🎓 دوره آموزشی جامع

📚 اطلاعات دوره

عنوان دوره: رازهای خلاقیت در برنامه‌نویسی TRS-80: از مبتدی تا حرفه‌ای

موضوع کلی: برنامه‌نویسی و سخت‌افزار کامپیوترهای قدیمی

موضوع میانی: برنامه‌نویسی به زبان BASIC در TRS-80

📋 سرفصل‌های دوره (100 موضوع)

• 1. آشنایی با دنیای TRS-80 و تاریخچه آن
• 2. مدل‌های مختلف TRS-80: ویژگی‌ها و تفاوت‌ها
• 3. راه‌اندازی سیستم: روشن کردن و اولین ارتباط
• 4. صفحه کلید، نمایشگر و حافظه TRS-80
• 5. مقدمه‌ای بر زبان BASIC در TRS-80
• 6. اولین برنامه شما: دستور PRINT و نمایش پیام
• 7. دستور REM: نوشتن توضیحات در کد
• 8. متغیرها و انواع داده‌ای در BASIC: رشته، عدد
• 9. دریافت ورودی از کاربر: دستور INPUT
• 10. عملیات ریاضی: جمع، تفریق، ضرب، تقسیم، باقیمانده
• 11. اولویت عملگرها و استفاده از پرانتز
• 12. دستورات شرطی: IF...THEN...ELSE برای تصمیم‌گیری
• 13. حلقه‌های تکرار: FOR...NEXT برای انجام کارهای مکرر
• 14. حلقه‌های WHILE...WEND: تکرار با شرط
• 15. توابع داخلی BASIC: ABS, SGN, INT, SQR
• 16. زیرروال‌ها: GOSUB و RETURN برای سازماندهی کد
• 17. آرایه‌ها: ذخیره مجموعه‌ای از داده‌ها
• 18. کار با رشته‌ها: توابع LEN, LEFT$, RIGHT$, MID$
• 19. تبدیل نوع داده: STR$, VAL
• 20. ذخیره و بارگذاری برنامه‌ها: CSAVE, CLOAD (نوار کاست)
• 21. مبانی حافظه نمایشگر TRS-80 و آدرس‌دهی
• 22. گرافیک پیکسلی: دستورات SET, RESET, POINT
• 23. رسم خطوط و اشکال ساده: دایره، مستطیل
• 24. ایجاد حرکت و انیمیشن‌های پایه
• 25. تولید صدا در TRS-80: استفاده از دستور PEEK/POKE (اولیه)
• 26. دریافت ورودی از صفحه کلید بدون توقف برنامه: INKEY$
• 27. تولید اعداد تصادفی: تابع RND برای شبیه‌سازی
• 28. ایجاد یک بازی حدس اعداد ساده
• 29. مبانی تشخیص برخورد (Collision Detection)
• 30. ساخت منوهای متنی ساده و تعاملی
• 31. طراحی کاراکترهای سفارشی (Custom Characters)
• 32. استفاده از جداول داده (DATA و READ)
• 33. کنترل زمان در برنامه‌ها: دستور WAIT
• 34. کار با پورت‌های ورودی/خروجی (I/O Ports) با PEEK/POKE
• 35. ترسیم گرافیک‌های مبتنی بر کاراکتر (ASCII Art)
• 36. پیمایش (Scrolling) افقی و عمودی صفحه نمایش
• 37. انیمیشن با تغییر سریع کاراکترها و گرافیک
• 38. مدیریت صفحه نمایش: CLS, LOCATE, WIDTH
• 39. کار با رنگ‌ها (در مدل‌های پشتیبانی‌کننده یا شبیه‌سازی)
• 40. ایجاد جلوه‌های بصری ساده و خلاقانه
• 41. درک نقشه حافظه (Memory Map) TRS-80
• 42. دسترسی مستقیم به حافظه با PEEK و POKE
• 43. معرفی پردازنده Z80 و رجیسترها (در حد BASIC)
• 44. فراخوانی کدهای ماشین (Machine Language) با USR و CALL
• 45. ذخیره و بارگذاری داده‌ها: فایل‌های ترتیبی (Sequential Files)
• 46. کار با فایل‌ها: OPEN, CLOSE, PRINT#, INPUT#, EOF
• 47. فایل‌های دسترسی تصادفی (Random Access Files)
• 48. مدیریت خطا: ON ERROR GOTO و RESUME
• 49. بهینه‌سازی کد BASIC برای سرعت اجرا
• 50. بهینه‌سازی کد BASIC برای کاهش مصرف حافظه
• 51. اشکال‌زدایی برنامه‌ها: روش‌ها و ابزارها
• 52. دستورات سیستم: استفاده از PEEK و POKE برای کنترل‌های سیستمی
• 53. خواندن وضعیت پورت‌های سخت‌افزاری (مثل جوی‌استیک)
• 54. چاپگر: ارسال خروجی به چاپگر با LPRINT
• 55. کار با ساعت و تاریخ سیستم (در مدل‌های پیشرفته‌تر)
• 56. تکنیک‌های برنامه‌نویسی ساختاریافته در BASIC
• 57. مدیریت زیرروال‌های متعدد و تو در تو
• 58. استفاده از جداول پرش (Jump Tables) برای بهینه‌سازی
• 59. فشرده‌سازی کد BASIC برای ذخیره‌سازی و سرعت
• 60. رمزنگاری و پنهان‌سازی کد BASIC (ابتدایی)
• 61. ساخت ابزارهای کمکی کوچک در BASIC
• 62. ایجاد بازی‌های ماجراجویی متنی پیشرفته
• 63. شبیه‌سازی فیزیک ساده در بازی‌ها (جاذبه، برخورد)
• 64. توسعه یک ویرایشگر متن پایه در BASIC
• 65. ساخت یک برنامه ماشین حساب پیشرفته
• 66. برنامه‌نویسی موسیقی و جلوه‌های صوتی پیشرفته
• 67. بهینه‌سازی گرافیک برای اجرای سریع‌تر و روان‌تر
• 68. تکنیک‌های رندرینگ گرافیکی (مثل خطوط DDA، دایره برزنهام)
• 69. طراحی و پیاده‌سازی spriteهای مبتنی بر کاراکتر
• 70. مبانی هوش مصنوعی در بازی‌ها (Pathfinding ساده، دشمنان ساده)
• 71. برنامه‌نویسی برای TRSDOS (Disk BASIC)
• 72. مدیریت دیسک و فایل‌ها در TRSDOS
• 73. بوت کردن سیستم از دیسک و دستورات خط فرمان
• 74. ساخت یک "shell" یا محیط کاربری در BASIC
• 75. ادغام کدهای اسمبلی برای سرعت بیشتر و دسترسی سخت‌افزاری
• 76. روش‌های ایجاد دموهای هنری (Demoscene) روی TRS-80
• 77. الگوریتم‌های خلاقانه برای تولید گرافیک تصادفی و الگوها
• 78. تحلیل و مهندسی معکوس برنامه‌های موجود (کوچک)
• 79. پورت کردن ایده‌ها و الگوریتم‌ها از پلتفرم‌های دیگر به TRS-80
• 80. تکنیک‌های برنامه‌نویسی بدون GOTO (ساختارمندتر)
• 81. معرفی دستورات سیستم عامل (CMD) در BASIC
• 82. پروژه‌محور: توسعه یک بازی پازل کامل
• 83. پروژه‌محور: ساخت یک برنامه کاربردی کوچک و مفید
• 84. پروژه‌محور: ایجاد یک ابزار گرافیکی ساده و تعاملی
• 85. چالش برنامه‌نویسی: ایجاد یک برنامه رقابتی
• 86. نگاهی به جامعه کاربری TRS-80 امروز و فروم‌ها
• 87. استفاده از شبیه‌سازهای TRS-80 در دوران مدرن
• 88. ابزارهای توسعه مدرن برای برنامه‌نویسی TRS-80 (cross-assemblers)
• 89. انتقال برنامه‌ها از شبیه‌ساز به سخت‌افزار واقعی
• 90. مستندسازی کد و پروژه‌ها برای حفظ و اشتراک‌گذاری
• 91. اشتراک‌گذاری خلاقیت‌های شما با دنیا (جوایز، مسابقات)
• 92. حفظ و نگهداری برنامه‌ها و سخت‌افزار قدیمی
• 93. نگاهی به آینده کامپیوترهای وینتیج و بازسازی
• 94. الهام‌گیری از بازی‌ها و برنامه‌های کلاسیک
• 95. تکنیک‌های رفع اشکال پیشرفته و تحلیل حافظه
• 96. برنامه‌نویسی ماژولار در BASIC (استفاده از GOSUB و جداول)
• 97. ساخت ابزارهای برنامه‌نویسی خودکار (code generators)
• 98. توسعه یک پروژه با استفاده از ترکیب BASIC و Assembly
• 99. پروژه نهایی: توسعه یک بازی با تمام ویژگی‌های آموخته شده
• 100. مروری بر تمام مباحث دوره و نکات کلیدی برای برنامه‌نویسی خلاق

رازهای خلاقیت در برنامه‌نویسی TRS-80: از مبتدی تا حرفه‌ای

معرفی دوره: سفری به قلب عصر طلایی کامپیوتر

آیا تا به حال به این فکر کرده‌اید که جادوی برنامه‌نویسی از کجا شروع شد؟ زمانی که هر بایت از حافظه ارزشمند بود و خلاقیت، قدرتمندترین ابزار یک برنامه‌نویس بود. دهه‌ی ۸۰ میلادی، عصر طلوع کامپیوترهای شخصی بود و در مرکز این انقلاب، ماشینی به نام TRS-80 قرار داشت. این کامپیوتر، دروازه‌ای به دنیای دیجیتال برای میلیون‌ها نفر بود و کتابی به نام "The Creative TRS-80"، کتاب مقدس کسانی بود که می‌خواستند از این جعبه‌ی جادویی، شگفتی خلق کنند.

امروز، ما با افتخار دوره‌ای را تقدیم شما می‌کنیم که روح آن کتاب افسانه‌ای را در قالبی مدرن و تعاملی زنده می‌کند. دوره "رازهای خلاقیت در برنامه‌نویسی TRS-80" فقط یک دوره آموزشی نیست؛ یک ماشین زمان است که شما را به روزهایی می‌برد که برنامه‌نویسان با محدودیت‌ها، شاهکار می‌آفریدند. این دوره، یک کلاس درس عملی برای یادگیری زبان BASIC و تسلط بر کامپیوتر TRS-80 است که در آن یاد می‌گیرید چگونه با کمترین امکانات، بیشترین خلاقیت را به نمایش بگذارید. آماده شوید تا ذهن خود را به چالش بکشید و برنامه‌نویسی را از ریشه‌های آن بیاموزید.

درباره دوره: بازآفرینی خلاقیت با ابزارهای امروزی

این دوره جامع، با الهام مستقیم از رویکرد خلاقانه و پروژه‌محور کتاب "The Creative TRS-80" طراحی شده است. ما مفاهیم بنیادی و تکنیک‌های هوشمندانه‌ای که در آن کتاب معرفی شده بود را گرفته و آن‌ها را به صورت درس‌های ویدیویی، تمرین‌های عملی و پروژه‌های جذاب بازآفرینی کرده‌ایم. شما دیگر نیازی به داشتن یک کامپیوتر TRS-80 فیزیکی ندارید؛ ما به شما نشان می‌دهیم چگونه با استفاده از شبیه‌سازهای مدرن، همان تجربه اصیل را روی کامپیوتر امروزی خود داشته باشید. از نوشتن اولین خط کد `PRINT "HELLO, WORLD"` تا ساخت بازی‌های آرکید ساده، طراحی انیمیشن‌های پیکسلی و تولید موسیقی، این دوره شما را قدم به قدم همراهی می‌کند تا به یک متخصص خلاق در دنیای TRS-80 تبدیل شوید.

موضوعات کلیدی دوره

در این سفر آموزشی، ما به اعماق دنیای برنامه‌نویسی ۸ بیتی شیرجه می‌زنیم. برخی از موضوعات اصلی که پوشش خواهیم داد عبارتند از:

• مبانی برنامه‌نویسی به زبان BASIC: از متغیرها و حلقه‌ها تا دستورات شرطی و آرایه‌ها.
• گرافیک پیکسلی و انیمیشن: یادگیری نحوه ترسیم اشکال، کاراکترها و خلق حرکت روی صفحه.
• تولید صدا و موسیقی: کشف رازهای تولید صداهای ساده و ملودی‌های خاطره‌انگیز با دستورات BASIC.
• ساخت بازی‌های کلاسیک: طراحی و کدنویسی بازی‌های ساده‌ای مانند Pong، حدس عدد و ماجراجویی متنی.
• کار با ورودی و خروجی: مدیریت کیبورد، ذخیره و بازیابی اطلاعات از روی نوار کاست (شبیه‌سازی شده).
• تکنیک‌های پیشرفته و بهینه‌سازی: یادگیری ترفندهایی برای افزایش سرعت کد و کاهش مصرف حافظه.
• آشنایی با سخت‌افزار: درک مفاهیم اولیه حافظه (PEEK و POKE) و نحوه تعامل مستقیم با سخت‌افزار.

این دوره برای چه کسانی مناسب است؟

این دوره برای طیف وسیعی از علاقه‌مندان به تکنولوژی و برنامه‌نویسی طراحی شده است:

• برنامه‌نویسان امروزی: که می‌خواهند با درک ریشه‌های برنامه‌نویسی، دید عمیق‌تری نسبت به حرفه خود پیدا کنند.
• علاقه‌مندان به تاریخ کامپیوتر و گجت‌های قدیمی (Retro Computing): که دوست دارند تجربه کار با یکی از نمادین‌ترین کامپیوترهای تاریخ را به دست آورند.
• دانشجویان علوم کامپیوتر: که می‌خواهند مفاهیم بنیادی مانند مدیریت حافظه و الگوریتم‌های پایه را به شکلی عملی بیاموزند.
• توسعه‌دهندگان بازی: که به دنبال الهام گرفتن از مکانیک‌های بازی‌های کلاسیک و محدودیت‌های خلاقانه هستند.
• افراد کنجکاو و خلاق: که به دنبال یک سرگرمی فکری جدید و چالشی لذت‌بخش می‌گردند.
• نسل قدیم: که با این کامپیوترها خاطره دارند و می‌خواهند آن روزهای شیرین را دوباره زنده کنند.

چرا باید در این دوره شرکت کنید؟

در دنیایی که ابزارها و فریم‌ورک‌های پیچیده همه کارها را برای ما انجام می‌دهند، برنامه‌نویسی در یک محیط محدود مانند TRS-80 یک مهارت گمشده و ارزشمند است. با شرکت در این دوره شما:

• خلاقیت خود را آزاد می‌کنید: یاد می‌گیرید که چگونه بدون کتابخانه‌های آماده و با تکیه بر منطق خالص، مسائل را حل کنید. این مهارت در هر زبان برنامه‌نویسی دیگری به کارتان خواهد آمد.
• به درک عمیقی از کامپیوتر می‌رسید: خواهید فهمید که یک کامپیوتر در سطح پایه چگونه کار می‌کند و چگونه نرم‌افزار با سخت‌افزار تعامل دارد.
• پروژه‌های ملموس می‌سازید: از همان جلسات اول، شما شروع به ساخت برنامه‌ها و بازی‌های کوچکی می‌کنید که نتیجه کارتان را فوراً می‌بینید.
• وارد یک جامعه خاص می‌شوید: به جمع علاقه‌مندان به کامپیوترهای کلاسیک می‌پیوندید و می‌توانید دانش و پروژه‌های خود را با دیگران به اشتراک بگذارید.
• مهارت حل مسئله خود را تقویت می‌کنید: محدودیت حافظه و سرعت پردازش شما را وادار می‌کند تا بهینه‌ترین و هوشمندانه‌ترین راه‌حل‌ها را پیدا کنید.
• یک تجربه نوستالژیک و سرگرم‌کننده خواهید داشت: این دوره فقط آموزش نیست، بلکه یک تفریح لذت‌بخش و سفری به گذشته است.

سرفصل‌های جامع دوره: بیش از ۱۰۰ درس برای تسلط کامل

ما با وسواس فراوان، یک نقشه راه کامل با بیش از ۱۰۰ سرفصل آموزشی طراحی کرده‌ایم تا اطمینان حاصل کنیم که شما از سطح صفر به یک برنامه‌نویس خلاق و مسلط بر TRS-80 تبدیل می‌شوید. این سرفصل‌ها در قالب ماژول‌های اصلی دسته‌بندی شده‌اند تا یادگیری شما ساختاریافته و قدم به قدم باشد:

فصل اول: خوش آمدید به دنیای TRS-80

معرفی تاریخچه، راه‌اندازی شبیه‌ساز و نوشتن اولین خطوط کد.

فصل دوم: اصول برنامه‌نویسی با BASIC

تسلط بر متغیرها، انواع داده، حلقه‌ها (FOR/NEXT)، دستورات شرطی (IF/THEN) و اپراتورهای منطقی.

فصل سوم: گرافیک، هنر پیکسلی

کار با دستورات SET, RESET, POINT برای ترسیم نقطه، خط و اشکال هندسی. خلق کاراکتر و انیمیشن‌های ساده.

فصل چهارم: صدا و تعامل

تولید صدا با فرکانس‌های مختلف، دریافت ورودی از کیبورد (INKEY$) و ساخت منوهای تعاملی.

فصل پنجم: ساختار داده‌ها و رشته‌ها

کار با آرایه‌ها (DIM)، دستکاری رشته‌های متنی (LEFT$, MID$, RIGHT$) و توابع کاربردی.

فصل ششم: پروژه‌های عملی (بخش اول)

ساخت گام به گام بازی "حدس عدد"، برنامه دفترچه تلفن ساده و یک انیمیشن کوتاه.

فصل هفتم: تکنیک‌های پیشرفته BASIC

استفاده از GOSUB و RETURN، مدیریت خطا (ON ERROR GOTO) و ترفندهای بهینه‌سازی کد.

فصل هشتم: اسرار حافظه: PEEK و POKE

آشنایی با نقشه حافظه TRS-80، خواندن و نوشتن مستقیم در حافظه برای کنترل سخت‌افزار و خلق افکت‌های گرافیکی سریع.

فصل نهم: مدیریت فایل‌ها (شبیه‌سازی کاست)

یادگیری نحوه ذخیره (CSAVE) و بارگذاری (CLOAD) برنامه‌ها و داده‌ها.

فصل دهم: پروژه نهایی: ساخت یک بازی آرکید

ترکیب تمام مهارت‌های آموخته‌شده برای طراحی، کدنویسی و تکمیل یک بازی کامل از ایده تا اجرا.

همین امروز سفر خود را به دنیای شگفت‌انگیز برنامه‌نویسی کلاسیک آغاز کنید و خلاقیت نهفته در محدودیت‌ها را کشف کنید!