران اولیه: پیش از IBM 7090
• 2. مفاهیم پایه: کامپیوتر دیجیتال و آنالوگ
• 3. آشنایی با خانواده IBM 700/7000 Series
• 4. چرا IBM 7090 مهم است؟ تاریخچه و تاثیر
• 5. مقدمه‌ای بر معماری کامپیوتر
• 6. سیستم‌های عددی: مبنای 2، 8، 10
• 7. تبدیل بین سیستم‌های عددی
• 8. مفاهیم بیت، کلمه (Word 36-bit) و واحد حافظه
• 9. بازنمایی داده‌های عددی: اعداد صحیح مثبت و منفی
• 10. بازنمایی اعداد صحیح: متمم یک (One's Complement) و متمم علامت
• 11. نمای کلی از اجزای IBM 7090
• 12. واحد پردازش مرکزی (CPU)
• 13. حافظه اصلی (Core Memory): سازماندهی و آدرس‌دهی
• 14. رجیسترهای اصلی: Accumulator (AC) و Multiplier-Quotient (MQ)
• 15. رجیسترهای اندیس (Index Registers): مفهوم و کاربرد
• 16. رجیستر وضعیت (Status Register) و فلگ‌ها (Flags)
• 17. واحد کنترل ورودی/خروجی (IOC) و کانال‌ها (Channels)
• 18. مفاهیم کلمه دستورالعمل و کلمه داده
• 19. چرخه واکشی-اجرا (Fetch-Execute Cycle)
• 20. فرکانس کلاک و سرعت پردازش 7090
• 21. بازنمایی کاراکترها: BCD (Binary Coded Decimal)
• 22. کاراکترهای شش بیتی IBM و کدگذاری آنها
• 23. بازنمایی اعداد ثابت (Fixed-Point Numbers)
• 24. عملیات ریاضی بر روی اعداد ثابت
• 25. مقدمه‌ای بر اعداد اعشاری شناور (Floating-Point Numbers)
• 26. فرمت اعداد شناور در IBM 7090
• 27. مزایا و معایب اعداد شناور
• 28. بازنمایی رشته‌های کاراکتری (Character Strings)
• 29. سازماندهی داده‌ها در حافظه: بلوک‌ها و آرایه‌ها
• 30. چالش‌های بازنمایی داده‌ها در سیستم‌های قدیمی
• 31. ساختار کلی یک دستورالعمل 7090
• 32. مفهوم کد عملیات (Opcode) و عملوند (Operand)
• 33. دستورات بارگذاری و ذخیره (Load and Store): CLA, STO
• 34. دستورات جمع و تفریق (Addition and Subtraction): ADD, SUB
• 35. جمع و تفریق با MQ و AC
• 36. دستورات ضرب و تقسیم (Multiply and Divide): MPY, DIV
• 37. دستورات شاخه بدون شرط (Unconditional Branch): TRA, TRL
• 38. دستورات شاخه شرطی (Conditional Branch): TZE, TNZ, TPL, TMI, TSO
• 39. دستورات مقایسه (Comparison): CAQ, CAS
• 40. دستورات منطقی: AND, OR, XOR
• 41. دستورات شیفت (Shift Instructions): LLS, RRS, LLD, RRD
• 42. دستورات پاک کردن و پر کردن رجیسترها (Clear and Enter)
• 43. دستور No-Operation (NOP)
• 44. آدرس‌دهی مستقیم (Direct Addressing)
• 45. مفهوم آدرس‌دهی غیرمستقیم (Indirect Addressing)
• 46. کاربرد رجیسترهای اندیس در اصلاح آدرس
• 47. دستورات بارگذاری رجیستر اندیس: LXA, SXA
• 48. دستورات ذخیره رجیستر اندیس: SXD
• 49. دستورات تست و افزایش/کاهش رجیستر اندیس: TXI, TXH, TIX
• 50. استفاده از رجیسترهای اندیس برای حلقه‌ها
• 51. آدرس‌دهی با مبنا (Base Addressing) و اندیس
• 52. پیاده‌سازی آرایه‌ها و جداول با اندیس‌گذاری
• 53. بهینه‌سازی دسترسی به حافظه با اندیس‌ها
• 54. مقدمه‌ای بر دستگاه‌های ورودی/خروجی 7090
• 55. ارتباط CPU با واحد کنترل ورودی/خروجی (IOC)
• 56. دستگاه کارت‌خوان (Card Reader): اصول کار و برنامه‌نویسی
• 57. دستگاه کارت‌پانچ (Card Punch): خروجی کارت‌ها
• 58. دستگاه چاپگر خطی (Line Printer): فرمت‌بندی خروجی
• 59. نوار مغناطیسی (Magnetic Tape): مفهوم، فرمت‌بندی
• 60. دستورات کنترل نوار (Tape Control Instructions)
• 61. خواندن و نوشتن بلوک‌ها بر روی نوار
• 62. اصول کار با دستگاه‌های ورودی/خروجی از طریق کانال‌ها
• 63. بافرینگ (Buffering) و ورودی/خروجی همزمان
• 64. مدیریت خطا در عملیات ورودی/خروجی
• 65. معرفی زبان اسمبلی SAP (Symbolic Assembly Program)
• 66. ساختار یک برنامه SAP
• 67. برچسب‌ها (Labels) و نمادها (Symbols)
• 68. سودو-عملیات‌ها (Pseudo-Operations): BSS, BCD, DEC, OCT, EQU
• 69. تعریف ثابت‌ها و متغیرها
• 70. دستورالعمل‌های شرطی و حلقه‌ها در SAP
• 71. سازماندهی برنامه با استفاده از بخش‌ها و بلوک‌ها
• 72. فرایند اسمبل کردن (Assembling) کد SAP
• 73. لینک کردن (Linking) برنامه‌ها و زیربرنامه‌ها
• 74. نقش Loader در اجرای برنامه
• 75. مفهوم زیربرنامه (Subroutine) و اهمیت آن
• 76. پیاده‌سازی زیربرنامه‌ها در 7090
• 77. فراخوانی زیربرنامه‌ها و انتقال کنترل
• 78. بازگشت از زیربرنامه‌ها
• 79. انتقال پارامترها به زیربرنامه‌ها
• 80. ذخیره و بازیابی رجیسترها در زیربرنامه‌ها
• 81. مدیریت پشته (Stack Management) - پیاده‌سازی دستی
• 82. زیربرنامه‌های کتابخانه‌ای (Library Subroutines)
• 83. طراحی ماژولار برنامه‌ها
• 84. عملیات پیشرفته اعداد شناور (ADD, SUB, MUL, DIV)
• 85. توابع ریاضی پیچیده (Sin, Cos, Log) با شناور
• 86. مدیریت خطاها و استثناها
• 87. ابزارهای اشکال‌زدایی (Debugging Tools): Core Dumps, Trace
• 88. تکنیک‌های بهینه‌سازی کد برای سرعت و حافظه
• 89. سیستم عامل FMS (FORTRAN Monitor System)
• 90. سیستم عامل IBSYS
• 91. کنترل JOB و دستورات سیستم عامل
• 92. مفهوم مالتی‌تسکینگ (Multi-tasking) و 7090 - محدودیت‌ها
• 93. مروری بر IBM 7094 و بهبودهای آن
• 94. شبیه‌سازی IBM 7090: ابزارها و نحوه کار
• 95. نصب و راه‌اندازی شبیه‌ساز 7090
• 96. نوشتن اولین برنامه روی شبیه‌ساز (Hello World یا مشابه)
• 97. ساخت پروژه‌های عملی با شبیه‌ساز
• 98. میراث برنامه‌نویسی IBM 7090
• 99. آینده برنامه‌نویسی ماشین‌های قدیمی و تاریخچه محاسبات
• 100. منابع بیشتر و مسیر یادگیری مداوم