🎓 دوره آموزشی جامع

📚 اطلاعات دوره

عنوان دوره: جادوی اسمبلی: برنامه‌نویسی BBC Micro و Acorn Electron از صفر تا حرفه‌ای

موضوع کلی: برنامه‌نویسی سطح پایین

موضوع میانی: زبان اسمبلی برای کامپیوترهای کلاسیک

📋 سرفصل‌های دوره (100 موضوع)

• 1. جادوی اسمبلی: برنامه‌نویسی BBC Micro و Acorn Electron از صفر تا حرفه‌ای
• 2. مقدمه ای بر برنامه نویسی اسمبلی و تاریخچه BBC Micro و Acorn Electron
• 3. نصب و راه‌اندازی ابزار توسعه (Assembler، شبیه ساز)
• 4. ساختار حافظه و رجیسترها در 6502
• 5. سیستم دودویی، هگزا دسیمال و تبدیل مبناها
• 6. دستورالعمل‌های اصلی 6502: LDA، STA، CLC، SEC
• 7. آشنایی با برچسب‌ها (Labels) و کامنت‌ها (Comments)
• 8. اولین برنامه اسمبلی: Hello, World! در BBC Micro
• 9. اجرای برنامه اسمبلی و رفع اشکال
• 10. دستورالعمل‌های محاسباتی: ADD، SUB، INC، DEC
• 11. عملیات منطقی: AND، OR، EOR، NOT
• 12. کار با پرچم‌ها (Flags): Carry, Zero, Negative, Overflow
• 13. ساختارهای شرطی: IF-THEN-ELSE در اسمبلی
• 14. دستورالعمل‌های پرش: JMP، BEQ، BNE، BCS، BCC
• 15. حلقه‌ها: FOR و WHILE در اسمبلی
• 16. آشنایی با پشته (Stack) و کاربرد آن
• 17. فراخوانی زیرروال‌ها (Subroutines) و استفاده از RTS
• 18. انتقال آرگومان‌ها به زیرروال‌ها
• 19. کار با مقادیر ثابت (Constants) و متغیرها
• 20. مدیریت حافظه: تخصیص و آزادسازی
• 21. آدرس‌دهی مستقیم و غیرمستقیم
• 22. آدرس‌دهی ایندکس شده (Indexed Addressing)
• 23. آشنایی با جدول‌های داده (Data Tables)
• 24. دستورالعمل‌های شیفت و چرخش: ASL، LSR، ROL، ROR
• 25. کار با رشته‌ها (Strings) در اسمبلی
• 26. ورودی/خروجی (I/O) ساده: خواندن از صفحه کلید، نوشتن به صفحه نمایش
• 27. مفهوم وقفه (Interrupts) و استفاده از آن
• 28. تنظیم تایمرها در BBC Micro
• 29. کنترل صدا: تولید صداهای ساده
• 30. مدیریت صفحه نمایش در حالت‌های مختلف
• 31. خواندن و نوشتن پیکسل‌ها روی صفحه نمایش
• 32. آشنایی با رنگ‌ها و پالت رنگ در BBC Micro
• 33. رسم اشکال هندسی ساده: خط، مستطیل، دایره
• 34. حرکت دادن اشیاء روی صفحه نمایش
• 35. انیمیشن‌سازی ساده در اسمبلی
• 36. خواندن و نوشتن در حافظه ROM
• 37. ایجاد فونت‌های سفارشی
• 38. کار با ماوس و جوی استیک
• 39. برنامه‌نویسی بازی‌های ساده: مفهوم و ایده‌ها
• 40. اصول طراحی بازی‌های کلاسیک 8 بیتی
• 41. پیاده‌سازی حرکت کاراکتر در بازی
• 42. تشخیص برخورد (Collision Detection)
• 43. مدیریت منو و رابط کاربری در بازی
• 44. افزودن صدا و موسیقی به بازی
• 45. ذخیره‌سازی و بارگذاری داده‌های بازی
• 46. بهینه‌سازی کد اسمبلی
• 47. استفاده از کتابخانه‌های اسمبلی
• 48. آشنایی با ساختار فایل‌های اجرایی
• 49. آشنایی با سیستم عامل BBC BASIC
• 50. برقراری ارتباط بین اسمبلی و BASIC
• 51. مبانی مهندسی معکوس (Reverse Engineering)
• 52. نوشتن کرک برای نرم‌افزار
• 53. حفاظت از نرم‌افزار (Software Protection)
• 54. آشنایی با دیسک و بارگذاری برنامه‌ها
• 55. ساخت بوت‌لودر (Bootloader)
• 56. برنامه‌نویسی در حالت‌های گرافیکی پیشرفته‌تر
• 57. استفاده از آدرس‌دهی صفحه (Page Addressing)
• 58. ایجاد افکت‌های گرافیکی: اسکرول، split screen
• 59. کار با sprites و طراحی sprite
• 60. استفاده از DMA (Direct Memory Access)
• 61. برنامه‌نویسی پورت‌ها (Ports)
• 62. کار با دستگاه‌های جانبی: پرینتر، مودم
• 63. مفهوم مولتی‌تسکینگ (Multitasking) در 6502
• 64. آشنایی با هسته سیستم‌عامل
• 65. کشف خطاها و روش‌های رفع اشکال پیشرفته
• 66. استفاده از ابزارهای Profiling
• 67. بهینه‌سازی زمان اجرا و اندازه کد
• 68. ساخت کامپایلر ساده برای یک زبان کوچک
• 69. آشنایی با کامپایلرها و اسمبلرهای پیشرفته
• 70. نوشتن کتابخانه‌های اسمبلی پیشرفته‌تر
• 71. برنامه‌نویسی شبکه (Networking) در BBC Micro
• 72. ارسال و دریافت داده‌ها از طریق سریال
• 73. برنامه‌نویسی برای Acorn Electron
• 74. مقایسه معماری BBC Micro و Acorn Electron
• 75. بهینه‌سازی کد برای Acorn Electron
• 76. استفاده از حافظه افزوده (RAM Expansion)
• 77. کاربرد حافظه فلش
• 78. مبانی رمزنگاری در اسمبلی
• 79. ساختارهای داده پیشرفته: لیست پیوندی، درخت
• 80. طراحی الگوریتم‌های پیچیده
• 81. پیاده‌سازی هوش مصنوعی ساده
• 82. افکت‌های گرافیکی پیشرفته: افکت‌های particle
• 83. آشنایی با موسیقی و سینتی سایزرها
• 84. اصول طراحی صدا و موسیقی در بازی‌ها
• 85. بهینه‌سازی صدا و موسیقی برای BBC Micro و Electron
• 86. برنامه‌نویسی سخت‌افزار: کنترل پورت‌های خارجی
• 87. ایجاد یک سیستم عامل ساده
• 88. توسعه ابزارهای جانبی برای BBC Micro
• 89. توسعه بازی‌های چندنفره
• 90. ترجمه زبان‌های سطح بالا به زبان اسمبلی
• 91. آشنایی با مبانی طراحی تراشه
• 92. برنامه‌نویسی در محیط‌های امروزی: شبیه سازها و کامپایلرهای متقاطع
• 93. نکات پایانی و منابع بیشتر
• 94. پروژه‌های عملی: ساخت یک بازی کامل
• 95. پروژه‌های عملی: ساخت یک ابزار کاربردی
• 96. پروژه‌های عملی: نوشتن یک بوت‌لودر سفارشی
• 97. آینده برنامه‌نویسی اسمبلی و 6502

جادوی اسمبلی: برنامه‌نویسی BBC Micro و Acorn Electron از صفر تا حرفه‌ای

کشف "جادوی اسمبلی": سفر به قلب BBC Micro و Acorn Electron

آیا تا به حال این سوال برایتان پیش آمده که یک کامپیوتر واقعاً چگونه کار می‌کند؟ چگونه نرم‌افزار با سخت‌افزار گفتگو می‌کند؟ اگر از برنامه‌نویسی سطح بالا خسته شده‌اید و می‌خواهید پرده از اسرار عملکرد ماشین بردارید، این دوره همان چیزی است که به دنبالش هستید! دوره "جادوی اسمبلی" دریچه‌ای رو به گذشته باشکوه محاسبات باز می‌کند تا شما را به اعماق زبان اسمبلی و قلب تپنده کامپیوترهای کلاسیک BBC Micro و Acorn Electron ببرد.

این دوره با الهام از یکی از ارزشمندترین منابع تاریخ برنامه‌نویسی، کتاب "Assembly Language Programming on the BBC and Acorn Electron"، طراحی شده است. ما نه تنها مفاهیم پایه را از این کتاب کلاسیک استخراج کرده‌ایم، بلکه آن‌ها را به روز کرده، بسط داده و با تمرین‌های عملی بی‌شمار غنی ساخته‌ایم. هدف ما این است که شما را فراتر از یک خواننده صرف، به یک استاد تمام‌عیار در برنامه‌نویسی سطح پایین تبدیل کنیم.

"جادوی اسمبلی" صرفاً یک دوره آموزشی نیست؛ یک ماجراجویی هیجان‌انگیز است که شما را به گذشته‌ای می‌برد که در آن هر بایت اهمیت داشت و هر خط کد، هنر و دقت را فریاد می‌زد. با ما همراه شوید تا از صفر، با معماری پردازنده MOS 6502 آشنا شوید و تا جایی پیش بروید که بتوانید برنامه‌ها، بازی‌ها و ابزارهای منحصربه‌فرد خود را برای این ماشین‌های افسانه‌ای خلق کنید.

درباره دوره "جادوی اسمبلی": غواصی در اعماق معماری کلاسیک

دوره "جادوی اسمبلی" یک برنامه آموزشی جامع و عملی است که به شما امکان می‌دهد تا پیچیدگی‌های زبان اسمبلی را برای کامپیوترهای نمادین BBC Micro و Acorn Electron (مجهز به پردازنده MOS 6502) بیاموزید. این دوره با تمرکز بر رویکرد "یادگیری از طریق عمل"، به شما کمک می‌کند تا نه تنها دستورالعمل‌ها و نحوه‌ی نگارش کد اسمبلی را فرا بگیرید، بلکه منطق نهفته در پسِ هر عملیات سخت‌افزاری و نرم‌افزاری را نیز درک کنید.

ما گام به گام، از نصب شبیه‌سازها و ابزارهای مورد نیاز شروع می‌کنیم و به تدریج وارد دنیای رجیسترها، حافظه، مدل‌های آدرس‌دهی و دستورالعمل‌های پردازنده می‌شویم. الهام‌گیری از کتاب "Assembly Language Programming on the BBC and Acorn Electron" به ما این امکان را داده است تا اطمینان حاصل کنیم که محتوای ارائه شده ریشه‌ای عمیق در مفاهیم بنیادی و کاربردی این حوزه دارد. با گذراندن این دوره، شما نه تنها برنامه‌نویس خواهید شد، بلکه مهندس کامپیوتری خواهید شد که از نحوه کار هسته اصلی یک سیستم آگاهی کامل دارد.

سفر به قلب ماشین: موضوعات کلیدی "جادوی اسمبلی"

این دوره به شما امکان می‌دهد تا در اعماق مهندسی کامپیوتر غوطه ور شوید و مهارت‌های بی‌نظیری را کسب کنید. برخی از موضوعات کلیدی که در این سفر فرا خواهید گرفت عبارتند از:

• معرفی کامل معماری پردازنده MOS 6502 و رجیسترهای آن
• آشنایی با انواع دستورالعمل‌های اسمبلی (انتقال داده، محاسباتی، منطقی، کنترلی)
• تسلط بر مدل‌های آدرس‌دهی مختلف و کاربردهای آن‌ها
• نوشتن زیرروال‌ها (Subroutines) و مدیریت پشته (Stack)
• درک عمیق از مدیریت حافظه و نقش ROM، RAM و Zero Page
• برنامه‌نویسی ورودی/خروجی (I/O) و تعامل مستقیم با سخت‌افزار
• کار با وقفه‌ها (Interrupts) و نوشتن روتین‌های سرویس وقفه
• برنامه‌نویسی گرافیک و صدا برای BBC Micro و Acorn Electron
• تکنیک‌های پیشرفته بهینه‌سازی کد برای حداکثر سرعت و کارایی
• استفاده از ابزارهای حرفه‌ای اسمبلر، دیس‌اسمبلر و دیباگر
• انجام پروژه‌های عملی شامل ساخت بازی‌های ساده و ابزارهای کاربردی

این دوره برای چه کسانی است؟ مخاطبان "جادوی اسمبلی"

دوره "جادوی اسمبلی" برای طیف وسیعی از علاقه‌مندان به دنیای کامپیوتر طراحی شده است که به دنبال درکی عمیق‌تر و مهارت‌های خاص‌تر هستند:

• برنامه‌نویسان کنجکاو: هر کسی که می‌خواهد فراتر از زبان‌های سطح بالا برود و نحوه کار واقعی یک کامپیوتر را درک کند.
• علاقه‌مندان به رترو کامپیوترها و بازی‌های کلاسیک: کسانی که می‌خواهند نوستالژی برنامه‌نویسی برای BBC Micro یا Acorn Electron را تجربه کنند یا بازی‌های کلاسیک خود را دستکاری کنند.
• مهندسان نرم‌افزار و سخت‌افزار: برای تقویت درکشان از معماری سیستم‌ها، ارتباط تنگاتنگ نرم‌افزار و سخت‌افزار، و چگونگی بهینه‌سازی در سطح پایین.
• دانشجویان و محققان علوم کامپیوتر: برای درک عمیق‌تر اصول بنیادین سیستم‌عامل‌ها، کامپایلرها، و طراحی پردازنده.
• توسعه‌دهندگان بازی: برای درک عمیق‌تر بهینه‌سازی عملکرد و تعامل مستقیم با سخت‌افزار در پلتفرم‌های مختلف.
• هر کسی که به چالش علاقه دارد: افرادی که می‌خواهند یک مهارت خاص، چالش‌برانگیز و در عین حال فوق‌العاده با ارزش را بیاموزند.

چرا "جادوی اسمبلی" آینده برنامه‌نویسی شما را دگرگون می‌کند؟

گذراندن دوره "جادوی اسمبلی" فقط یادگیری یک زبان برنامه‌نویسی نیست؛ سرمایه‌گذاری بر روی فهم بنیادی شما از علوم کامپیوتر است. این دوره مزایای بی‌شماری را برای شما به ارمغان می‌آورد که در هیچ دوره دیگری نخواهید یافت:

• درک عمیق سخت‌افزار: شما برای اولین بار خواهید فهمید که کامپیوترها چگونه "نفس می‌کشند" و دستورالعمل‌ها چگونه به عملیات فیزیکی تبدیل می‌شوند. این دانش در هر زمینه مهندسی کامپیوتر، از توسعه نرم‌افزار گرفته تا طراحی سخت‌افزار، بسیار ارزشمند است.
• افزایش چشمگیر مهارت‌های حل مسئله: برنامه‌نویسی اسمبلی به شما می‌آموزد که چگونه با منابع محدود، بهینه‌ترین راه‌حل‌ها را پیدا کنید. این توانایی تفکر منطقی و حل مسئله، در هر زبان برنامه‌نویسی و هر حوزه از زندگی شغلی شما کاربرد خواهد داشت.
• مزیت رقابتی بی‌نظیر: در دنیایی که اکثر برنامه‌نویسان تنها با زبان‌های سطح بالا کار می‌کنند، تسلط بر اسمبلی یک مهارت نادر و بسیار با ارزش است که شما را از دیگران متمایز می‌کند.
• درک بهتر سیستم‌عامل‌ها و کامپایلرها: با زبان اسمبلی، مفاهیمی مانند فراخوانی‌های سیستمی، مدیریت حافظه توسط سیستم‌عامل و نحوه عملکرد کامپایلرها برای ترجمه کدها به دستورات ماشین، برای شما کاملاً شفاف و قابل درک خواهند شد.
• نوستالژی و لذت کشف: برای بسیاری، این دوره فرصتی برای بازگشت به دوران طلایی محاسبات شخصی و تجربه لذت خلق چیزی از صفر روی یک پلتفرم کلاسیک است.
• آمادگی برای دنیای IoT و سیستم‌های نهفته: اصول و تکنیک‌های برنامه‌نویسی سطح پایین که در این دوره می‌آموزید، مستقیماً به توسعه سیستم‌های جاسازی شده (Embedded Systems) و دستگاه‌های اینترنت اشیا (IoT) منتقل می‌شود و شما را برای آینده‌ای که هر چیزی "هوشمند" می‌شود، آماده می‌کند.
• تدریس جامع و گام به گام: با ساختار دقیق و منطقی دوره، حتی اگر هیچ پیش‌زمینه‌ای در اسمبلی ندارید، از صفر تا تسلط کامل پیش خواهید رفت.

سرفصل‌های جامع "جادوی اسمبلی": بیش از 100 گام تا تسلط کامل!

دوره "جادوی اسمبلی" با بیش از 100 سرفصل دقیق و گام به گام، شما را از اولین خط کد اسمبلی تا ساخت برنامه‌های پیچیده همراهی می‌کند. در اینجا خلاصه‌ای از بخش‌های اصلی و برخی از سرفصل‌های کلیدی را مشاهده می‌کنید:

بخش ۱: مبانی و مقدمات اسمبلی

• مقدمه‌ای بر کامپیوترهای BBC Micro و Acorn Electron
• آشنایی با معماری MOS 6502 (رجیسترها، حافظه، گذرگاه‌ها)
• نصب و راه‌اندازی شبیه‌سازهای (Emulators) محبوب
• اولین برنامه اسمبلی: "Hello World" روی نمایشگر کلاسیک
• مفاهیم سیستم‌های عددی (دودویی، هگزادسیمال، دهدهی)
• حافظه، آدرس‌دهی و سازمان‌دهی RAM و ROM

بخش ۲: دستورالعمل‌ها و مدل‌های آدرس‌دهی 6502

• دستورالعمل‌های انتقال داده (LDA, STA, LDX, STX, LDY, STY)
• دستورالعمل‌های محاسباتی (ADC, SBC, INC, DEC)
• دستورالعمل‌های منطقی (AND, ORA, EOR) و کار با بیت‌ها
• دستورالعمل‌های شیفت و چرخش (ASL, LSR, ROL, ROR)
• مدل‌های آدرس‌دهی: Implied, Immediate, Zero Page, Absolute
• مدل‌های آدرس‌دهی: Indexed (X, Y), Indirect (X, Y)
• دستورالعمل‌های مقایسه و تست بیت (CMP, CPX, CPY, BIT)

بخش ۳: کنترل جریان برنامه و زیرروال‌ها

• دستورالعمل‌های پرش بی‌قید و شرط (JMP)
• دستورالعمل‌های پرش شرطی (BEQ, BNE, BCC, BCS, BVC, BVS, BPL, BMI)
• مفهوم پشته (Stack) و کاربرد آن (PHA, PLA, PHP, PLP)
• فراخوانی و بازگشت از زیرروال‌ها (JSR, RTS)
• نوشتن توابع و زیرروال‌های کارآمد و ماژولار
• گذراندن پارامترها به زیرروال‌ها

بخش ۴: مدیریت حافظه و ساختارهای داده

• ذخیره‌سازی و دستکاری آرایه‌ها (Arrays)
• کار با رشته‌ها (Strings) و عملیات مربوط به آن‌ها
• جداول جستجو (Lookup Tables) و کاربردهای آن‌ها
• استفاده از آدرس‌دهی غیرمستقیم برای دسترسی به داده‌های پیچیده
• تخصیص حافظه پویا (Dynamic Memory Allocation) در اسمبلی (پیشرفته)

بخش ۵: ورودی/خروجی و تعامل با سخت‌افزار

• نقشه‌برداری حافظه‌ای ورودی/خروجی (Memory-Mapped I/O)
• کار با پورت‌های I/O برای خواندن وضعیت کلیدها و جوی‌استیک
• برنامه‌نویسی نمایشگر متنی (Text Mode) و گرافیکی (Graphics Modes)
• رسم پیکسل‌ها، خطوط، اشکال و انیمیشن‌های ساده
• برنامه‌نویسی صدا و موزیک (با استفاده از رجیسترهای صوتی)
• تعامل با دستگاه‌های جانبی و درگاه‌های توسعه (Expansion Ports)

بخش ۶: وقفه‌ها و برنامه‌نویسی پیشرفته

• مقدمه‌ای بر مفهوم وقفه‌ها (Interrupts) و انواع آن‌ها (NMI, IRQ)
• نوشتن روتین‌های سرویس وقفه (Interrupt Service Routines - ISR)
• مدیریت وقفه‌های سخت‌افزاری و نرم‌افزاری
• برنامه‌نویسی تایمرها و تولید وقفه زمانی
• همگام‌سازی برنامه با نرخ بازخوانی نمایشگر (Vertical Blank Interrupt)

بخش ۷: بهینه‌سازی و اشکال‌زدایی کد

• تکنیک‌های بهینه‌سازی کد برای افزایش سرعت اجرا و کاهش حجم
• استفاده از دیباگرها (Debuggers) برای یافتن و رفع اشکالات برنامه
• تجزیه و تحلیل عملکرد (Profiling) و شناسایی گلوگاه‌های کد
• نکات و ترفندهای برنامه‌نویسی اسمبلی کارآمد

بخش ۸: پروژه‌های عملی و کاربردی

• ساخت یک بازی کلاسیک ساده (مانند Pong، Snake یا Space Invaders)
• پیاده‌سازی یک ابزار گرافیکی پایه (رسم با کیبورد)
• نوشتن یک روتین متحرک‌سازی پیچیده‌تر
• توسعه یک ماشین حساب ساده یا ابزار تبدیل مبنا
• پروژه نهایی: پیاده‌سازی یک ایده نوآورانه برای BBC Micro/Acorn Electron

همین امروز در "جادوی اسمبلی" ثبت‌نام کنید و سفر خود را به سوی درک عمیق کامپیوتر و تسلط بر هنر برنامه‌نویسی سطح پایین آغاز نمایید. آینده برنامه‌نویسی شما از اینجاست که شروع می‌شود!