کتاب صوتی برنامه‌نویسی DOS: تسلط بر سخت‌افزار و اسرار سیستم عامل

🎓 دوره آموزشی جامع

📚 اطلاعات دوره

عنوان دوره: دوره برنامه‌نویسی DOS: تسلط بر سخت‌افزار و اسرار سیستم عامل

موضوع کلی: برنامه‌نویسی سیستمی

موضوع میانی: برنامه‌نویسی سطح پایین و تعامل با سیستم عامل

📋 سرفصل‌های دوره

• 1. مقدمه‌ای بر برنامه‌نویسی سیستمی و جایگاه DOS
• 2. تاریخچه و معماری سیستم عامل DOS
• 3. راه‌اندازی محیط برنامه‌نویسی: اسمبلر، لینکر و دیباگر
• 4. آشنایی با DOSBox و شبیه‌سازهای مدرن
• 5. اولین برنامه: نمایش "Hello, World!" با وقفه DOS
• 6. معماری پردازنده 8086: ثبات‌ها (Registers)
• 7. مفاهیم پایه: حافظه سگمنتی و آدرس‌دهی
• 8. ساختار یک برنامه اسمبلی (Assembly)
• 9. دستورات پایه‌ای اسمبلی: MOV, ADD, SUB
• 10. پرچم‌ها (Flags) و دستورات پرش شرطی
• 11. کار با پشته (Stack) و دستورات PUSH و POP
• 12. مفهوم وقفه‌ها (Interrupts): دروازه ورود به سیستم عامل
• 13. آشنایی با وقفه کلیدی DOS: INT 21h
• 14. آشنایی با دیباگر DEBUG.EXE برای تحلیل کد
• 15. خروجی یک کاراکتر روی صفحه نمایش (INT 21h, AH=02h)
• 16. ورودی یک کاراکتر از صفحه‌کلید (INT 21h, AH=01h)
• 17. نمایش یک رشته در خروجی (INT 21h, AH=09h)
• 18. دریافت رشته از ورودی با بافر (INT 21h, AH=0Ah)
• 19. پایان دادن به برنامه و بازگرداندن کد خروج (INT 21h, AH=4Ch)
• 20. مقدمه‌ای بر مدیریت فایل در DOS
• 21. ساختار جدول تخصیص فایل (FAT)
• 22. کار با فایل‌ها به روش قدیمی: بلوک کنترل فایل (FCB)
• 23. کار با فایل‌ها به روش مدرن: دستگیره‌ها (Handles)
• 24. ایجاد یک فایل جدید (INT 21h, AH=3Ch)
• 25. باز کردن یک فایل موجود (INT 21h, AH=3Dh)
• 26. خواندن داده از فایل (INT 21h, AH=3Fh)
• 27. نوشتن داده در فایل (INT 21h, AH=40h)
• 28. بستن یک فایل (INT 21h, AH=3Eh)
• 29. جابجایی اشاره‌گر فایل (Seek) (INT 21h, AH=42h)
• 30. حذف یک فایل (INT 21h, AH=41h)
• 31. تغییر نام یک فایل (INT 21h, AH=56h)
• 32. دریافت و تنظیم صفات فایل (Attributes) (INT 21h, AH=43h)
• 33. دریافت تاریخ و زمان فایل (INT 21h, AH=57h)
• 34. مدیریت دایرکتوری‌ها: ایجاد دایرکتوری (MKDIR)
• 35. مدیریت دایرکتوری‌ها: حذف دایرکتوری (RMDIR)
• 36. مدیریت دایرکتوری‌ها: تغییر دایرکتوری جاری (CHDIR)
• 37. دریافت مسیر دایرکتوری جاری
• 38. جستجوی فایل‌ها: یافتن اولین فایل (FindFirst)
• 39. جستجوی فایل‌ها: یافتن فایل‌های بعدی (FindNext)
• 40. مدیریت حافظه در DOS: تخصیص حافظه (Allocate)
• 41. مدیریت حافظه: آزادسازی حافظه (Free)
• 42. مدیریت حافظه: تغییر اندازه بلوک حافظه
• 43. دریافت و تنظیم تاریخ سیستم (Date)
• 44. دریافت و تنظیم زمان سیستم (Time)
• 45. اجرای یک برنامه دیگر (EXEC)
• 46. مقدمه‌ای بر وقفه‌های BIOS
• 47. تفاوت بین وقفه‌های DOS و BIOS
• 48. وقفه‌های ویدئویی BIOS: INT 10h
• 49. تنظیم حالت ویدئویی (متنی و گرافیکی)
• 50. کنترل مکان‌نما (Cursor): موقعیت و شکل
• 51. نوشتن کاراکتر و صفت (Attribute) آن در حالت متنی
• 52. خواندن کاراکتر و صفت از صفحه نمایش
• 53. پیمایش (Scroll) صفحه به بالا و پایین
• 54. کار در حالت‌های گرافیکی: تنظیم پالت رنگ
• 55. رسم یک پیکسل در صفحه گرافیکی (Plot Pixel)
• 56. خواندن رنگ یک پیکسل
• 57. رسم اشکال ساده: خط و مستطیل
• 58. وقفه‌های صفحه‌کلید BIOS: INT 16h
• 59. خواندن یک کلید از بافر صفحه‌کلید
• 60. بررسی وضعیت بافر صفحه‌کلید
• 61. آشنایی با کدهای اسکن (Scan Codes) و کدهای ASCII
• 62. وقفه‌های دیسک BIOS: INT 13h
• 63. آشنایی با هندسه دیسک: سیلندر، هد، سکتور
• 64. خواندن سکتورها از دیسک به صورت مستقیم
• 65. نوشتن سکتورها روی دیسک به صورت مستقیم
• 66. دریافت اطلاعات و پارامترهای دیسک
• 67. وقفه‌های زمان‌سنج سیستم: INT 1Ah
• 68. دریافت تعداد تیک‌های ساعت از نیمه‌شب
• 69. ارتباط با ساعت بی‌درنگ (RTC)
• 70. ساختار برنامه‌های COM و EXE و تفاوت‌های آن‌ها
• 71. پیشوند بخش برنامه (Program Segment Prefix - PSP)
• 72. تجزیه و تحلیل ساختار PSP
• 73. مدل‌های حافظه: Tiny, Small, Medium, Compact, Large, Huge
• 74. کار با اشاره‌گرهای دور (Far Pointers) و نزدیک (Near Pointers)
• 75. برنامه‌های مقیم در حافظه (TSR): مفاهیم اولیه
• 76. نوشتن یک برنامه TSR ساده
• 77. قلاب کردن (Hooking) یک وقفه
• 78. زنجیر کردن به کنترل‌کننده وقفه قبلی
• 79. فعال‌سازی و غیرفعال‌سازی TSR
• 80. ارتباط با یک برنامه TSR فعال
• 81. دسترسی مستقیم به سخت‌افزار: برنامه‌نویسی پورت‌های I/O
• 82. دستورات IN و OUT در اسمبلی
• 83. کنترلر وقفه قابل برنامه‌ریزی (PIC 8259)
• 84. ماسک کردن و فعال‌سازی وقفه‌های سخت‌افزاری
• 85. تایمر قابل برنامه‌ریزی (PIT 8253/8254)
• 86. تولید تأخیرهای زمانی دقیق با PIT
• 87. تولید صدا با بلندگوی داخلی کامپیوتر (PC Speaker)
• 88. دسترسی مستقیم به حافظه ویدئو برای سرعت بالا
• 89. ساختار حافظه ویدئو در حالت متنی
• 90. ساختار حافظه ویدئو در حالت گرافیکی (CGA, EGA, VGA)
• 91. برنامه‌نویسی ماوس با وقفه INT 33h
• 92. نمایش و مخفی کردن نشانگر ماوس
• 93. دریافت موقعیت و وضعیت دکمه‌های ماوس
• 94. برنامه‌نویسی پورت سریال (COM)
• 95. پیکربندی و ارسال/دریافت داده از پورت سریال
• 96. برنامه‌نویسی پورت موازی (LPT)
• 97. ارسال داده به چاپگر
• 98. مفاهیم پیشرفته: Overlays برای اجرای برنامه‌های بزرگ
• 99. توسعه‌دهنده‌های DOS و ورود به حالت محافظت‌شده (Protected Mode)
• 100. آشنایی با DPMI (DOS Protected Mode Interface)