فلش‌کارت‌های آموزشی معماری نرم‌افزار: طراحی سیستم‌های کنترل دسترسی

🎓 دوره آموزشی جامع

📚 اطلاعات دوره

عنوان دوره: دوره معماری نرم‌افزار: طراحی سیستم‌های کنترل دسترسی

موضوع کلی: برنامه نویسی

موضوع میانی: معماری نرم‌افزار

📋 سرفصل‌های دوره

• 1. مقدمه‌ای بر معماری کنترل دسترسی
• 2. اهمیت کنترل دسترسی در امنیت نرم‌افزار
• 3. مفاهیم بنیادی: هویت، احراز هویت و مجوزدهی
• 4. اصطلاحات کلیدی: Principal, Subject, Object, Action, Permission
• 5. تاریخچه و سیر تکاملی مدل‌های کنترل دسترسی
• 6. نقش کنترل دسترسی در معماری‌های مدرن (میکروسرویس و مونولیت)
• 7. چالش‌ها و اشتباهات رایج در طراحی سیستم‌های کنترل دسترسی
• 8. ارتباط کنترل دسترسی با انطباق‌پذیری (Compliance) و حریم خصوصی
• 9. اصول چهارگانه دسترسی: Authentication, Authorization, Accounting, Auditing (AAAA)
• 10. تحلیل نیازمندی‌های یک سیستم کنترل دسترسی ایده‌آل
• 11. مدل کنترل دسترسی اختیاری (Discretionary Access Control - DAC)
• 12. پیاده‌سازی و موارد استفاده DAC
• 13. مدل کنترل دسترسی اجباری (Mandatory Access Control - MAC)
• 14. پیاده‌سازی و موارد استفاده MAC
• 15. معرفی کنترل دسترسی مبتنی بر نقش (Role-Based Access Control - RBAC)
• 16. اجزای اصلی RBAC: کاربران، نقش‌ها و مجوزها
• 17. طراحی سلسله مراتب نقش‌ها (Role Hierarchies) در RBAC
• 18. محدودیت‌های تفکیک وظایف (Separation of Duty - SoD) در RBAC
• 19. معرفی کنترل دسترسی مبتنی بر ویژگی (Attribute-Based Access Control - ABAC)
• 20. معماری ABAC: ویژگی‌های کاربر، منبع، محیط و عمل
• 21. نوشتن سیاست‌ها (Policies) در ABAC
• 22. مقایسه جامع RBAC و ABAC: کدام یک را انتخاب کنیم؟
• 23. کنترل دسترسی مبتنی بر رابطه (Relationship-Based Access Control - ReBAC)
• 24. مدل‌سازی روابط و مجوزها در ReBAC
• 25. مدل‌های ترکیبی (Hybrid Models) و کاربردهای آن
• 26. مبانی احراز هویت: چیزی که می‌دانید، دارید یا هستید
• 27. احراز هویت مبتنی بر رمز عبور: بهترین شیوه‌ها (Hashing, Salting, Pepper)
• 28. احراز هویت چندعاملی (Multi-Factor Authentication - MFA)
• 29. پیاده‌سازی MFA با TOTP و روش‌های دیگر
• 30. احراز هویت بیومتریک: مزایا و چالش‌ها
• 31. احراز هویت مبتنی بر توکن: معرفی JSON Web Tokens (JWT)
• 32. ساختار، امضا و اعتبارسنجی JWT
• 33. مدیریت چرخه عمر توکن‌ها: Refresh Tokens
• 34. آشنایی با پروتکل OAuth 2.0
• 35. جریان‌های اصلی OAuth 2.0 (Authorization Code, Implicit, Client Credentials)
• 36. معرفی OpenID Connect (OIDC) برای مدیریت هویت
• 37. معماری ورود یکپارچه (Single Sign-On - SSO)
• 38. پیاده‌سازی SSO با SAML
• 39. فدراسیون هویت (Federated Identity)
• 40. احراز هویت بدون رمز عبور (Passwordless Authentication)
• 41. معماری مبتنی بر سیاست: جداسازی منطق مجوزدهی از برنامه
• 42. الگوی Policy Decision Point (PDP) و Policy Enforcement Point (PEP)
• 43. الگوی Policy Administration Point (PAP) و Policy Information Point (PIP)
• 44. طراحی شمای پایگاه داده برای پیاده‌سازی RBAC
• 45. پیاده‌سازی ABAC با موتورهای سیاست‌گذاری مانند Open Policy Agent (OPA)
• 46. زبان Rego برای تعریف سیاست‌ها در OPA
• 47. معماری متمرکز در مقابل غیرمتمرکز برای مجوزدهی
• 48. کنترل دسترسی در معماری میکروسرویس: چالش‌ها و راهکارها
• 49. الگوی API Gateway برای اعمال سیاست‌های دسترسی
• 50. الگوی Sidecar برای مجوزدهی در میکروسرویس‌ها
• 51. به‌روزرسانی آنی مجوزها با معماری رویدادمحور
• 52. طراحی وراثت مجوزها (Permission Inheritance)
• 53. تفویض اختیار پویا (Dynamic Delegation)
• 54. مجوزدهی دانه‌ریز (Fine-Grained) در مقابل دانه‌درشت (Coarse-Grained)
• 55. مجوزدهی آگاه از زمینه (Context-Aware Authorization)
• 56. امنیت در سطح داده‌ها: Row-Level و Column-Level Security
• 57. مدیریت مجوزهای پویا و سفارشی
• 58. استراتژی‌های Caching برای بهینه‌سازی عملکرد مجوزدهی
• 59. کنترل دسترسی برای API‌ها: Scopes و Claims
• 60. طراحی کنترل دسترسی برای سیستم‌های ناهمگام (Asynchronous)
• 61. کنترل دسترسی برای صف‌های پیام و جریان‌های رویداد
• 62. مدیریت امن نقش‌های مدیریتی و Superuser
• 63. کنترل دسترسی زمانی (Temporal Access Control)
• 64. الگوی دسترسی به‌موقع (Just-In-Time - JIT Access)
• 65. مدیریت دسترسی ممتاز (Privileged Access Management - PAM)
• 66. طراحی کنترل دسترسی برای معماری چندمستأجری (Multi-Tenancy)
• 67. ملاحظات عملکردی و مقیاس‌پذیری سیستم‌های کنترل دسترسی
• 68. چالش‌های سازگاری (Consistency) در سیستم‌های توزیع‌شده
• 69. معماری اعتماد صفر (Zero Trust Architecture)
• 70. پیاده‌سازی اصول Zero Trust در کنترل دسترسی
• 71. مدیریت چرخه عمر هویت (Identity Lifecycle Management)
• 72. اتصال به ارائه‌دهندگان هویت (Identity Providers - IdP)
• 73. یکپارچه‌سازی با Azure Active Directory
• 74. یکپارچه‌سازی با Okta و Auth0
• 75. استاندارد SCIM برای تأمین خودکار کاربران (User Provisioning)
• 76. ثبت وقایع (Logging) و حسابرسی (Auditing) در کنترل دسترسی
• 77. طراحی لاگ‌های امنیتی برای ردیابی دسترسی‌ها
• 78. انطباق با مقررات GDPR و نیازمندی‌های آن
• 79. انطباق با استانداردهای HIPAA و SOC 2
• 80. تحلیل رفتار کاربر و موجودیت (User and Entity Behavior Analytics - UEBA)
• 81. مفهوم سیاست به عنوان کد (Policy as Code - PaC)
• 82. ابزارها و فریمورک‌های متن‌باز برای کنترل دسترسی (Casbin, Keto)
• 83. استفاده از پایگاه داده‌های گرافی برای مدل‌سازی ReBAC
• 84. اعتبارسنجی رسمی (Formal Verification) سیاست‌های کنترل دسترسی
• 85. روندهای آینده در حوزه کنترل دسترسی و هویت دیجیتال
• 86. آسیب‌پذیری‌های رایج کنترل دسترسی (OWASP: Broken Access Control)
• 87. شناسایی و مقابله با حملات ارجاع مستقیم ناامن به اشیاء (IDOR)
• 88. جلوگیری از حملات ارتقاء سطح دسترسی (Privilege Escalation)
• 89. استراتژی‌های تست برای سیستم‌های کنترل دسترسی
• 90. تست واحد و تست یکپارچه‌سازی برای منطق مجوزدهی
• 91. تست نفوذ (Penetration Testing) با تمرکز بر کنترل دسترسی
• 92. مدیریت چرخه عمر نقش‌ها و مجوزها در سازمان
• 93. فرآیندهای تأمین و لغو تأمین دسترسی کاربران (Provisioning/De-provisioning)
• 94. بازبینی دوره‌ای دسترسی‌ها (Access Reviews and Certification)
• 95. مدیریت و حل تداخل در سیاست‌ها (Policy Conflict Resolution)
• 96. برنامه‌ریزی واکنش به حوادث (Incident Response) برای نقض دسترسی
• 97. مطالعه موردی ۱: طراحی کنترل دسترسی برای یک اپلیکیشن SaaS
• 98. مطالعه موردی ۲: معماری کنترل دسترسی در یک پلتفرم تجارت الکترونیک
• 99. مطالعه موردی ۳: کنترل دسترسی در یک سیستم IoT
• 100. پروژه نهایی: طراحی و مستندسازی یک سیستم کنترل دسترسی کامل