🎓 دوره آموزشی جامع

📚 اطلاعات دوره

عنوان دوره: رمزگشایی اسرار برنامه‌نویسی Commodore 128: یک دوره جامع از مقدماتی تا پیشرفته

موضوع کلی: برنامه‌نویسی کامپیوترهای کلاسیک

موضوع میانی: برنامه‌نویسی زبان اسمبلی Commodore 128

📋 سرفصل‌های دوره (100 موضوع)

• 1. معرفی Commodore 128 و اهمیت آن
• 2. چرا برنامه‌نویسی اسمبلی؟ مزایا و معایب
• 3. آشنایی با سخت‌افزار C128: CPU، RAM، ROM
• 4. مروری بر معماری 8502/6502
• 5. تنظیم محیط توسعه: شبیه‌سازها و اسمبلرها
• 6. اولین برنامه اسمبلی: "Hello World" در C128
• 7. مقدمه‌ای بر سیستم حافظه (Memory Map)
• 8. مفاهیم اولیه ثبات‌ها (Registers)
• 9. انواع داده در اسمبلی: بایت‌ها و کلمه‌ها
• 10. استفاده از مانیتور ML C128
• 11. معرفی دستورات انتقال داده: LDA، STA
• 12. آشنایی با Addressing Modes (بخش اول: Immediate, Zero Page)
• 13. آشنایی با Addressing Modes (بخش دوم: Absolute, Indexed)
• 14. آشنایی با Addressing Modes (بخش سوم: Indirect, Implied)
• 15. دستورات حسابی: ADC، SBC
• 16. دستورات منطقی: AND، ORA، EOR
• 17. دستورات شیفت و چرخش: ASL، LSR، ROL، ROR
• 18. دستورات مقایسه و تست: CMP، CPX، CPY، BIT
• 19. دستورات پرش و شاخه: JMP، JSR، RTS
• 20. دستورات شاخه‌ای شرطی: BEQ، BNE، BCC، BCS
• 21. دستورات شاخه‌ای شرطی: BMI، BPL، BVC، BVS
• 22. استفاده از پشته: PHA، PLA، PHP، PLP
• 23. مدیریت بیت‌ها: CLC، SEC، CLI، SEI، CLV
• 24. دستورات سیستم: NOP، BRK
• 25. بهینه‌سازی کد با دستورات کوتاه
• 26. درک کامل Memory Map C128
• 27. ناحیه Zero Page: بهینه‌سازی و استفاده از آن
• 28. فضای Stack: مدیریت و جلوگیری از سرریز
• 29. استفاده از ROM KERNAL برای عملیات پایه I/O
• 30. فراخوانی KERNAL routines: JSR و پارامترها
• 31. نمایش کاراکترها روی صفحه (VIC-II) با KERNAL
• 32. خواندن ورودی از کیبورد با KERNAL
• 33. مدیریت فایل‌ها: Load و Save با KERNAL (بخش اول)
• 34. مدیریت فایل‌ها: Load و Save با KERNAL (بخش دوم)
• 35. کار با دستگاه‌های منطقی (Logical Devices)
• 36. مدیریت دیسک و دایرکتوری با KERNAL
• 37. سوئیچینگ بین 40 و 80 ستون
• 38. مدیریت پورت‌های سریال (IEC Bus)
• 39. دسترسی مستقیم به حافظه ROM
• 40. ایجاد جداول پرش (Jump Tables)
• 41. آشنایی با VIC-II: قلب گرافیکی 40 ستون
• 42. Memory Map VIC-II و رجیسترهای کنترل
• 43. برنامه‌نویسی حالت متنی 40 ستون
• 44. کار با Custom Character Sets (CCS)
• 45. تغییر رنگ پس‌زمینه، مرز و متن
• 46. معرفی Sprites: تعریف و کنترل اولیه
• 47. حرکت Sprites و تشخیص برخورد
• 48. Sprites در حالت Multicolor
• 49. حالت‌های گرافیکی Bitmapped در VIC-II
• 50. رسم پیکسل و خط در حالت Bitmapped
• 51. Scrollers: ساخت افکت‌های پیمایش صفحه
• 52. Raster Interrupts: زمان‌بندی دقیق با VIC-II
• 53. افکت‌های Raster: تغییر رنگ در خطوط خاص
• 54. Split Screens: تقسیم صفحه برای نمایش‌های مختلف
• 55. Double Buffering برای انیمیشن روان
• 56. آشنایی با VDC: قلب گرافیکی 80 ستون
• 57. Memory Map VDC و رجیسترهای کنترل
• 58. برنامه‌نویسی حالت متنی 80 ستون
• 59. تنظیمات نمایش: خطوط، ستون‌ها، سرعت چشمک‌زن
• 60. Custom Character Sets در VDC
• 61. کنترل ویژگی‌های کاراکتر (Attributes): رنگ، زیرخط
• 62. حالت‌های گرافیکی Bitmapped در VDC (Hi-Res)
• 63. رسم پیکسل و خط در حالت Bitmapped VDC
• 64. مدیریت Blitter در VDC برای کپی سریع
• 65. Scrollers در 80 ستون
• 66. استفاده از VDC برای نمایش اطلاعات تکمیلی
• 67. افکت‌های خاص با VDC
• 68. همگام‌سازی VIC-II و VDC
• 69. استفاده از VDC برای کاربردهای غیرمتنی پیشرفته
• 70. ایجاد فونت‌های سفارشی برای VDC
• 71. آشنایی با SID (6581/8580): تراشه صدا
• 72. Memory Map SID و رجیسترهای کنترل صدا
• 73. تولید Waveforms پایه (Triangle, Sawtooth, Pulse, Noise)
• 74. کنترل فرکانس و Pitch صدا
• 75. ADSR Envelope Generator: ایجاد افکت‌های صوتی
• 76. فیلترها در SID: Low-Pass, High-Pass, Band-Pass
• 77. ترکیب صداها (Voice Mixing)
• 78. تولید موسیقی و نت‌ها با SID
• 79. نمونه‌برداری دیجیتال (Digital Samples) با SID (تقریبی)
• 80. معرفی CIA (6526): ورودی/خروجی و تایمرها
• 81. رجیسترهای کنترل CIA: پورت‌های A و B
• 82. استفاده از تایمرهای CIA برای تولید وقفه‌ها
• 83. خواندن ورودی جوی‌استیک
• 84. اسکان کیبورد به صورت مستقیم
• 85. اتصال به پورت User Port
• 86. سوئیچینگ بانک حافظه (Bank Switching) در C128
• 87. استفاده از RAM Function Register
• 88. مدیریت صفحات حافظه (Memory Paging)
• 89. تکنیک‌های Fast Loader برای دیسک (1541/1571/1581)
• 90. Overlays: اجرای برنامه‌های بزرگتر از حافظه
• 91. Self-modifying code: تغییر کد در حین اجرا
• 92. استفاده از وقفه‌ها (Interrupts): IRQ و NMI
• 93. نوشتن KERNAL Extensions و جایگزینی
• 94. تکنیک‌های محافظت از کپی (Copy Protection)
• 95. دیباگ کردن برنامه‌های اسمبلی پیشرفته
• 96. برنامه‌نویسی سیستم‌عامل CP/M در C128 (مقدماتی)
• 97. بهینه‌سازی حلقه‌ها و دسترسی به حافظه
• 98. استفاده از Zero Page برای سرعت نهایی
• 99. برنامه‌نویسی برای 1571/1581 DOS
• 100. پروژه‌های پیشرفته و نکات "رازآلود" نهایی

رمزگشایی اسرار برنامه‌نویسی Commodore 128: یک دوره جامع از مقدماتی تا پیشرفته

سفری به قلب تپنده عصر طلایی کامپیوترها: قدرت واقعی C128 را آزاد کنید!

آیا صدای خاطره‌انگیز لود شدن بازی از نوار کاست یا دیسک فلاپی را به یاد دارید؟ آیا مجذوب دنیای ۸ بیتی و جادوی کامپیوترهای کلاسیک هستید؟ Commodore 128، یکی از قدرتمندترین و در عین حال مرموزترین کامپیوترهای خانگی تاریخ، هنوز اسرار بسیاری در دل خود دارد. اسراری که زمانی در صفحات کتاب افسانه‌ای "Commodore 128 Programming Secrets" پنهان بود و تنها برنامه‌نویسان حرفه‌ای به آن دسترسی داشتند. امروز، ما این اسرار را برای شما رمزگشایی کرده‌ایم.

دوره "رمزگشایی اسرار برنامه‌نویسی Commodore 128" یک دعوتنامه برای سفری شگفت‌انگیز به دنیای برنامه‌نویسی سطح‌پایین (Low-Level) است. ما با الهام از دانش عمیق و تکنیک‌های نابی که در کتاب مرجع "Commodore 128 Programming Secrets" ارائه شده، یک نقشه راه مدرن، جامع و کاملاً عملی طراحی کرده‌ایم. این دوره فقط یک بازخوانی از کتاب نیست؛ بلکه یک تجربه یادگیری تعاملی است که شما را قدم به قدم از یک علاقه‌مند کنجکاو به یک برنامه‌نویس مسلط بر زبان اسمبلی و معماری داخلی C128 تبدیل می‌کند. آماده شوید تا کنترل کامل سخت‌افزار را در دست بگیرید و نرم‌افزارها، دموها و بازی‌هایی خلق کنید که فراتر از تصورات رایج از این ماشین قدرتمند است.

درباره دوره: از تئوری‌های کتاب تا کدهای اجرایی شما

این دوره آموزشی، عصاره دانش کلاسیک را در قالبی نوین ارائه می‌دهد. ما مفاهیم پیچیده و تکنیک‌های پیشرفته‌ای که در کتاب "Commodore 128 Programming Secrets" به آن‌ها اشاره شده را به درس‌های ویدیویی، مثال‌های عملی و پروژه‌های گام به گام تبدیل کرده‌ایم. دیگر نیازی نیست ساعت‌ها با متون فنی و سنگین دست و پنجه نرم کنید. ما شما را مستقیماً به قلب موضوع می‌بریم: نوشتن کدهای اسمبلی تمیز، بهینه و قدرتمند که از تمام ظرفیت‌های C128، از جمله حالت C64، حالت CP/M با پردازنده Z80 و مهم‌تر از همه، حالت نیتیو C128 با سرعت دو برابر و حافظه بیشتر، استفاده می‌کند.

موضوعات کلیدی که در این سفر فرا خواهید گرفت:

• معماری داخلی C128: آشنایی عمیق با پردازنده 8502، تراشه گرافیکی VIC-IIe، تراشه صوتی SID و تراشه ویدئویی VDC.
• مبانی زبان اسمبلی 8502: یادگیری کامل دستورات، حالت‌های آدرس‌دهی، کار با حافظه و رجیسترها.
• مدیریت حافظه پیشرفته (Bank Switching): تسلط بر تکنیک‌های دسترسی به ۱۲۸ کیلوبایت رم و فراتر از آن.
• برنامه‌نویسی گرافیک: خلق تصاویر، اسپرایت‌ها، انیمیشن و افکت‌های بصری خیره‌کننده در حالت‌های ۴۰ و ۸۰ ستونی.
• خلق موسیقی و افکت‌های صوتی: برنامه‌نویسی مستقیم تراشه افسانه‌ای SID برای ساخت موسیقی‌های به یاد ماندنی.
• کار با پردازنده Z80 و حالت CP/M: گشودن دریچه‌ای به دنیای نرم‌افزارهای تجاری کلاسیک.
• بهینه‌سازی کد: یادگیری ترفندهایی برای افزایش سرعت و کاهش حجم برنامه‌ها، درست مانند حرفه‌ای‌ها.
• ساخت پروژه‌های عملی: از ساخت یک دموی گرافیکی ساده تا طراحی پایه‌های یک بازی کلاسیک.

این دوره برای چه کسانی طراحی شده است؟

• علاقه‌مندان به کامپیوترهای رترو و کلاسیک: کسانی که می‌خواهند فراتر از بازی کردن بروند و یاد بگیرند این ماشین‌های شگفت‌انگیز چگونه کار می‌کنند.
• برنامه‌نویسان مدرن: توسعه‌دهندگانی که کنجکاوند بدانند برنامه‌نویسی بدون لایه‌های انتزاعی مدرن و در نزدیک‌ترین سطح به سخت‌افزار چگونه است.
• توسعه‌دهندگان بازی‌های مستقل (Indie): افرادی که می‌خواهند با یادگیری اصول پایه‌ای، دید عمیق‌تری نسبت به بهینه‌سازی و مدیریت منابع پیدا کنند.
• دانشجویان علوم کامپیوتر: کسانی که به دنبال درک عملی مفاهیم معماری کامپیوتر، سیستم‌عامل‌های اولیه و زبان‌های سطح پایین هستند.
• کاربران قدیمی Commodore: افرادی که با C64 آشنا هستند اما هرگز قدرت کامل و ویژگی‌های منحصر به فرد C128 را کشف نکرده‌اند.

چرا باید در دوره "رمزگشایی اسرار Commodore 128" شرکت کنید؟

یادگیری ساختاریافته و قدم به قدم

به جای سردرگمی در میان منابع پراکنده و کتاب‌های قدیمی، یک مسیر یادگیری مشخص و تست‌شده را دنبال کنید. ما مفاهیم را از ساده‌ترین سطح شروع کرده و به تدریج به پیچیده‌ترین تکنیک‌ها می‌رسیم تا هیچ‌کس در این مسیر جا نماند.

تسلط بر سخت‌افزار به معنای واقعی

در دنیای امروز که همه چیز پشت لایه‌های نرم‌افزاری پنهان شده، برنامه‌نویسی اسمبلی به شما قدرتی می‌دهد که کمتر کسی آن را تجربه کرده است. شما یاد می‌گیرید که چگونه تک‌تک بایت‌های حافظه را مدیریت کنید، مستقیماً با رجیسترهای سخت‌افزاری صحبت کنید و از هر سیکل پردازنده به بهترین شکل استفاده نمایید.

باز کردن پتانسیل کامل C128

بسیاری از کاربران هرگز از حالت C64 در Commodore 128 خود فراتر نرفتند. این دوره به شما یاد می‌دهد که چگونه از حالت نیتیو، سرعت ۲ مگاهرتزی پردازنده، حافظه ۱۲۸ کیلوبایتی، و خروجی ویدیویی ۸۰ ستونی برای خلق آثاری استفاده کنید که روی هیچ کامپیوتر ۸ بیتی دیگری ممکن نیست.

مهارتی منحصر به فرد و بنیادین

یادگیری زبان اسمبلی، طرز فکر شما را به عنوان یک برنامه‌نویس برای همیشه تغییر می‌دهد. شما درک عمیق‌تری از نحوه کارکرد کامپیوترها، مدیریت حافظه و بهینه‌سازی پیدا خواهید کرد که این دانش در هر زبان برنامه‌نویسی دیگری نیز به کارتان خواهد آمد.

زنده کردن نوستالژی با خلاقیت

این فقط یک دوره فنی نیست؛ یک سفر خلاقانه است. شما ابزارهای لازم برای تبدیل ایده‌های خود به دموهای گرافیکی، موسیقی‌های چیپ‌تون و حتی بازی‌های ساده را به دست می‌آورید و می‌توانید رؤیاهای ۸ بیتی خود را به واقعیت تبدیل کنید.

نگاهی گذرا به سرفصل‌های جامع دوره

این دوره شامل بیش از ۱۰۰ درسنامه ویدیویی، مثال عملی و پروژه است که تمام جنبه‌های برنامه‌نویسی Commodore 128 را پوشش می‌دهد. در اینجا فقط به بخش کوچکی از این سرفصل‌ها اشاره می‌کنیم:

بخش اول: مبانی و راه‌اندازی

• معرفی معماری Commodore 128 و تفاوت‌های آن با C64
• راه‌اندازی محیط توسعه مدرن (استفاده از شبیه‌ساز VICE و Cross-Assembler)
• سیستم‌های عددی (دودویی، هگزادسیمال) و منطق بولی
• نقشه حافظه C128 در حالت‌های مختلف

بخش دوم: هسته اصلی اسمبلی 8502

• معرفی رجیسترهای پردازنده (A, X, Y, PC, SP, P)
• آموزش کامل دستورات (LDA, STA, JMP, BNE, ...)
• حالت‌های آدرس‌دهی (Immediate, Zero Page, Absolute, Indexed, Indirect)
• کار با پشته (Stack) و زیرروال‌ها (Subroutines)

بخش سوم: گرافیک با تراشه VIC-IIe

• کار با حالت متنی (Character Mode) و ساخت فونت‌های سفارشی
• برنامه‌نویسی اسپرایت‌ها (Sprites): حرکت، برخورد و انیمیشن
• حالت‌های گرافیکی Bitmap (Hi-Res و Multi-color)
• تکنیک‌های اسکرول نرم (Smooth Scrolling)

بخش چهارم: صدای جادویی با تراشه SID

• آشنایی با ساختار تراشه SID: نوسان‌سازها، فیلترها و انvelopes
• تولید نت‌های موسیقی و افکت‌های صوتی ساده
• تکنیک‌های پیشرفته‌تر مانند آرپژ و ساخت سازهای پیچیده

بخش پنجم: قدرت نهفته C128

• کار با MMU (واحد مدیریت حافظه) و تکنیک Bank Switching
• فعال‌سازی حالت ۲ مگاهرتزی (Fast Mode)
• برنامه‌نویسی برای صفحه ۸۰ ستونی با تراشه VDC
• مقدمه‌ای بر برنامه‌نویسی Z80 و سیستم‌عامل CP/M

بخش ششم: ورودی/خروجی و پروژه‌های نهایی

• خواندن ورودی از جوی‌استیک و کیبورد
• کار با درایو دیسک (خواندن و نوشتن فایل‌ها)
• پروژه نهایی: ساخت یک دموی گرافیکی با موسیقی یا اسکلت یک بازی ساده

و این تنها بخشی از بیش از ۱۰۰ سرفصل جامعی است که در این دوره به آن پرداخته می‌شود. اگر آماده‌اید تا قفل‌های این ماشین افسانه‌ای را بشکنید و به جمع معدود افرادی بپیوندید که به زبان مادری کامپیوتر صحبت می‌کنند، همین امروز در این دوره ثبت‌نام کنید و سفر خود را برای تبدیل شدن به یک استاد برنامه‌نویسی Commodore 128 آغاز نمایید!