فلش‌کارت‌های آموزشی تسخیر قلب IBM PC: برنامه‌نویسی اسمبلی 8088 از پایه تا پیشرفته

🎓 دوره آموزشی جامع

📚 اطلاعات دوره

عنوان دوره: تسخیر قلب IBM PC: برنامه‌نویسی اسمبلی 8088 از پایه تا پیشرفته

موضوع کلی: معماری و برنامه‌نویسی سیستم‌های کامپیوتری

موضوع میانی: برنامه‌نویسی سطح پایین و تعامل مستقیم با سخت‌افزار

📋 سرفصل‌های دوره (100 موضوع)

• 1. مقدمه‌ای بر معماری کامپیوتر و زبان اسمبلی
• 2. تاریخچه IBM PC و پردازنده 8088
• 3. سیستم‌های عددی: باینری و هگزادسیمال
• 4. تبدیل بین مبناهای عددی
• 5. نمایش اعداد صحیح علامت‌دار و بدون علامت
• 6. کاراکترها و کدهای اسکی (ASCII)
• 7. مفاهیم پایه حافظه: بیت، بایت، کلمه و آدرس‌دهی
• 8. معماری پردازنده 8088: نگاهی کلی
• 9. ثبات‌های همه‌منظوره: AX, BX, CX, DX
• 10. ثبات‌های سگمنت: CS, DS, SS, ES
• 11. ثبات‌های اشاره‌گر و اندیس: SP, BP, SI, DI
• 12. ثبات پرچم‌ها (Flags Register) و نقش هر پرچم
• 13. مفهوم سگمنت و آفست در حالت واقعی (Real Mode)
• 14. پشته (Stack) و عملکرد آن
• 15. نصب و راه‌اندازی محیط برنامه‌نویسی (DOSBox, MASM/TASM, Linker)
• 16. ساختار یک برنامه اسمبلی ساده (.MODEL, .STACK, .DATA, .CODE)
• 17. اولین برنامه: "Hello, World!"
• 18. استفاده از دیباگر (DEBUG.COM) برای تحلیل کد
• 19. دستورالعمل انتقال داده: MOV
• 20. تعریف داده‌ها در برنامه: DB, DW, DD
• 21. آدرس‌دهی مستقیم و ثبات (Direct and Register Addressing)
• 22. آدرس‌دهی غیرمستقیم (Indirect Addressing)
• 23. دستورالعمل‌های محاسباتی: ADD و SUB
• 24. دستورالعمل‌های INC و DEC
• 25. دستورالعمل‌های ضرب: MUL و IMUL
• 26. دستورالعمل‌های تقسیم: DIV و IDIV
• 27. دستورالعمل‌های منطقی: AND, OR, XOR, NOT
• 28. دستورالعمل TEST و کاربرد آن
• 29. دستورالعمل‌های شیفت منطقی: SHL و SHR
• 30. دستورالعمل‌های شیفت حسابی: SAL و SAR
• 31. دستورالعمل‌های چرخش: ROL و ROR
• 32. دستورالعمل‌های چرخش با بیت کری: RCL و RCR
• 33. عملکرد پشته: دستورات PUSH و POP
• 34. دستورات PUSHF و POPF برای کار با پرچم‌ها
• 35. دستورالعمل LEA: بارگذاری آدرس مؤثر
• 36. انتقال داده بین حافظه و ثبات‌های سگمنت
• 37. دستورالعمل XCHG
• 38. پرش بدون شرط: JMP
• 39. دستورالعمل مقایسه: CMP
• 40. پرش‌های شرطی بر اساس پرچم صفر و علامت (JZ, JNZ, JS, JNS)
• 41. پرش‌های شرطی بر اساس پرچم کری و سرریز (JC, JNC, JO, JNO)
• 42. پرش‌های شرطی برای اعداد بدون علامت (JA, JB, JAE, JBE)
• 43. پرش‌های شرطی برای اعداد علامت‌دار (JG, JL, JGE, JLE)
• 44. ایجاد حلقه‌ها با استفاده از JMP و پرش‌های شرطی
• 45. دستورالعمل LOOP
• 46. زیربرنامه‌ها (Procedures): تعریف و فراخوانی (PROC, ENDP, CALL, RET)
• 47. ارسال پارامتر به زیربرنامه‌ها از طریق ثبات‌ها
• 48. ارسال پارامتر به زیربرنامه‌ها از طریق پشته
• 49. متغیرهای محلی روی پشته
• 50. مفهوم وقفه‌ها (Interrupts): سخت‌افزاری و نرم‌افزاری
• 51. جدول بردار وقفه (Interrupt Vector Table)
• 52. وقفه نرم‌افزاری DOS: آشنایی با INT 21h
• 53. پایان دادن به برنامه با INT 21h (تابع 4Ch)
• 54. چاپ یک کاراکتر در خروجی (تابع 02h)
• 55. دریافت یک کاراکتر از ورودی (تابع 01h)
• 56. چاپ یک رشته در خروجی (تابع 09h)
• 57. دریافت یک رشته از ورودی (تابع 0Ah)
• 58. آشنایی با فایل‌ها در DOS: مفاهیم اولیه
• 59. ایجاد و باز کردن فایل با استفاده از دستگیره (File Handle)
• 60. نوشتن داده در فایل
• 61. خواندن داده از فایل
• 62. بستن فایل
• 63. تغییر مکان اشاره‌گر فایل (File Seeking)
• 64. حذف فایل
• 65. وقفه‌های بایوس (BIOS): مقدمه‌ای بر INT 10h برای ویدیو
• 66. تغییر حالت ویدیو (متنی و گرافیکی)
• 67. تنظیم موقعیت مکان‌نما (Cursor)
• 68. نوشتن کاراکتر و ویژگی‌های آن (Attribute) در صفحه
• 69. پاک کردن صفحه نمایش
• 70. پیمایش (Scroll) صفحه نمایش
• 71. آشنایی با حالت‌های گرافیکی CGA
• 72. رسم پیکسل در حالت گرافیکی
• 73. وقفه بایوس برای صفحه‌کلید: INT 16h
• 74. خواندن یک کلید از بافر صفحه‌کلید
• 75. بررسی وضعیت بافر صفحه‌کلید
• 76. کدهای اسکن (Scan Codes) و کدهای اسکی
• 77. وقفه بایوس برای دیسک: INT 13h (مفاهیم پایه)
• 78. خواندن سکتور از دیسک
• 79. وقفه بایوس برای ساعت سیستم: INT 1Ah
• 80. خواندن شمارنده تیک ساعت
• 81. برنامه‌نویسی مستقیم سخت‌افزار: پورت‌های ورودی/خروجی
• 82. دستورالعمل‌های IN و OUT
• 83. برنامه‌نویسی بلندگوی داخلی کامپیوتر
• 84. دستورالعمل‌های رشته‌ای: MOVSB, MOVSW
• 85. پیشوندهای تکرار: REP, REPE, REPNE
• 86. دستورالعمل‌های مقایسه رشته: CMPSB, CMPSW
• 87. دستورالعمل‌های اسکن رشته: SCASB, SCASW
• 88. دستورالعمل‌های بارگذاری و ذخیره رشته: LODSB, STOSB
• 89. ماکروها: تعریف و استفاده
• 90. ارسال پارامتر به ماکروها
• 91. دستورالعمل LOCAL در ماکروها
• 92. اسمبلی شرطی (Conditional Assembly): IF, ELSE, ENDIF
• 93. مدل‌های حافظه (Memory Models): SMALL, MEDIUM, COMPACT, LARGE
• 94. دستورالعمل ASSUME
• 95. اتصال (Linking) چندین فایل آبجکت
• 96. دستورالعمل‌های PUBLIC و EXTRN
• 97. تفاوت برنامه‌های COM و EXE
• 98. ساختار برنامه‌های COM
• 99. ساختار برنامه‌های EXE و Program Segment Prefix (PSP)
• 100. نوشتن یک روتین سرویس وقفه (ISR) ساده

تسخیر قلب IBM PC: برنامه‌نویسی اسمبلی 8088 از پایه تا پیشرفته

آیا رویای درک عمیق از نحوه عملکرد کامپیوترها را در سر دارید؟ آیا می‌خواهید به دنیای جذاب و قدرتمند برنامه‌نویسی سطح پایین قدم بگذارید و کنترل کامل سخت‌افزار را در دستان خود بگیرید؟ دوره "تسخیر قلب IBM PC: برنامه‌نویسی اسمبلی 8088 از پایه تا پیشرفته" دقیقاً همان چیزی است که به آن نیاز دارید!

این دوره با الهام از کتاب کلاسیک "8088 IBM PC assembly language programming" طراحی شده است تا شما را از یک مبتدی کامل به یک برنامه‌نویس ماهر اسمبلی تبدیل کند. ما با اصول اولیه معماری کامپیوتر و زبان اسمبلی شروع می‌کنیم و به تدریج به مباحث پیشرفته‌تر مانند مدیریت حافظه، وقفه‌ها، ورودی/خروجی و برنامه‌نویسی درایورها می‌پردازیم. با گذراندن این دوره، شما نه تنها اصول برنامه‌نویسی اسمبلی 8088 را فرا خواهید گرفت، بلکه درک عمیقی از نحوه تعامل نرم‌افزار و سخت‌افزار پیدا خواهید کرد.

درباره دوره

در دوره "تسخیر قلب IBM PC: برنامه‌نویسی اسمبلی 8088 از پایه تا پیشرفته"، شما تمام مفاهیم و تکنیک‌های لازم برای نوشتن برنامه‌های کارآمد و بهینه را در زبان اسمبلی 8088 فرا خواهید گرفت. ما با استفاده از مثال‌های عملی و تمرین‌های چالش‌برانگیز، شما را در این مسیر همراهی می‌کنیم. این دوره به گونه‌ای طراحی شده است که حتی اگر هیچ تجربه‌ای در برنامه‌نویسی نداشته باشید، بتوانید به راحتی با مفاهیم آن ارتباط برقرار کنید. کتاب "8088 IBM PC assembly language programming" به عنوان یک منبع تکمیلی برای درک عمیق‌تر مفاهیم استفاده می‌شود و مسیر یادگیری را برای شما هموارتر می‌سازد.

فراتر از کدهای ساده، با مفاهیم کلیدی BIOS و DOS interrupts آشنا می‌شوید و یاد می‌گیرید چگونه از قدرت پنهان این دو، برای کنترل سیستم و ارتباط با سخت‌افزار استفاده کنید. این دانش، به شما دیدگاهی کاملاً جدید در مورد عملکرد کامپیوترهای قدیمی و حتی مدرن خواهد داد.

موضوعات کلیدی

• معماری کامپیوتر و پردازنده 8088
• مبانی زبان اسمبلی 8088
• ثبات‌ها، دستورالعمل‌ها و حالت‌های آدرس‌دهی
• برنامه‌نویسی ساختاریافته در اسمبلی
• مدیریت حافظه و اشاره‌گرها
• وقفه‌ها و کنترل سخت‌افزار
• ورودی/خروجی و ارتباط با دستگاه‌های جانبی
• برنامه‌نویسی درایورها و هسته سیستم عامل
• بهینه‌سازی کد اسمبلی
• اشکال‌زدایی و تست برنامه‌های اسمبلی

مخاطبان دوره

این دوره برای افراد زیر مناسب است:

• دانشجویان رشته‌های کامپیوتر و مهندسی برق
• برنامه‌نویسانی که می‌خواهند درک عمیق‌تری از نحوه عملکرد کامپیوترها داشته باشند
• علاقه‌مندان به برنامه‌نویسی سیستم و توسعه درایورها
• افرادی که به دنبال چالش‌های جدید و یادگیری مهارت‌های منحصربه‌فرد هستند
• کسانی که به کامپیوترهای قدیمی و نوستالژی دوران IBM PC علاقه دارند

چرا این دوره را بگذرانیم؟

گذراندن این دوره مزایای بسیاری دارد، از جمله:

• درک عمیق‌تر از نحوه عملکرد کامپیوترها: شما نحوه تعامل نرم‌افزار و سخت‌افزار را در سطح بسیار پایین درک خواهید کرد.
• افزایش مهارت‌های برنامه‌نویسی: یادگیری اسمبلی، دیدگاه شما را نسبت به برنامه‌نویسی به طور کلی تغییر می‌دهد و به شما کمک می‌کند تا برنامه‌نویس بهتری شوید.
• فرصت‌های شغلی جدید: دانش اسمبلی می‌تواند در زمینه‌های خاصی مانند توسعه سیستم‌عامل، درایورها و سیستم‌های نهفته، فرصت‌های شغلی جدیدی را برای شما فراهم کند.
• حل چالش‌های پیچیده: با تسلط بر اسمبلی، می‌توانید مسائل پیچیده را با کارآمدترین روش ممکن حل کنید.
• احساس قدرت و کنترل: برنامه‌نویسی اسمبلی به شما احساس کنترل کامل بر سخت‌افزار را می‌دهد.
• یادگیری یک مهارت منحصربه‌فرد: در دنیای امروزی که زبان‌های برنامه‌نویسی سطح بالا بسیار رایج هستند، دانش اسمبلی یک مهارت منحصربه‌فرد و ارزشمند محسوب می‌شود.
• درک مفاهیم کتاب‌های کلاسیک: با گذراندن این دوره، درک شما از کتاب‌هایی مانند "8088 IBM PC assembly language programming" بسیار عمیق‌تر خواهد شد.

سرفصل‌های دوره (100 سرفصل جامع)

این دوره شامل 100 سرفصل جامع است که به طور کامل تمام جنبه‌های برنامه‌نویسی اسمبلی 8088 را پوشش می‌دهد. در اینجا تنها تعدادی از سرفصل‌های اصلی آورده شده است:

• مقدمه‌ای بر معماری کامپیوتر و پردازنده 8088
• نصب و راه‌اندازی محیط توسعه اسمبلی
• ساختار یک برنامه اسمبلی
• ثبات‌های 8088 و کاربرد آنها
• دستورالعمل‌های انتقال داده
• دستورالعمل‌های محاسباتی و منطقی
• دستورالعمل‌های کنترل جریان
• حالت‌های آدرس‌دهی
• کار با پشته
• زیربرنامه‌ها و فراخوانی توابع
• مدیریت حافظه و اشاره‌گرها
• آرایه‌ها و رشته‌ها
• دستورالعمل‌های I/O
• وقفه‌ها و روال‌های سرویس وقفه (ISR)
• برنامه‌نویسی BIOS
• برنامه‌نویسی DOS
• برنامه‌نویسی صفحه نمایش
• برنامه‌نویسی صفحه کلید
• برنامه‌نویسی دیسک
• برنامه‌نویسی پورت سریال
• برنامه‌نویسی پورت موازی
• توسعه درایورهای دستگاه
• بهینه‌سازی کد اسمبلی برای سرعت و اندازه
• اشکال‌زدایی برنامه‌های اسمبلی
• استفاده از دیباگرها
• کار با اسمبلرها و لینکرها
• تکنیک‌های پیشرفته برنامه‌نویسی اسمبلی
• (و 73 سرفصل دیگر...)