فلش‌کارت‌های آموزشی اصل جایگزینی لیسکوف (LSP): وراثت صحیح و رفتارهای قابل پیش‌بینی

🎓 دوره آموزشی جامع

📚 اطلاعات دوره

عنوان دوره: دوره اصل جایگزینی لیسکوف (LSP): وراثت صحیح و رفتارهای قابل پیش‌بینی

موضوع کلی: برنامه نویسی

موضوع میانی: اصول SOLID

📋 سرفصل‌های دوره

• 1. مقدمه‌ای بر اصول SOLID
• 2. مرور کلی اصل مسئولیت واحد (SRP)
• 3. مرور کلی اصل باز/بسته (OCP)
• 4. مرور کلی اصل جداسازی رابط (ISP)
• 5. مرور کلی اصل وارونگی وابستگی (DIP)
• 6. معرفی اصل جایگزینی لیسکوف (LSP): مشکل چیست؟
• 7. تاریخچه و معرفی باربارا لیسکوف
• 8. تعریف رسمی اصل جایگزینی لیسکوف
• 9. چرا LSP قلب برنامه‌نویسی شیءگرا است؟
• 10. مفهوم "جایگزینی" در LSP
• 11. مفهوم "رفتار قابل پیش‌بینی"
• 12. وراثت چیست؟ مرور مفاهیم پایه
• 13. وراثت به عنوان رابطه "is-a"
• 14. مزایای وراثت: استفاده مجدد از کد
• 15. خطرات وراثت: مشکل کلاس پایه شکننده (Fragile Base Class)
• 16. وراثت در مقابل ترکیب (Composition): چه زمانی از کدام استفاده کنیم؟
• 17. مفهوم پلی‌مورفیسم (Polymorphism) و ارتباط آن با LSP
• 18. قراردادهای طراحی (Design by Contract) به عنوان پایه LSP
• 19. پیش‌شرط‌ها (Preconditions) در یک متد
• 20. پس‌شرط‌ها (Postconditions) در یک متد
• 21. ناورداها (Invariants) در یک کلاس
• 22. قانون اول LSP: پیش‌شرط‌ها در زیرکلاس نباید قوی‌تر شوند
• 23. مثال عملی: نقض قانون پیش‌شرط‌ها
• 24. قانون دوم LSP: پس‌شرط‌ها در زیرکلاس نباید ضعیف‌تر شوند
• 25. مثال عملی: نقض قانون پس‌شرط‌ها
• 26. قانون سوم LSP: ناورداهای کلاس پایه باید در زیرکلاس حفظ شوند
• 27. مثال عملی: نقض قانون ناورداها
• 28. تاریخچه متدها (The History Rule) و ارتباط آن با وضعیت (State)
• 29. قانون استثناها (Exceptions): زیرکلاس نباید استثناهای جدیدی پرتاب کند
• 30. قانون امضای متدها: کوواریانس (Covariance) در نوع بازگشتی
• 31. قانون امضای متدها: تضادپذیری (Contravariance) در پارامترها
• 32. مشکل کلاسیک: مربع و مستطیل (The Rectangle-Square Problem)
• 33. تحلیل مشکل مربع-مستطیل: چرا مربع یک نوع مستطیل نیست؟
• 34. شکستن ناورداها در مثال مربع-مستطیل
• 35. راه‌حل‌های مشکل مربع-مستطیل: تفکیک کلاس‌ها
• 36. مشکل کلاسیک دوم: بیضی و دایره
• 37. بررسی بوی کد (Code Smell): بررسی نوع (Type Checking) با `is` یا `instanceof`
• 38. چرا بررسی نوع، LSP را نقض می‌کند؟
• 39. بوی کد: پرتاب استثنای `NotImplementedException` در متدهای بازنویسی شده
• 40. بوی کد: زیرکلاسی که هیچ کاری انجام نمی‌دهد (Empty Override)
• 41. بوی کد: بازگرداندن مقادیر غیرمنتظره (null یا مقادیر جادویی)
• 42. شناسایی نقض LSP در کد موجود
• 43. نقض LSP در سازنده‌ها (Constructors)
• 44. نقض LSP از طریق تغییر وضعیت داخلی به شکل غیرمنتظره
• 45. عوارض نقض LSP: کدهای پیچیده و غیرقابل نگهداری
• 46. عوارض نقض LSP: نیاز به تغییرات گسترده در کلاینت‌ها
• 47. عوارض نقض LSP: تست‌نویسی دشوار
• 48. الگوی طراحی Template Method و ارتباط آن با LSP
• 49. پیاده‌سازی صحیح Template Method با رعایت LSP
• 50. الگوی طراحی Strategy به عنوان جایگزین وراثت نامناسب
• 51. چگونه Strategy به رعایت LSP کمک می‌کند؟
• 52. الگوی طراحی Factory و نقش آن در حفظ LSP
• 53. الگوی طراحی Decorator و سازگاری آن با LSP
• 54. الگوی طراحی Null Object برای جلوگیری از نقض LSP
• 55. رفکتورینگ برای انطباق با LSP: استخراج رابط (Extract Interface)
• 56. رفکتورینگ: جایگزینی وراثت با ترکیب (Replace Inheritance with Composition)
• 57. رفکتورینگ: جایگزینی وراثت با تفویض اختیار (Replace Inheritance with Delegation)
• 58. طراحی سلسله‌مراتب وراثت با ذهنیت LSP
• 59. نقش کلاس‌های انتزاعی (Abstract Classes) در پیاده‌سازی LSP
• 60. نقش رابط‌ها (Interfaces) در تضمین LSP
• 61. LSP و تست‌نویسی: چگونه LSP تست‌ها را ساده‌تر می‌کند؟
• 62. نوشتن تست‌های واحد برای اطمینان از رعایت LSP
• 63. استفاده از Mocking و Stubbing در تست‌های مبتنی بر LSP
• 64. LSP و اصل باز/بسته (OCP): یک رابطه هم‌افزا
• 65. چگونه نقض LSP منجر به نقض OCP می‌شود؟
• 66. LSP و اصل جداسازی رابط (ISP)
• 67. LSP و اصل وارونگی وابستگی (DIP)
• 68. تحلیل یک سناریوی واقعی: سیستم مدیریت کاربران
• 69. شناسایی نقض LSP در سیستم مدیریت کاربران
• 70. رفکتورینگ سیستم مدیریت کاربران برای رعایت LSP
• 71. تحلیل یک سناریوی واقعی: سیستم پردازش سفارش
• 72. شناسایی نقض LSP در سیستم پردازش سفارش
• 73. رفکتورینگ سیستم پردازش سفارش برای رعایت LSP
• 74. LSP در زبان‌های برنامه‌نویسی استاتیک (مانند C# و Java)
• 75. LSP در زبان‌های برنامه‌نویسی دینامیک (مانند Python و JavaScript)
• 76. مفهوم Duck Typing و ارتباط آن با LSP
• 77. LSP فراتر از کلاس‌ها: اعمال اصل در سطح ماژول‌ها و سرویس‌ها
• 78. LSP و طراحی API: اطمینان از سازگاری نسخه‌های مختلف
• 79. چگونه فریمورک‌ها LSP را ترویج یا نقض می‌کنند؟
• 80. مطالعه موردی: نقض LSP در یک کتابخانه معروف
• 81. مطالعه موردی: رعایت LSP در یک فریمورک موفق
• 82. تأثیر LSP بر قابلیت توسعه‌پذیری (Extensibility) سیستم
• 83. تأثیر LSP بر قابلیت نگهداری (Maintainability) کد
• 84. هزینه‌های کوتاه‌مدت و بلندمدت رعایت (یا عدم رعایت) LSP
• 85. چه زمانی می‌توان LSP را (با احتیاط) نادیده گرفت؟
• 86. استدلال‌های رایج برای نقض LSP و پاسخ به آنها
• 87. توسعه ذهنیت مبتنی بر رفتار (Behavioral Mindset)
• 88. LSP به عنوان یک ابزار تفکر برای طراحی بهتر
• 89. چک‌لیست بررسی انطباق کد با LSP
• 90. تمرین: طراحی یک سلسله‌مراتب برای پرندگان (مشکل پرنده پنگوئن)
• 91. تمرین: طراحی سیستم حساب‌های بانکی با رعایت LSP
• 92. تمرین: رفکتورینگ یک قطعه کد که LSP را نقض می‌کند
• 93. بازبینی کد (Code Review) با تمرکز بر LSP
• 94. ابزارهای تحلیل استاتیک و کمک به شناسایی نقض LSP
• 95. جمع‌بندی قوانین کلیدی LSP
• 96. LSP: پلی بین انتزاع و پیاده‌سازی انضمامی
• 97. آینده وراثت و نقش LSP
• 98. نتیجه‌گیری: ارزش نهایی LSP در ساخت نرم‌افزار پایدار
• 99. **LSP در عمل: مثال‌ها و ضد الگوهای رایج**
• 100. **پیامدهای طراحی و معماری نرم‌افزار با رعایت LSP**