فلش‌کارت‌های آموزشی PostgreSQL برای مدیران سیستم: نصب، پیکربندی و نگهداری

🎓 دوره آموزشی جامع

📚 اطلاعات دوره

عنوان دوره: دوره PostgreSQL برای مدیران سیستم: نصب، پیکربندی و نگهداری

موضوع کلی: برنامه نویسی

موضوع میانی: PostgreSQL

📋 سرفصل‌های دوره

• 1. معرفی PostgreSQL: تاریخچه، ویژگی‌ها و جایگاه در اکوسیستم
• 2. چرا PostgreSQL برای مدیران سیستم اهمیت دارد؟
• 3. معماری هسته PostgreSQL: فرایندها، حافظه و ساختار کلی
• 4. درک اصطلاحات کلیدی: کلاستر، پایگاه داده، شمای، جدول، نقش
• 5. برنامه‌ریزی قبل از نصب: انتخاب سیستم عامل، سخت‌افزار و سیستم فایل
• 6. روش‌های نصب PostgreSQL: پکیج منیجر، کد منبع و باینری
• 7. پیش‌نیازها و وابستگی‌های نصب در لینوکس
• 8. نصب PostgreSQL با استفاده از APT در اوبونتو/دبیان
• 9. نصب PostgreSQL با استفاده از YUM/DNF در CentOS/RHEL
• 10. راه‌اندازی کلاستر پایگاه داده اولیه با `initdb`
• 11. ساختار دایرکتوری داده (Data Directory) و فایل‌های کلیدی
• 12. مدیریت سرویس PostgreSQL: شروع، توقف، راه‌اندازی مجدد و فعال‌سازی
• 13. بررسی صحت نصب و اتصال اولیه
• 14. نصب و مدیریت چندین نسخه PostgreSQL روی یک سیستم
• 15. بروزرسانی نسخه‌های کوچک (Minor Version Upgrades) پس از نصب
• 16. فایل `postgresql.conf`: ساختار و پارامترهای اصلی
• 17. پارامترهای اتصال و شبکه: `port`, `listen_addresses`, `max_connections`
• 18. مدیریت احراز هویت کلاینت با `pg_hba.conf`
• 19. متدهای احراز هویت: `md5`, `scram-sha-256`, `trust`, `ident`
• 20. تنظیم قوانین دسترسی مبتنی بر هاست برای کاربران و پایگاه‌ها
• 21. نحوه اعمال تغییرات پیکربندی: `reload` در مقابل `restart`
• 22. پیکربندی لاگ‌برداری: `log_destination`, `log_filename`, `log_rotation`
• 23. تنظیم پیشوند لاگ (`log_line_prefix`) برای تحلیل بهتر
• 24. پیکربندی پارامترهای حافظه: `shared_buffers`, `work_mem`
• 25. پیکربندی پارامترهای حافظه: `maintenance_work_mem`, `effective_cache_size`
• 26. فعال‌سازی حالت آرشیو WAL (`archive_mode`, `archive_command`)
• 27. مدیریت منطقه‌های زمانی و مجموعه‌های کاراکتر
• 28. مشاهده و بررسی پیکربندی فعلی با `SHOW ALL` و `pg_settings`
• 29. استفاده از `ALTER SYSTEM` برای تغییرات پیکربندی سراسری
• 30. تنظیم مسیر جستجوی پیش‌فرض (search_path) برای شمای‌ها
• 31. ایجاد و حذف پایگاه‌های داده (`CREATE DATABASE`, `DROP DATABASE`)
• 32. مدیریت شمای‌ها (`CREATE SCHEMA`, `ALTER SCHEMA`)
• 33. درک نقش‌ها (Roles) و کاربران (Users) در PostgreSQL
• 34. ایجاد و مدیریت نقش‌ها (`CREATE ROLE`, `ALTER ROLE`, `DROP ROLE`)
• 35. اعطا و لغو امتیازات (`GRANT`, `REVOKE`) در سطح پایگاه داده و شمای
• 36. مدیریت امتیازات در سطح اشیاء (جداول، توابع، نماها)
• 37. درک و پیکربندی امتیازات پیش‌فرض (Default Privileges)
• 38. مدیریت مالکیت اشیاء و پایگاه‌های داده
• 39. رمزگذاری و امنیت نقش‌ها
• 40. فهرست کردن و بازرسی نقش‌ها، پایگاه‌های داده و امتیازات
• 41. معرفی و کار با `psql`: ترمینال تعاملی قدرتمند
• 42. دستورات متا (`\d`, `\l`, `\dt`, `\du`) در `psql`
• 43. اجرای اسکریپت‌های SQL و دستورات Shell از `psql`
• 44. استفاده از `pg_isready` برای بررسی وضعیت اتصال
• 45. ابزارهای گرافیکی برای مدیران: مقدمه‌ای بر `pgAdmin`
• 46. ساختار داخلی دایرکتوری داده: `base`, `global`, `pg_wal`
• 47. مفهوم Tablespace و کاربرد آن در مدیریت ذخیره‌سازی
• 48. ایجاد و مدیریت Tablespaceها (`CREATE TABLESPACE`, `ALTER TABLESPACE`)
• 49. انتقال پایگاه داده و جداول به Tablespaceهای مختلف
• 50. نظارت بر فضای دیسک و استفاده از `pg_database_size` و `pg_relation_size`
• 51. معرفی راهبردهای جامع پشتیبان‌گیری
• 52. پشتیبان‌گیری منطقی با `pg_dump` برای پایگاه داده کامل
• 53. پشتیبان‌گیری منطقی با `pg_dump` از شمای، داده یا اشیاء خاص
• 54. بازیابی اطلاعات با `pg_restore` از فایل‌های `pg_dump`
• 55. پشتیبان‌گیری از اشیاء سراسری با `pg_dumpall`
• 56. درک Write-Ahead Log (WAL) و اهمیت آن در بازیابی
• 57. فعال‌سازی و پیکربندی آرشیوبندی پیوسته WAL
• 58. پشتیبان‌گیری پایه (Base Backup) با `pg_basebackup`
• 59. ترکیب Base Backup و WAL Archiving برای بازیابی کامل
• 60. مفاهیم بازیابی در یک نقطه از زمان (Point-in-Time Recovery - PITR)
• 61. پیکربندی فایل `standby.signal` (یا `recovery.conf` در نسخه‌های قدیمی‌تر) برای بازیابی
• 62. انجام یک عملیات PITR کامل
• 63. خودکارسازی فرآیندهای پشتیبان‌گیری و آرشیوبندی
• 64. بررسی صحت و اعتبارسنجی پشتیبان‌ها
• 65. مدیریت فضای ذخیره‌سازی برای فایل‌های پشتیبان و WAL
• 66. تحلیل و تفسیر لاگ‌های سرور PostgreSQL
• 67. پیکربندی `log_min_duration_statement` برای شناسایی کوئری‌های کند
• 68. استفاده از نماهای سیستمی برای نظارت بر فعالیت‌ها (`pg_stat_activity`)
• 69. استفاده از نماهای سیستمی برای نظارت بر عملکرد دیتابیس (`pg_stat_database`)
• 70. معرفی `pg_stat_statements` برای تحلیل جامع کوئری‌ها
• 71. نظارت بر معیارهای سیستم عامل مرتبط با PostgreSQL (CPU, RAM, I/O)
• 72. معرفی ابزارهای نظارتی خارجی (Prometheus, Grafana, Pgbadger)
• 73. تنظیم سیستم هشدار (Alerting) برای رویدادهای بحرانی
• 74. بهینه‌سازی پارامتر `shared_buffers` برای حافظه اصلی
• 75. بهینه‌سازی `work_mem` و `maintenance_work_mem`
• 76. درک و تنظیم `effective_cache_size` برای برنامه‌ریز کوئری
• 77. مدیریت Checkpoints و پارامترهای مرتبط (`checkpoint_timeout`, `max_wal_size`)
• 78. ملاحظات بهینه‌سازی I/O در سطح سیستم عامل و فایل‌سیستم
• 79. استفاده از `EXPLAIN` و `EXPLAIN ANALYZE` برای تحلیل پلن‌های اجرایی (سطح ادمین)
• 80. نظارت بر استفاده و کارایی ایندکس‌ها
• 81. هدف و کارکرد دستور `VACUUM`
• 82. تفاوت `VACUUM FULL` و `VACUUM`
• 83. پیکربندی و نظارت بر Autovacuum Daemon
• 84. بازسازی ایندکس‌ها و جداول با `REINDEX` و `REINDEX DATABASE`
• 85. تحلیل آمار جداول با `ANALYZE` برای بهینه‌ساز کوئری
• 86. متدهای احراز هویت پیشرفته: LDAP, PAM, GSSAPI
• 87. پیکربندی SSL/TLS برای رمزنگاری اتصالات کلاینت
• 88. تقویت امنیت `pg_hba.conf` و قوانین دسترسی
• 89. محدود کردن دسترسی سوپریوزرها و اصول حداقل امتیاز
• 90. مدیریت مجوزهای سیستم عامل برای دایرکتوری‌های PostgreSQL
• 91. معرفی اجمالی Row-Level Security (RLS) برای فیلتر داده
• 92. مفاهیم Replication: Physical (Streaming) در مقابل Logical
• 93. راه‌اندازی Streaming Replication (Primary-Standby Architecture)
• 94. پیکربندی Standby Server و مدیریت حالت `recovery`
• 95. نظارت بر وضعیت Replication با `pg_stat_replication`
• 96. عملیات Failover: ارتقاء Standby به Primary
• 97. استفاده از `pg_rewind` برای هماهنگ‌سازی سرور Primary ازکارافتاده
• 98. Replication Slots: تضمین عدم حذف WALهای مورد نیاز Standby
• 99. معرفی اجمالی ابزارهای HA خودکار (Patroni, repmgr)
• 100. بروزرسانی نسخه‌های اصلی PostgreSQL با `pg_upgrade`