فلش‌کارت‌های آموزشی مهندسی نرم‌افزار با SOLID: از تئوری تا کدنویسی حرفه‌ای

🎓 دوره آموزشی جامع

📚 اطلاعات دوره

عنوان دوره: دوره مهندسی نرم‌افزار با SOLID: از تئوری تا کدنویسی حرفه‌ای

موضوع کلی: برنامه نویسی

موضوع میانی: اصول SOLID

📋 سرفصل‌های دوره

• 1. مقدمه‌ای بر مهندسی نرم‌افزار و اصول طراحی
• 2. چرا به اصول طراحی نرم‌افزار نیاز داریم؟
• 3. مفهوم بدهی فنی (Technical Debt) و راه‌های مقابله با آن
• 4. مروری سریع بر اصول برنامه‌نویسی شیءگرا (OOP): کپسوله‌سازی
• 5. مروری سریع بر اصول برنامه‌نویسی شیءگرا (OOP): وراثت
• 6. مروری سریع بر اصول برنامه‌نویسی شیءگرا (OOP): چندریختی (Polymorphism)
• 7. مروری سریع بر اصول برنامه‌نویسی شیءگرا (OOP): انتزاع (Abstraction)
• 8. مفاهیم کلیدی: پیوستگی (Cohesion) چیست؟
• 9. مفاهیم کلیدی: وابستگی (Coupling) چیست؟
• 10. ارتباط بین پیوستگی بالا و وابستگی پایین
• 11. معرفی اجمالی اصول SOLID و تاریخچه آن
• 12. SOLID به عنوان نقشه راه برای کدی تمیز و قابل نگهداری
• 13. نقش SOLID در کاهش پیچیدگی نرم‌افزار
• 14. آماده‌سازی محیط کدنویسی برای تمرین‌های دوره
• 15. آشنایی با پروژه نمونه: یک سیستم ناکارآمد برای ریفکتورینگ
• 16. بخش اول: اصل تک مسئولیتی (Single Responsibility Principle - SRP)**
• 17. تعریف دقیق اصل تک مسئولیتی (SRP)
• 18. "مسئولیت" واقعاً به چه معناست؟ مفهوم "Actor"
• 19. مثال‌های نقض SRP: کلاس همه‌کاره (God Class)
• 20. بوی کد (Code Smell): ترکیب منطق کسب‌وکار با منطق نمایش
• 21. بوی کد: کلاسی با دلایل متعدد برای تغییر
• 22. پیاده‌سازی SRP: شناسایی مسئولیت‌های جداگانه
• 23. تکنیک ریفکتورینگ: استخراج کلاس (Extract Class)
• 24. تکنیک ریفکتورینگ: استخراج متد (Extract Method)
• 25. کارگاه عملی: ریفکتورینگ یک کلاس کنترلر بزرگ
• 26. کارگاه عملی: جداسازی منطق اعتبارسنجی از مدل داده
• 27. SRP در سطح متدها و توابع
• 28. SRP در سطح ماژول‌ها و کامپوننت‌ها
• 29. مزایای SRP: افزایش خوانایی و قابلیت تست
• 30. معایب و تله‌های SRP: تقسیم‌بندی بیش از حد (Over-engineering)
• 31. جمع‌بندی اصل تک مسئولیتی
• 32. بخش دوم: اصل باز/بسته (Open/Closed Principle - OCP)**
• 33. تعریف دقیق اصل باز/بسته (OCP)
• 34. مفهوم "باز برای توسعه" و "بسته برای تغییر"
• 35. نقش کلیدی انتزاع (Abstraction) در پیاده‌سازی OCP
• 36. مثال‌های نقض OCP: استفاده از if/else و switch برای انواع مختلف
• 37. بوی کد: تغییر کد موجود برای افزودن یک قابلیت جدید
• 38. استفاده از وراثت برای پیاده‌سازی OCP
• 39. استفاده از اینترفیس‌ها و ترکیب (Composition) برای پیاده‌سازی OCP
• 40. الگوی طراحی استراتژی (Strategy Pattern) به عنوان راهکار OCP
• 41. الگوی طراحی متد قالب (Template Method Pattern)
• 42. کارگاه عملی: ریفکتورینگ یک سیستم پردازش پرداخت با OCP
• 43. کارگاه عملی: ساخت یک سیستم گزارش‌گیری قابل توسعه
• 44. OCP و معماری پلاگین (Plugin Architecture)
• 45. مزایای OCP: افزایش انعطاف‌پذیری و کاهش ریسک خطا
• 46. هزینه‌های پیاده‌سازی OCP: پیچیدگی اولیه
• 47. جمع‌بندی اصل باز/بسته
• 48. بخش سوم: اصل جایگزینی لیسکوف (Liskov Substitution Principle - LSP)**
• 49. تعریف دقیق اصل جایگزینی لیسکوف (LSP)
• 50. اهمیت رفتار مورد انتظار و قراردادهای ضمنی
• 51. مثال نقض کلاسیک: مشکل مربع و مستطیل
• 52. بوی کد: بررسی نوع کلاس فرزند (instanceof) در کد
• 53. بوی کد: متدهایی در کلاس فرزند که کاری انجام نمی‌دهند یا خطا پرتاب می‌کنند
• 54. قوانین LSP: تقویت پس‌شرط‌ها (Postconditions)
• 55. قوانین LSP: تضعیف پیش‌شرط‌ها (Preconditions)
• 56. تکنیک‌های ریفکتورینگ برای اصلاح نقض LSP
• 57. جایگزینی وراثت با ترکیب (Composition) برای حل مشکلات LSP
• 58. کارگاه عملی: ریفکتورینگ سلسله‌مراتب کلاس‌های پرندگان
• 59. کارگاه عملی: مدیریت کاربران با سطوح دسترسی مختلف بدون نقض LSP
• 60. LSP و ارتباط آن با چندریختی (Polymorphism)
• 61. تأثیر LSP بر قابلیت اطمینان سیستم
• 62. طراحی بر اساس قرارداد (Design by Contract) و ارتباط آن با LSP
• 63. جمع‌بندی اصل جایگزینی لیسکوف
• 64. بخش چهارم: اصل تفکیک اینترفیس (Interface Segregation Principle - ISP)**
• 65. تعریف دقیق اصل تفکیک اینترفیس (ISP)
• 66. مشکل اینترفیس‌های بزرگ و سنگین (Fat Interfaces)
• 67. مثال‌های نقض ISP: کلاسی که مجبور به پیاده‌سازی متدهای بی‌استفاده است
• 68. بوی کد: پرتاب خطای NotImplementedException در متدهای اینترفیس
• 69. تکنیک ریفکتورینگ: شکستن اینترفیس‌های بزرگ به اینترفیس‌های کوچکتر و خاص
• 70. اینترفیس‌های مبتنی بر نقش (Role-based Interfaces)
• 71. کارگاه عملی: ریفکتورینگ اینترفیس "IWorker" برای ربات‌ها و انسان‌ها
• 72. کارگاه عملی: طراحی اینترفیس‌های یک سیستم مدیریت اسناد
• 73. ISP و تأثیر آن بر قابلیت تست و Mocking
• 74. ارتباط بین ISP و اصل تک مسئولیتی (SRP)
• 75. ISP در طراحی API و کتابخانه‌ها
• 76. مزایای ISP: کاهش وابستگی‌های ناخواسته
• 77. معماری ماژولار با استفاده از ISP
• 78. آیا تفکیک بیش از حد اینترفیس‌ها ممکن است؟
• 79. جمع‌بندی اصل تفکیک اینترفیس
• 80. بخش پنجم: اصل وارونگی وابستگی (Dependency Inversion Principle - DIP)**
• 81. تعریف دقیق اصل وارونگی وابستگی (DIP)
• 82. "ماژول‌های سطح بالا نباید به ماژول‌های سطح پایین وابسته باشند"
• 83. نقش حیاتی انتزاع در وارونگی وابستگی
• 84. مفهوم وارونگی کنترل (Inversion of Control - IoC)
• 85. الگوی تزریق وابستگی (Dependency Injection - DI)
• 86. انواع تزریق وابستگی: Constructor, Setter, Interface Injection
• 87. مثال‌های نقض DIP: استفاده مستقیم از کلمه کلیدی `new` برای ساخت وابستگی‌ها
• 88. تکنیک ریفکتورینگ: معرفی اینترفیس برای شکستن وابستگی مستقیم
• 89. کارگاه عملی: ریفکتورینگ یک سرویس برای جدا شدن از پایگاه داده مشخص
• 90. استفاده از کانتینرهای IoC/DI (DI Containers)
• 91. اصل هالیوود: "ما با شما تماس می‌گیریم، شما با ما تماس نگیرید"
• 92. مزایای DIP: افزایش شدید قابلیت تست‌پذیری و ماژولار بودن
• 93. DIP به عنوان پایه و اساس معماری تمیز (Clean Architecture)
• 94. DIP و ایجاد مرزهای معماری (Architectural Boundaries)
• 95. جمع‌بندی اصل وارونگی وابستگی
• 96. بخش ششم: جمع‌بندی و مباحث پیشرفته**
• 97. هم‌افزایی اصول SOLID: چگونه این اصول یکدیگر را تکمیل می‌کنند
• 98. مطالعه موردی جامع: ریفکتورینگ کامل یک پروژه با استفاده از تمام اصول SOLID
• 99. SOLID در مقابل اصول دیگر: DRY, KISS, YAGNI
• 100. تأثیر SOLID بر چرخه عمر توسعه نرم‌افزار (SDLC)