کتاب صوتی برنامه‌نویسی تابعی در Clojure: سادگی و قدرت Lisp

🎓 دوره آموزشی جامع

📚 اطلاعات دوره

عنوان دوره: دوره برنامه‌نویسی تابعی در Clojure: سادگی و قدرت Lisp

موضوع کلی: برنامه نویسی

موضوع میانی: برنامه‌نویسی تابعی (Functional Programming)

📋 سرفصل‌های دوره

• 1. مقدمه‌ای بر برنامه‌نویسی تابعی (Functional Programming)
• 2. تاریخچه Lisp و اهمیت آن
• 3. چرا Clojure؟ مزیت‌های میزبانی بر روی JVM و JavaScript
• 4. راه‌اندازی محیط توسعه: Java، Leiningen و Clojure CLI
• 5. اولین تعامل: آشنایی با REPL (Read-Eval-Print Loop)
• 6. مبانی سینتکس: S-expressions، فرم‌ها و پرانتزها
• 7. انواع داده‌های اولیه: اعداد، رشته‌ها، بولین و nil
• 8. نمادها (Symbols) و کلمات کلیدی (Keywords)
• 9. ساختارهای داده‌ای بنیادین: لیست‌ها (Lists)
• 10. ساختارهای داده‌ای بنیادین: بردارها (Vectors)
• 11. ساختارهای داده‌ای بنیادین: نقشه‌ها (Maps)
• 12. ساختارهای داده‌ای بنیادین: مجموعه‌ها (Sets)
• 13. اصل بنیادین: تغییرناپذیری (Immutability)
• 14. تعریف و فراخوانی توابع با `defn`
• 15. توابع بی‌نام (Anonymous Functions) با `fn`
• 16. اتصال مقادیر: `def` برای تعاریف سراسری
• 17. اتصالات محلی با `let`
• 18. قوانین ارزیابی (Evaluation Rules) در Clojure
• 19. منطق شرطی: `if` و `do`
• 20. انتخاب‌های چندگانه با `cond` و `case`
• 21. مفهوم Truthiness و Falsiness در Clojure
• 22. مستندسازی کد: Docstrings و تابع `doc`
• 23. انتزاع دنباله (Sequence Abstraction)
• 24. توابع اصلی کار با دنباله‌ها: `first`, `rest`, `cons`
• 25. توابع مرتبه بالا (Higher-Order Functions): `map`
• 26. توابع مرتبه بالا: `filter` و `remove`
• 27. توابع مرتبه بالا: `reduce`
• 28. پردازش دنباله‌ها: `take`, `drop`, `take-while`, `drop-while`
• 29. دنباله‌های تنبل (Lazy Sequences) و مزایای آن
• 30. ایجاد دنباله‌های تنبل: `range`, `repeat`, `iterate`
• 31. کار با بردارها: `get`, `assoc`, `conj`
• 32. کار با نقشه‌ها: `get`, `assoc`, `dissoc`, `keys`, `vals`
• 33. استفاده از کلمات کلیدی به عنوان تابع در نقشه‌ها
• 34. واسازی (Destructuring) در `let`
• 35. واسازی در آرگومان‌های توابع
• 36. کار با مجموعه‌ها: `union`, `difference`, `intersection`
• 37. کار با ساختارهای داده تو در تو: `get-in`, `assoc-in`, `update-in`
• 38. مرتب‌سازی داده‌ها: `sort` و `sort-by`
• 39. گروه‌بندی داده‌ها با `group-by`
• 40. ترکیب توابع با `comp`
• 41. کاربرد جزئی (Partial Application) با `partial`
• 42. بازگشت (Recursion) به عنوان حلقه تابعی
• 43. بهینه‌سازی فراخوانی پایانی (TCO) با `loop` و `recur`
• 44. فضاهای نام (Namespaces) برای سازماندهی کد
• 45. مدیریت وابستگی‌ها: `ns`, `require`, `use`, `import`
• 46. مشکل مدیریت حالت (State) در برنامه‌نویسی
• 47. رویکرد Clojure به حالت: هویت (Identity) و مقدار (Value)
• 48. اتم‌ها (Atoms): مدیریت حالت هماهنگ‌نشده و همزمان
• 49. به‌روزرسانی اتم‌ها با `swap!` و `reset!`
• 50. Ref-ها: مدیریت حالت هماهنگ‌شده و تراکنشی
• 51. حافظه تراکنشی نرم‌افزاری (Software Transactional Memory - STM)
• 52. استفاده از بلوک `dosync`
• 53. Var-ها: اتصالات داینامیک و محدود به نخ (Thread-local)
• 54. Agent-ها: مدیریت حالت غیرهمزمان (Asynchronous)
• 55. ارسال وظایف به Agent-ها: `send` و `send-off`
• 56. مدیریت خطا در Agent-ها
• 57. Future-ها: محاسبات غیرهمزمان برای مقادیر بازگشتی
• 58. Promise-ها: تحویل یک مقدار در آینده
• 59. مفهوم همزمانی (Concurrency) در مقابل موازی‌سازی (Parallelism)
• 60. موازی‌سازی ساده با `pmap`
• 61. مقدمه‌ای بر `core.async`: مدل CSP در Clojure
• 62. کانال‌ها (Channels): ایجاد و استفاده
• 63. قرار دادن مقادیر در کانال: `>!` و `>!!`
• 64. برداشتن مقادیر از کانال: `<!` و `<!!`
• 65. بلوک‌های `go` برای فرآیندهای غیرهمزمان
• 66. کانال‌های بافر شده (Buffered Channels)
• 67. چندریختی (Polymorphism) با Multimethods
• 68. تعریف سلسله مراتب برای Multimethod-ها با `derive` و `isa?`
• 69. پروتکل‌ها (Protocols): انتزاع مبتنی بر رابط
• 70. تعریف پروتکل با `defprotocol`
• 71. پیاده‌سازی پروتکل‌ها با `defrecord`
• 72. پیاده‌سازی پروتکل‌ها برای انواع داده موجود با `extend-protocol`
• 73. تفاوت Record-ها و Map-ها: کارایی و نوع
• 74. `deftype`: ساخت انواع داده سفارشی با کارایی بالا
• 75. Transducer-ها: پردازش کارآمد و قابل ترکیب داده‌ها
• 76. درک الگوی Transducer
• 77. استفاده از Transducer-های داخلی: `map`, `filter`, `take`
• 78. ساخت یک Transducer سفارشی
• 79. مدیریت خطا با `try`, `catch`, `finally`
• 80. پرتاب استثنا (Exception) با `throw`
• 81. مدیریت منابع با ماکروی `with-open`
• 82. فرابرنامه‌نویسی (Metaprogramming): کد به عنوان داده
• 83. ماکروها (Macros): کدی که کد می‌نویسد
• 84. زمان استفاده (و عدم استفاده) از ماکروها
• 85. نوشتن یک ماکروی ساده با `defmacro`
• 86. درک Syntax Quoting, Unquoting و Splicing (`'`, `~`, `~@`)
• 87. تعامل با جاوا (Java Interoperability): فراخوانی متدها
• 88. تعامل با جاوا: ایجاد نمونه از کلاس‌ها و دسترسی به فیلدها
• 89. Clojure Spec: تعریف مشخصات برای داده‌ها
• 90. اعتبارسنجی داده‌ها با `s/valid?` و `s/explain`
• 91. تعریف مشخصات برای توابع با `s/fdef`
• 92. تست‌نویسی مولد (Generative Testing) با استفاده از Spec
• 93. مقدمه‌ای بر ClojureScript و تفاوت‌های آن با Clojure
• 94. ابزارهای ساخت (Build Tools): بررسی Leiningen و `project.clj`
• 95. ابزارهای ساخت: بررسی Clojure CLI و `deps.edn`
• 96. چارچوب تست‌نویسی `clojure.test`: `deftest` و `is`
• 97. مبانی کارایی و بهینه‌سازی: Type Hinting و Boxing
• 98. ساخت یک پروژه واقعی: وب سرور با Ring و Compojure
• 99. کار با پایگاه داده: آشنایی با `clojure.java.jdbc`
• 100. اکوسیستم Clojure: جامعه، کتابخانه‌ها و آینده