دوره شبیه‌سازی و پیاده‌سازی O.S. 360: یک کتاب عملی و کاربردی همراه با فلش‌کارت آموزشی — ارائه روی فلش مموری

🎓 دوره آموزشی جامع

📚 اطلاعات دوره

عنوان دوره: دوره شبیه‌سازی و پیاده‌سازی O.S. 360: یک دوره عملی و کاربردی

موضوع کلی: سیستم عامل

موضوع میانی: مدیریت فرآیند و چندبرنامه‌گی

📋 سرفصل‌های دوره

• 1. معرفی دوره: چرا OS/360 و شبیه‌سازی آن؟
• 2. تاریخچه سیستم‌عامل‌های Mainframe و OS/360
• 3. مروری بر معماری System/360: رجیسترها و حالت‌های پردازنده
• 4. کلمه وضعیت برنامه (PSW): نقش و ساختار
• 5. مفاهیم اولیه حافظه در System/360: آدرس‌دهی و حفاظت
• 6. معماری دستورالعمل‌های System/360: دستورات اصلی
• 7. معرفی مفاهیم وقفه‌ها در System/360
• 8. انواع وقفه‌ها: وقفه برنامه، وقفه SVC، وقفه ورودی/خروجی
• 9. وقفه‌های خارجی و وقفه‌های خطای سخت‌افزار (Machine Check)
• 10. جدول بردارهای وقفه و تغییرات PSW در هنگام وقفه
• 11. ورود به حالت ناظر (Supervisor State) و خروج از آن
• 12. ساختار سیستم‌عامل OS/360: بخش‌های اصلی و کارکرد آن‌ها
• 13. مفاهیم اولیه چندبرنامه‌گی (Multiprogramming)
• 14. شبیه‌ساز System/360: معرفی و راه‌اندازی اولیه
• 15. محیط توسعه و ابزارهای مورد نیاز برای شبیه‌سازی
• 16. مدیریت کار (Job Management) در OS/360
• 17. زبان کنترل کار (JCL): ساختار و سینتکس پایه
• 18. کارت‌های JOB، EXEC، DD: اهداف و پارامترها
• 19. معرفی Datasetها و انواع آن‌ها در OS/360
• 20. مدیریت ورودی/خروجی کارت‌خوان و چاپگر: Spooling
• 21. معرفی JES (Job Entry Subsystem) و نقش آن
• 22. پیاده‌سازی یک Job ساده با JCL در شبیه‌ساز
• 23. اجرای برنامه‌های کاربردی در محیط OS/360
• 24. مدیریت خروجی و گزارش‌گیری از Jobها
• 25. خطاهای رایج JCL و رفع آن‌ها
• 26. مفهوم Task (وظیفه) در OS/360
• 27. بلوک کنترل Task (TCB): ساختار و محتویات
• 28. وضعیت‌های Task: آماده، در حال اجرا، منتظر
• 29. Dispatcher (زمان‌بندی): انتخاب Task بعدی برای اجرا
• 30. الگوریتم‌های زمان‌بندی Task در OS/360
• 31. اولویت Taskها و تاثیر آن بر زمان‌بندی
• 32. ایجاد Task جدید: ماکرو ATTACH
• 33. پایان دادن به Task: ماکرو DETACH
• 34. انتظار برای Task: ماکرو WAIT
• 35. سیگنال دادن به Task: ماکرو POST
• 36. Event Control Block (ECB): مکانیزم همگام‌سازی
• 37. پیاده‌سازی یک Dispatcher ساده در شبیه‌ساز
• 38. شبیه‌سازی تغییر وضعیت Taskها
• 39. مثال عملی: ایجاد و مدیریت چندین Task همزمان
• 40. تحلیل عملکرد Dispatcher پیاده‌سازی شده
• 41. جزئیات بیشتر در مورد مکانیزم وقفه در System/360
• 42. نقش Old PSW و New PSW در پردازش وقفه
• 43. Service Call (SVC) interrupt: دروازه ورود به خدمات سیستم‌عامل
• 44. نحوه فراخوانی SVC و پارامترهای آن
• 45. SVC Handler: روال اجرایی برای هر SVC
• 46. پیاده‌سازی یک SVC Handler نمونه
• 47. وقفه‌های Program Check: تشخیص و مدیریت خطاها
• 48. روال‌های بازیابی (Recovery Routines): ESTAE/STAE
• 49. مدیریت وقفه‌های ورودی/خروجی: IOS (I/O Supervisor)
• 50. وقفه‌های خارجی: Timer و Operator Console
• 51. پیاده‌سازی یک Timer interrupt handler
• 52. شبیه‌سازی وقفه Program Check و پاسخ به آن
• 53. اولویت‌بندی و ماسک کردن (Masking) وقفه‌ها
• 54. طراحی یک زیرسیستم وقفه در شبیه‌ساز
• 55. ارتباط بین مدیریت Task و مدیریت وقفه
• 56. مدیریت حافظه واقعی (Real Memory) در OS/360
• 57. مفهوم Region (ناحیه حافظه) و تخصیص آن
• 58. بلوک‌های کنترل حافظه (Storage Control Blocks)
• 59. کلیدهای حافظه (Storage Keys) و حفاظت حافظه
• 60. تخصیص دینامیک حافظه: ماکرو GETMAIN
• 61. آزاد کردن حافظه: ماکرو FREEMAIN
• 62. مدیریت حافظه‌های کوچک: DSA (Dynamic Storage Area)
• 63. پیاده‌سازی یک Memory Allocator ساده
• 64. خطاهای حافظه و تشخیص آن‌ها
• 65. بررسی تاثیر مدیریت حافظه بر چندبرنامه‌گی
• 66. معماری ورودی/خروجی در System/360: کانال‌ها و کنترل‌کننده‌ها
• 67. کانال‌های I/O: Channel Command Word (CCW)
• 68. اجرای برنامه کانال (Channel Program)
• 69. I/O Supervisor (IOS): وظایف و ساختار
• 70. ماکرو EXCP (Execute Channel Program)
• 71. بلوک کنترل داده (DCB - Data Control Block)
• 72. باز کردن و بستن Datasetها: ماکروهای OPEN و CLOSE
• 73. عملیات خواندن/نوشتن: ماکروهای GET و PUT (QAM)
• 74. عملیات خواندن/نوشتن: ماکروهای READ و WRITE (SAM/DAM)
• 75. مدیریت دستگاه‌های واحد (Unit Record Devices): کارت‌خوان، چاپگر
• 76. مدیریت دیسک (DASD - Direct Access Storage Device)
• 77. ساختار Track و Cylinder در DASD
• 78. پیاده‌سازی یک Channel Emulator ساده
• 79. شبیه‌سازی یک عملیات I/O کامل از Task تا سخت‌افزار
• 80. کنترل خطاهای I/O و بازیابی
• 81. مفهوم منابع سیستمی و نیاز به مدیریت آن‌ها
• 82. سریال‌سازی دسترسی به منابع: ماکروهای ENQ و DEQ
• 83. بن‌بست (Deadlock): تشخیص و پیشگیری
• 84. مدیریت زمان‌سنج (Timer) و سرویس‌های زمان
• 85. ارتباط بین Taskها: مبانی اولیه
• 86. مدیریت صف‌ها و روال‌های دسترسی (Access Methods)
• 87. پیاده‌سازی مکانیزم ENQ/DEQ در شبیه‌ساز
• 88. شبیه‌سازی سناریوهای رقابت بر سر منابع
• 89. مفهوم Wait-Post در همگام‌سازی Taskها
• 90. تاثیر مدیریت منابع بر کارایی سیستم
• 91. روال‌های پایان غیرعادی (ABEND) و انواع آن‌ها
• 92. ایجاد Dump حافظه برای تحلیل ABEND
• 93. مدیریت پیام‌ها (Messages) و ارتباط با اپراتور
• 94. ابزارهای Debugging در محیط OS/360 (شبیه‌سازی شده)
• 95. بهینه‌سازی عملکرد سیستم‌عامل شبیه‌سازی شده
• 96. امنیت اولیه در OS/360: حفاظت از حافظه و منابع
• 97. توسعه ماکروهای سفارشی برای OS/360
• 98. چالش‌ها و محدودیت‌های شبیه‌سازی OS/360
• 99. آینده پژوهش در سیستم‌عامل‌های Mainframe و میراث OS/360
• 100. جمع‌بندی دوره و پروژه‌های نهایی