فلش‌کارت‌های آموزشی FORTRAN RC 4000: از مفاهیم بنیادین تا کدنویسی بهینه برای سیستم‌های کلاسیک

🎓 دوره آموزشی جامع

📚 اطلاعات دوره

عنوان دوره: دوره FORTRAN RC 4000: از مفاهیم بنیادین تا کدنویسی بهینه برای سیستم‌های کلاسیک

موضوع کلی: مبانی و اصول برنامه‌نویسی سیستمی

موضوع میانی: برنامه‌نویسی FORTRAN در محیط‌های خاص سیستمی

📋 سرفصل‌های دوره

• 1. مقدمه‌ای بر تاریخچه FORTRAN و کامپیوتر RC 4000
• 2. معماری سیستم RC 4000: پردازنده، حافظه و تجهیزات جانبی
• 3. آشنایی با سیستم مانیتور (Monitor System) در RC 4000
• 4. فرآیند کامپایل و اجرای یک برنامه FORTRAN: از کد منبع تا اجرا
• 5. نصب و راه‌اندازی محیط برنامه‌نویسی FORTRAN برای شبیه‌ساز RC 4000
• 6. ساختار یک برنامه FORTRAN: دستورات PROGRAM و END
• 7. قوانین نگارش کد (Fixed-Format): ستون‌ها و کاربرد آن‌ها
• 8. اولین برنامه: چاپ یک پیام بر روی Teletype
• 9. مفاهیم اولیه: ثابت‌ها، متغیرها و انواع داده
• 10. مجموعه کاراکترهای مجاز در RC 4000 FORTRAN
• 11. کامنت‌گذاری و مستندسازی کد
• 12. انواع داده‌های پایه: INTEGER و REAL
• 13. عبارات حسابی و عملگرهای ریاضی
• 14. اولویت عملگرها در عبارات
• 15. دستور تخصیص (Assignment Statement)
• 16. ورودی و خروجی ساده: دستورات READ و PRINT
• 17. نوع داده DOUBLE PRECISION و کاربردهای آن
• 18. نوع داده LOGICAL و عملگرهای منطقی
• 19. عبارات منطقی و رابطه‌ای
• 20. دستور IMPLICIT و تایپ‌گذاری ضمنی متغیرها
• 21. دستورات صریح تعریف نوع متغیر
• 22. دستور PARAMETER برای تعریف ثابت‌های نام‌گذاری شده
• 23. دستور شرطی IF منطقی (Logical IF)
• 24. دستور شرطی IF حسابی (Arithmetic IF)
• 25. ساختارهای شرطی بلوکی: IF-THEN-ELSEIF-ELSE-ENDIF
• 26. دستور GOTO بدون شرط و برچسب‌ها (Labels)
• 27. دستور GOTO محاسباتی (Computed GOTO)
• 28. حلقه‌های تکرار: ساختار DO و متغیر حلقه
• 29. حلقه‌های DO تودرتو
• 30. دستور CONTINUE به عنوان پایان حلقه DO
• 31. مفهوم آرایه‌ها و کاربرد آن‌ها
• 32. تعریف آرایه‌های یک‌بعدی با دستور DIMENSION
• 33. تعریف آرایه‌های چندبعدی (دو و سه بعدی)
• 34. نحوه ذخیره‌سازی آرایه‌ها در حافظه (Column-Major Order)
• 35. مقداردهی اولیه آرایه‌ها با دستور DATA
• 36. خواندن و نوشتن کامل آرایه‌ها
• 37. حلقه‌های DO ضمنی (Implied DO Loops) در ورودی/خروجی
• 38. مقدمه‌ای بر زیربرنامه‌ها: توابع و سابروتین‌ها
• 39. توابع داخلی (Intrinsic Functions) ریاضی
• 40. توابع داخلی غیر ریاضی
• 41. توابع بیانیه‌ای (Statement Functions)
• 42. زیربرنامه‌های تابع (FUNCTION Subprograms)
• 43. نحوه بازگرداندن مقدار از یک تابع
• 44. زیربرنامه‌های سابروتین (SUBROUTINE Subprograms)
• 45. ارسال آرگومان‌ها به زیربرنامه‌ها
• 46. آرگومان‌های واقعی (Actual) و مجازی (Dummy)
• 47. مکانیزم ارسال آرگومان‌ها (Call by Reference)
• 48. مفهوم حافظه مشترک: دستور COMMON
• 49. بلوک COMMON نام‌گذاری شده و بلوک COMMON خالی
• 50. دستور BLOCK DATA برای مقداردهی بلوک‌های COMMON
• 51. دستور SAVE برای حفظ مقادیر متغیرهای محلی
• 52. دستور EXTERNAL و INTRINSIC
• 53. مقدمه‌ای بر ورودی/خروجی پیشرفته و کار با فایل‌ها
• 54. مفهوم واحد منطقی (Logical Unit Number)
• 55. دستور OPEN برای اتصال به فایل‌ها و دستگاه‌ها
• 56. پارامترهای دستور OPEN: UNIT, FILE, STATUS
• 57. دستور CLOSE برای قطع اتصال از فایل
• 58. خواندن و نوشتن در فایل‌های با دسترسی ترتیبی (Sequential Access)
• 59. دستور FORMAT و توصیف‌گرهای قالب‌بندی
• 60. توصیف‌گرهای عددی: I, F, E, D
• 61. توصیف‌گرهای کاراکتری و رشته‌ای: A, H
• 62. کنترل خروجی: تکرار، اسلش (/) و کنترل حامل (Carriage Control)
• 63. ورودی/خروجی بدون قالب‌بندی (Unformatted I/O) برای بازدهی بالا
• 64. فایل‌های با دسترسی مستقیم (Direct Access)
• 65. تعیین رکورد در فایل‌های دسترسی مستقیم با REC=
• 66. دستور INQUIRE برای دریافت اطلاعات فایل
• 67. دستورات جابجایی در فایل: REWIND, BACKSPACE, ENDFILE
• 68. مدیریت خطا در I/O: پارامترهای ERR= و END=
• 69. نوع داده CHARACTER برای کار با رشته‌ها
• 70. عملیات بر روی رشته‌ها: زیررشته (Substring) و الحاق (Concatenation)
• 71. توابع داخلی کار با رشته‌ها: LEN, INDEX
• 72. نوع داده COMPLEX و عملیات مربوط به آن
• 73. ارتباط با سیستم مانیتور RC 4000
• 74. فراخوانی روال‌های سیستم (System Calls) از درون FORTRAN
• 75. نگاشت حافظه برنامه در RC 4000
• 76. برنامه‌نویسی برای تجهیزات جانبی خاص: Paper Tape Reader/Punch
• 77. مفاهیم برنامه‌نویسی بی‌درنگ (Real-Time) در RC 4000
• 78. مدیریت وقفه‌ها (Interrupts) در سطح برنامه
• 79. دسترسی مستقیم به حافظه و پورت‌های سخت‌افزاری
• 80. تکنیک‌های برنامه‌نویسی همپوشان (Overlay) برای برنامه‌های بزرگ
• 81. پیوند دادن ماژول‌های FORTRAN با زبان اسمبلی RC 4000
• 82. قراردادهای فراخوانی و تبادل داده بین FORTRAN و اسمبلی
• 83. استفاده از تایمرها و ساعت سیستم
• 84. کنترل فرآیندها از طریق فراخوانی‌های مانیتور
• 85. دستورات ویژه کامپایلر (Compiler Directives) برای RC 4000
• 86. تکنیک‌های اشکال‌زدایی (Debugging) برنامه‌ها
• 87. تحلیل خطاهای زمان اجرا و Dump حافظه
• 88. بهینه‌سازی کد برای معماری RC 4000
• 89. استراتژی‌های بهینه‌سازی حلقه‌ها
• 90. کاهش سربار عملیات ورودی/خروجی
• 91. استفاده بهینه از آرایه‌ها و حافظه
• 92. مدیریت دقت محاسبات عددی و خطاهای گردکردن
• 93. مطالعه موردی ۱: پیاده‌سازی یک الگوریتم علمی
• 94. مطالعه موردی ۲: برنامه کنترل یک فرآیند بی‌درنگ ساده
• 95. نگهداری کدهای قدیمی (Legacy Code) و چالش‌های آن
• 96. جمع‌بندی و نگاهی به آینده برنامه‌نویسی سیستمی