دوره کتاب نهایی Mindstorms: برنامه‌نویسی حرفه‌ای و ساخت ربات‌های چالش‌برانگیز همراه با فلش‌کارت آموزشی — ارائه روی فلش مموری

1,990,000 تومان
با Mindstorms، فراتر از تصور بسازید: "دوره نهایی Mindstorms" آیا آماده‌اید تا پا به دنیای هیجان‌انگیز رباتیک بگذارید و مهارت‌های خود را به سطحی برسانید که تا به امروز تجربه نکرده‌اید؟ آیا همیشه آرزو د...
پرداخت اقساطی
در صورت خرید اقساطی هر قسط: 497,500 تومان
۴ قسط ماهانه. بدون سود، چک و ضامن.
پرداخت اقساطی با دیجی‌پی پرداخت اقساطی با ترب‌پی

🎓 دوره آموزشی جامع

📚 اطلاعات دوره

عنوان دوره: دوره نهایی Mindstorms: برنامه‌نویسی حرفه‌ای و ساخت ربات‌های چالش‌برانگیز

موضوع کلی: رباتیک

موضوع میانی: طراحی و برنامه‌نویسی ربات‌های هوشمند

📋 سرفصل‌های دوره (100 موضوع)

  • 1. مبانی Mindstorms: آشنایی با LEGO Mindstorms و قطعات آن
  • 2. نصب و راه‌اندازی نرم‌افزار EV3 Classroom و محیط برنامه‌نویسی
  • 3. آشنایی با بلوک‌های برنامه‌نویسی اولیه (حرکت، نمایشگر، صدا)
  • 4. اولین ربات: ساخت و برنامه‌ریزی یک ربات ساده برای حرکت
  • 5. کار با سنسورها: آشنایی با سنسورهای لمسی، فاصله، و رنگ
  • 6. برنامه‌نویسی شرطی: استفاده از بلوک‌های If/Then/Else
  • 7. حلقه‌ها: تکرار دستورات با استفاده از حلقه While و Loop
  • 8. کار با متغیرها: ذخیره و استفاده از داده‌ها
  • 9. ایجاد و استفاده از توابع: سازماندهی کدهای پیچیده
  • 10. ربات تعقیب خط: طراحی و برنامه‌نویسی یک ربات تعقیب خط ساده
  • 11. بهینه‌سازی ربات تعقیب خط: تنظیم سنسور و کد برای عملکرد بهتر
  • 12. آشنایی با مفاهیم PID کنترل و کاربرد آن
  • 13. ساخت یک ربات حل‌کننده ماز (Maze Solver) ساده
  • 14. اصول اولیه تشخیص اشیا و رنگ‌ها
  • 15. مبانی ارتباطات بلوتوث و وای‌فای در Mindstorms
  • 16. ساخت و برنامه‌نویسی یک ربات فوتبالیست ابتدایی
  • 17. کار با سنسور ژیروسکوپ: اندازه‌گیری و کنترل چرخش
  • 18. محاسبات ریاضی در برنامه‌نویسی Mindstorms
  • 19. ساخت ربات با قابلیت تعامل با محیط
  • 20. آشنایی با کتابخانه و کامپوننت‌های سفارشی
  • 21. ربات‌های چند سنسوری: ادغام چندین سنسور برای تصمیم‌گیری
  • 22. برنامه‌نویسی همزمان: انجام چندین کار به طور همزمان
  • 23. آشنایی با مفهوم استیت ماشین (State Machine)
  • 24. ساخت یک ربات مرتب‌کننده رنگ‌ها
  • 25. آشنایی با مبانی پردازش تصویر
  • 26. کاربرد موتورهای سروو و کنترل دقیق آن‌ها
  • 27. طراحی مکانیکی ربات: اصول و تکنیک‌های ساخت
  • 28. بررسی و انتخاب چرخ‌ها و اجزای حرکتی مناسب
  • 29. استفاده از چرخ‌دنده‌ها و نسبت‌های دنده
  • 30. ساخت یک ربات بالابر ساده
  • 31. معرفی اصول آیرودینامیک و طراحی ربات‌های پرنده
  • 32. آشنایی با اصول رباتیک
  • 33. ربات‌های متحرک با مکانیزم‌های پیچیده
  • 34. ساخت ربات‌های تعاملی با استفاده از صدا و گفتار
  • 35. بهره‌گیری از سنسورهای اولتراسونیک برای مسیریابی
  • 36. ساخت یک ربات که با سیگنال‌های صوتی واکنش نشان می‌دهد
  • 37. ایجاد رابط کاربری (UI) برای ربات‌ها
  • 38. آشنایی با ساختار داده‌ها (لیست‌ها و آرایه‌ها)
  • 39. کاربرد داده‌های سنسور در تصمیم‌گیری ربات
  • 40. ساخت یک ربات مقاوم در برابر موانع
  • 41. مبانی یادگیری ماشین در Mindstorms
  • 42. استفاده از کتابخانه‌های یادگیری ماشین
  • 43. پیش‌بینی رفتار ربات با استفاده از مدل‌های پیشرفته
  • 44. ساخت یک ربات با قابلیت تشخیص چهره
  • 45. برنامه‌نویسی مبتنی بر رویداد (Event-driven Programming)
  • 46. ساخت یک ربات که به نور واکنش نشان می‌دهد
  • 47. ساخت یک ربات آتش‌نشان
  • 48. ربات‌های جنگجو و رقابت‌های رباتیک
  • 49. اصول و استراتژی‌های مسابقات رباتیک
  • 50. برنامه‌ریزی استراتژیک برای مسابقات
  • 51. بهینه‌سازی ربات برای سرعت و دقت
  • 52. ساخت ربات‌های فوتبالیست حرفه‌ای
  • 53. طراحی و ساخت ربات‌های ویژه
  • 54. کاربرد رباتیک در آموزش
  • 55. رباتیک در صنعت و تولید
  • 56. ساخت ربات‌های همکار انسان
  • 57. آشنایی با مفاهیم اینترنت اشیا (IoT) و رباتیک
  • 58. اتصال ربات به اینترنت
  • 59. کنترل ربات از راه دور
  • 60. ایجاد یک وب‌اپلیکیشن برای کنترل ربات
  • 61. استفاده از سنسورهای پیشرفته (IMU)
  • 62. کالیبراسیون سنسورها
  • 63. فیلتر کردن داده‌های سنسور
  • 64. استفاده از الگوریتم‌های فیلترینگ Kalman
  • 65. مبانی پردازش سیگنال
  • 66. کاربرد پردازش سیگنال در رباتیک
  • 67. بهبود عملکرد ربات در محیط‌های پیچیده
  • 68. ساخت یک ربات جمع‌آوری زباله
  • 69. طراحی و ساخت ربات‌های کاوشگر
  • 70. بهره‌گیری از هوش مصنوعی برای مسیریابی پیشرفته
  • 71. ساخت یک ربات جراح
  • 72. رباتیک در کشاورزی
  • 73. ساخت ربات برداشت محصول
  • 74. رباتیک در حمل و نقل
  • 75. طراحی ربات‌های خودران ساده
  • 76. آشنایی با زبان Python برای برنامه‌نویسی Mindstorms (با استفاده از Python SDK)
  • 77. نصب و راه‌اندازی Python SDK
  • 78. برنامه‌نویسی پیشرفته در Python برای رباتیک
  • 79. استفاده از کتابخانه‌های Python برای پردازش داده‌های سنسور
  • 80. کنترل موتورها با استفاده از Python
  • 81. ساخت ربات‌های پیچیده با Python
  • 82. تلفیق برنامه‌نویسی EV3 Classroom و Python
  • 83. ایجاد سیستم‌های کنترل پیشرفته
  • 84. بهبود دقت و پایداری ربات‌ها
  • 85. استفاده از تکنیک‌های یادگیری تقویتی (Reinforcement Learning)
  • 86. ساخت ربات‌های یادگیرنده
  • 87. بهینه‌سازی مصرف انرژی در ربات‌ها
  • 88. طراحی و ساخت ربات‌های کم‌مصرف
  • 89. بررسی مسائل اخلاقی در رباتیک
  • 90. آینده رباتیک و نوآوری‌های آینده
  • 91. بازنگری و جمع‌بندی دوره
  • 92. ارائه پروژه پایانی
  • 93. رفع اشکال و پرسش و پاسخ
  • 94. معرفی منابع و کتاب‌های تکمیلی
  • 95. گام‌های بعدی در مسیر یادگیری رباتیک

با Mindstorms، فراتر از تصور بسازید: "دوره نهایی Mindstorms"

آیا آماده‌اید تا پا به دنیای هیجان‌انگیز رباتیک بگذارید و مهارت‌های خود را به سطحی برسانید که تا به امروز تجربه نکرده‌اید؟ آیا همیشه آرزو داشته‌اید ربات‌هایی بسازید که نه تنها حرکت می‌کنند، بلکه فکر می‌کنند، تصمیم می‌گیرند و چالش‌های پیچیده را حل می‌کنند؟ اگر پاسخ شما مثبت است، "دوره نهایی Mindstorms: برنامه‌نویسی حرفه‌ای و ساخت ربات‌های چالش‌برانگیز" دقیقاً همان چیزی است که به دنبالش هستید.

این دوره، با الهام از روح جسور و نوآورانه کتاب تحسین‌شده "Extreme Mindstorms"، طراحی شده تا شما را از محدودیت‌های رایج فراتر ببرد و به قلمرویی از خلاقیت و مهندسی پیشرفته وارد کند. دیگر خبری از ساخت ربات‌های ساده و تکراری نیست؛ اینجا شما یاد می‌گیرید چگونه با تفکری عمیق‌تر، طراحی هوشمندانه‌تر و برنامه‌نویسی حرفه‌ای، ربات‌هایی بسازید که قابلیت‌های شگفت‌انگیزی دارند.

ما به شما نشان خواهیم داد که چگونه از پتانسیل کامل پلتفرم Mindstorms استفاده کنید تا نه تنها یک سازنده ربات، بلکه یک طراح، برنامه‌نویس و حل‌کننده مسائل پیچیده باشید. این دوره دریچه‌ای است به سوی ساخت ربات‌های هوشمند و خودمختار که تنها در رویاهای شما می‌گنجیدند.

سفری عمیق به دنیای رباتیک با الهام از Extreme Mindstorms

"دوره نهایی Mindstorms" فراتر از یک آموزش مقدماتی است. این دوره برای کسانی طراحی شده که می‌خواهند از سطح متوسط فراتر رفته و به استادی در زمینه رباتیک با LEGO Mindstorms دست یابند. ما به شما نشان می‌دهیم که چگونه محدودیت‌های ظاهری پلتفرم را بشکنید و راهکارهایی خلاقانه برای مسائل پیچیده پیدا کنید، دقیقاً همان رویکردی که در "Extreme Mindstorms" بر آن تأکید شده است.

شما در این دوره با عمیق‌ترین جنبه‌های طراحی مکانیکی، برنامه‌نویسی ساختاریافته و پیشرفته و همچنین یکپارچه‌سازی هوشمندانه سنسورها و موتورها آشنا خواهید شد. تمرکز ما بر روی پروژه‌های عملی و چالش‌برانگیز است که شما را وادار به تفکر خارج از چارچوب و ابداع راه‌حل‌های نوآورانه می‌کند. هدف ما این است که شما نه تنها بدانید چگونه ربات بسازید، بلکه چرا و چطور بهترین ربات را برای یک وظیفه خاص طراحی و برنامه‌نویسی کنید.

مهارت‌هایی که کسب می‌کنید: قلب تپنده دوره نهایی Mindstorms

با شرکت در این دوره، شما مجموعه‌ای از مهارت‌های کلیدی و بسیار ارزشمند را در زمینه رباتیک کسب خواهید کرد که مسیر شما را برای موفقیت‌های آتی هموار می‌سازد:

  • طراحی مکانیکی پیشرفته: آشنایی با اصول فیزیک و مکانیک رباتیک برای ساخت سازه‌های مستحکم، کارآمد و دارای قابلیت‌های خاص.
  • برنامه‌نویسی ساختاریافته و بهینه: تسلط بر تکنیک‌های برنامه‌نویسی پیشرفته در محیط Mindstorms برای خلق کدهای تمیز، ماژولار و قابل اعتماد.
  • کاربرد هوشمندانه سنسورها و اکچویتورها: یادگیری نحوه استفاده از انواع سنسورها در سناریوهای پیچیده و کنترل دقیق موتورها برای اجرای حرکات دقیق و هماهنگ.
  • الگوریتم‌های ناوبری و مسیریابی: طراحی و پیاده‌سازی الگوریتم‌هایی برای حرکت هوشمندانه ربات در محیط‌های ناشناخته یا دارای موانع.
  • مقدمه‌ای بر هوش مصنوعی و بینایی ماشین: آشنایی با مفاهیم پایه هوش مصنوعی و استفاده از دوربین LEGO برای پردازش تصویر و تصمیم‌گیری‌های هوشمندانه.
  • حل مسئله و تفکر خلاق: توسعه توانایی تجزیه و تحلیل مشکلات، یافتن راه‌حل‌های نوآورانه و پیاده‌سازی آن‌ها.
  • بهینه‌سازی و دیباگینگ پیشرفته: مهارت در شناسایی و رفع خطاهای برنامه‌نویسی و مکانیکی و بهبود عملکرد ربات.
  • مدیریت پروژه رباتیک: یادگیری نحوه برنامه‌ریزی، طراحی و اجرای یک پروژه رباتیک از ابتدا تا انتها.

چه کسانی باید به این ماجراجویی بپیوندند؟

"دوره نهایی Mindstorms" برای طیف وسیعی از علاقه‌مندان به رباتیک طراحی شده است که به دنبال ارتقاء دانش و مهارت‌های خود هستند:

  • علاقه‌مندان به رباتیک: از نوجوانان با تجربه در Mindstorms تا بزرگسالانی که می‌خواهند عمیق‌تر وارد این حوزه شوند.
  • دانشجویان و مهندسین: افرادی که به دنبال کسب تجربه عملی در زمینه رباتیک، برنامه‌نویسی و طراحی مکانیکی هستند.
  • معلمان و مربیان STEM: کسانی که می‌خواهند دانش خود را به‌روز کرده و روش‌های جذاب‌تری برای آموزش رباتیک به دانش‌آموزان خود بیابند.
  • شرکت‌کنندگان در مسابقات رباتیک: تیم‌ها و افرادی که می‌خواهند با ربات‌هایی با قابلیت‌های برتر، در مسابقات افتخارآفرینی کنند.
  • کارآفرینان و مخترعان: افرادی که ایده‌های خلاقانه‌ای برای ساخت ربات‌های کاربردی در ذهن دارند و به دنبال ابزارهای لازم برای تحقق آن‌ها هستند.
  • هر کسی که می‌خواهد مرزهای یادگیری خود را جابجا کند: اگر به چالش کشیدن خود و ساخت چیزی فراتر از معمول علاقه‌مندید، این دوره برای شماست.

چرا "دوره نهایی Mindstorms" نقطه‌عطفی در مسیر یادگیری شماست؟

انتخاب یک دوره آموزشی سرمایه‌گذاری بر روی آینده شماست. در اینجا دلایلی قاطع برای انتخاب "دوره نهایی Mindstorms" آورده شده است:

  • تبدیل شدن به یک متخصص واقعی: این دوره صرفاً اطلاعاتی را در اختیار شما نمی‌گذارد، بلکه شما را به یک متخصص واقعی در طراحی و برنامه‌نویسی ربات‌های هوشمند تبدیل می‌کند.

  • پروژه‌های چالش‌برانگیز و واقعی: با انجام پروژه‌های عملی که از مسائل دنیای واقعی الهام گرفته شده‌اند، مهارت‌های شما به صورت کاربردی تقویت می‌شوند.

  • رویکرد حل مسئله و خلاقیت: ما شما را تشویق می‌کنیم که به جای حفظ کردن راهکارها، به تفکر خلاقانه و ابداع راه‌حل‌های جدید بپردازید.

  • الهام‌گیری از بهترین‌ها: با الهام از اصول و تکنیک‌های مطرح شده در کتاب "Extreme Mindstorms"، شما قادر خواهید بود ربات‌هایی با قابلیت‌های بی‌نظیر بسازید.

  • آمادگی برای آینده: مهارت‌هایی که در این دوره کسب می‌کنید، نه تنها برای Mindstorms، بلکه برای ورود به حوزه‌های پیشرفته‌تر رباتیک و مهندسی نیز بسیار کارآمد خواهند بود.

  • مدرسین مجرب و پشتیبانی حرفه‌ای: تحت آموزش بهترین مدرسین این حوزه قرار خواهید گرفت و از پشتیبانی کامل در طول دوره بهره‌مند می‌شوید.

  • شبکه‌سازی و همکاری: فرصت آشنایی و همکاری با دیگر علاقه‌مندان به رباتیک را خواهید داشت که می‌تواند به پروژه‌ها و ایده‌های جدید منجر شود.

نگاهی اجمالی به 100 سرفصل جامع و بی‌نظیر دوره

"دوره نهایی Mindstorms" با بیش از 100 سرفصل دقیق و جامع، گستره وسیعی از موضوعات را پوشش می‌دهد تا شما را به تسلط کامل بر این پلتفرم برساند. این سرفصل‌ها نه تنها جنبه‌های تئوریک را شامل می‌شوند، بلکه با تمرکز بر کاربرد عملی، شما را برای ساخت هر نوع رباتی آماده می‌کنند. از مبانی عمیق طراحی مکانیکی گرفته تا پیچیده‌ترین الگوریتم‌های برنامه‌نویسی و هوش مصنوعی پایه، هر آنچه برای تبدیل شدن به یک ربات‌ساز حرفه‌ای نیاز دارید، در این دوره گنجانده شده است.

برخی از دسته‌های کلی سرفصل‌ها که هر کدام شامل چندین سرفصل جزئی و تخصصی هستند، عبارتند از:

  • مقدمات پیشرفته Mindstorms: آشنایی عمیق با اجزاء، معماری و بهینه‌سازی سخت‌افزار Mindstorms EV3 (و SPIKE Prime در صورت پوشش).
  • برنامه‌نویسی حرفه‌ای: از بلوک‌های سفارشی و متغیرهای پیشرفته گرفته تا ساختارهای داده، منطق پیچیده، کار با فایل‌ها و تکنیک‌های دیباگینگ.
  • طراحی مکانیکی برای عملکرد بالا: اصول گیربکس‌ها، اهرم‌ها، مکانیزم‌های انتقال قدرت، پایداری سازه و طراحی برای اهداف خاص.
  • تسلط بر سنسورها: استفاده از سنسورهای تاچ، رنگ، التراسونیک، ژیروسکوپ و سنسورهای شخص ثالث در سناریوهای پیچیده، فیلترینگ داده‌ها و کالیبراسیون.
  • کنترل موتورها و اکچویتورها: کنترل PID، کنترل حرکت دقیق، رباتیک سینماتیک ساده و ساخت مکانیزم‌های چند محوره.
  • رباتیک متحرک و ناوبری: الگوریتم‌های دنبال کردن خطوط پیچیده، اجتناب از موانع پویا، مسیریابی هوشمند و نقشه‌برداری ساده.
  • مقدمه‌ای بر هوش مصنوعی و بینایی ماشین: پردازش تصویر پایه با دوربین LEGO، تشخیص الگو، و پیاده‌سازی رفتارهای هوشمند.
  • ارتباطات و شبکه: ارتباط بی‌سیم (بلوتوث، وای‌فای) با سایر دستگاه‌ها و ربات‌ها.
  • پروژه‌های عملی و نهایی: پیاده‌سازی دانش آموخته شده در قالب پروژه‌های بزرگ و چالش‌برانگیز، از ایده تا اجرا و بهبود مستمر.
  • اخلاق در رباتیک و آینده این صنعت.

این لیست تنها بخش کوچکی از عمق و وسعت مباحثی است که در 100 سرفصل جامع این دوره پوشش داده شده‌اند. ما اطمینان می‌دهیم که پس از اتمام این دوره، شما به یک مهندس رباتیک Mindstorms تمام عیار تبدیل خواهید شد و آماده‌اید تا هر چالشی را در این زمینه بپذیرید.

✦ مجموعه ویژه یادگیری

یک دوره، چند مسیر برای یادگیری بهتر

کتاب‌های آموزشی، محتوای صوتی و تصویری و دسترسی به سامانه آنلاین فلش‌کارت؛ مجموعه‌ای برای مطالعه، تمرین و تثبیت آموخته‌ها.

📚 محتوای متنی 🎧 صوت و ویدیو 🧠 مرور هوشمند

محتویات بسته آموزشی

مجموعه‌ای از منابع برای شیوه‌های مختلف یادگیری
📚
کتاب نکته‌های خودمانی
نسخه PDF با زبان ساده، روان و کاربردی برای یادگیری راحت‌تر مفاهیم.
PDF · بیان ساده
📘
کتاب نکته‌های رسمی فارسی
نسخه PDF با نگارش استاندارد، بیان دقیق و رویکرد علمی.
PDF · نگارش رسمی
❓
کتاب پرسش و پاسخ تشریحی
نسخه PDF برای مرور مفاهیم و آشنایی با پاسخ‌های توضیحی.
PDF · یادگیری مفهومی
✅
کتاب پرسش‌های چهارگزینه‌ای
نسخه PDF برای تمرین، سنجش آموخته‌ها و آمادگی بیشتر.
PDF · تمرین و سنجش
🎧
پادکست‌های صوتی فارسی
محتوای صوتی برای یادگیری و مرور مطالب در زمان‌های مختلف.
محتوای صوتی
🎬
ویدیوهای آموزشی فارسی
محتوای ویدیویی برای تکمیل تجربه یادگیری و درک بهتر مطالب.
محتوای ویدیویی
💻
اکانت سامانه آنلاین فلش‌کارت
دسترسی به نرم‌افزار آنلاین فلش‌کارت ویژه این دوره برای تمرین و مرور مطالب.
دسترسی آنلاین
🎓
گواهی پایان دوره
امکان دریافت گواهی پس از تکمیل فعالیت‌های لازم در سامانه و طی مراحل تأیید.
پس از تکمیل شرایط
💾
بسته فیزیکی روی فلش مموری
این محصول به‌صورت فلش مموری حاوی فایل‌های آموزشی، محتوای صوتی و ویدیویی ارائه می‌شود.
تحویل فیزیکی
نکته: استفاده از سامانه آنلاین فلش‌کارت به اتصال اینترنت نیاز دارد؛ محتوای قابل استفاده آفلاین به نوع فایل‌های موجود در بسته بستگی دارد.
SMART LEARNING

🌐 سامانه آنلاین فلش‌کارت؛ مرور هدفمند و هوشمند

اکانت ارائه‌شده، دسترسی به نسخه تحت وب سامانه فلش‌کارت ویژه این دوره را فراهم می‌کند. این سامانه از الگوریتم زمان‌بندی مرور SM-2 استفاده می‌کند و بر اساس ارزیابی شما از میزان یادآوری هر کارت، زمان مرورهای بعدی را تنظیم می‌کند.

به این ترتیب، کارت‌های دشوارتر می‌توانند زودتر مرور شوند و برای تثبیت مطالب در حافظه، برنامه مرور متناسب‌تری داشته باشید.

🧠
مرور زمان‌بندی‌شده
📈
پیگیری پیشرفت
🔄
تمرین و تکرار هدفمند
📚 حجم آموزشی دوره
هزاران
فلش‌کارت آموزشی، به‌صورت تقریبی
۶۰ ساعت
مدت‌زمان معادل برآوردشده آموزشی

مدت‌زمان معادل آموزشی بر اساس برآورد این دوره در گواهی درج می‌شود.

🏅

گواهی دوزبانه با استعلام آنلاین

گواهی فارسی و انگلیسی · لینک اختصاصی · QR Code

پس از تکمیل فعالیت‌های لازم و تأیید درخواست، گواهی پایان دوره به زبان فارسی و انگلیسی صادر می‌شود. گواهی دارای لینک اختصاصی و QR Code برای بررسی و استعلام آنلاین است.

⚖️ توضیح مهم درباره گواهی پایان دوره

این گواهی صرفاً به‌عنوان گواهی اتمام دوره آموزشی صادر می‌شود و معادل مدرک دانشگاهی، آکادمیک یا مدرک رسمی مورد تأیید نهادهای دولتی نیست. صدور آن منوط به تکمیل شرایط دوره و تأیید نهایی درخواست است.

تجربه‌ای کامل‌تر برای مطالعه، تمرین و یادگیری
express24.ir
تگ‌ها: Extreme Mindstorms LEGO Mindstorms Mindstorms Robot programming آموزش رباتیک برنامه نویسی برنامه نویسی ربات چالش های رباتیک دوره Mindstorms ربات ربات های هوشمند رباتیک ساخت ربات طراحی ربات هوش مصنوعی ربات

نظرات

هنوز نظری ثبت نشده است.

وارد شوید تا نظر ثبت کنید.