دوره تسلط بر Autocoder: برنامه‌نویسی سری IBM 1400 و اسرار آن همراه با فلش‌کارت آموزشی — ارائه روی فلش مموری

🎓 دوره آموزشی جامع

📚 اطلاعات دوره

عنوان دوره: دوره تسلط بر Autocoder: برنامه‌نویسی سری IBM 1400 و اسرار آن

موضوع کلی: معماری و برنامه‌نویسی سیستم‌های کامپیوتری اولیه

موضوع میانی: زبان‌های اسمبلی و برنامه‌نویسی سطح پایین کلاسیک

📋 سرفصل‌های دوره

• 1. مقدمه‌ای بر عصر طلایی مین‌فریم‌ها: ظهور سری IBM 1400
• 2. چرا Autocoder؟ گذار از برنامه‌نویسی با سیم‌کشی به زبان اسمبلی
• 3. مروری بر معماری کامپیوتر IBM 1401: قلب تپنده کسب‌وکار
• 4. مفاهیم بنیادین: بیت، کاراکتر، و کلمه (Word) در سری 1400
• 5. نمایش داده‌ها: کد BCD (Binary-Coded Decimal) و اهمیت آن
• 6. حافظه مغناطیسی هسته‌ای (Core Memory): ساختار و نحوه کار
• 7. آدرس‌دهی در حافظه: هر کاراکتر یک آدرس
• 8. مفهوم کلیدی Word Mark: جداکننده دستورات و داده‌ها
• 9. واحد پردازش مرکزی (CPU): واحد حساب و منطق و واحد کنترل
• 10. ثبات‌ها (Registers): ثبات‌های آدرس A و B و ثبات‌های ایندکس
• 11. چرخه دستورالعمل: واکشی، رمزگشایی، و اجرا
• 12. آشنایی با دستگاه کارت‌خوان IBM 1402
• 13. آشنایی با دستگاه کارت‌پانچ IBM 1402
• 14. آشنایی با چاپگر خطی IBM 1403: چاپ گزارش‌های حجیم
• 15. آشنایی با واحدهای نوار مغناطیسی IBM 729
• 16. کنسول اپراتور: کلیدها، چراغ‌ها و تعامل با ماشین
• 17. ساختار یک برنامه Autocoder: از برگه کدنویسی تا کارت‌های پانچ
• 18. برچسب‌ها (Labels)، کدهای عملیاتی (Opcodes)، و عملوندها (Operands)
• 19. اولین برنامه: خواندن یک کارت و چاپ محتوای آن
• 20. دستورات تعریف داده: DCW (تعریف ثابت با Word Mark)
• 21. دستورات تخصیص حافظه: DS (تعریف نمادین حافظه)
• 22. دستورات کنترلی اسمبلی: ORG, DEND, CTL, END
• 23. توضیحات (Comments) و مستندسازی کد
• 24. دستورات انتقال داده: MCW (انتقال کاراکترها تا Word Mark)
• 25. دستورات بارگذاری: L (بارگذاری کاراکتر در ثبات B)
• 26. مقدمه‌ای بر حساب: دستور جمع (A)
• 27. دستور تفریق (S)
• 28. دستور ضرب (M) و ملاحظات آن
• 29. دستور تقسیم (D) و الزامات سخت‌افزاری
• 30. مقایسه داده‌ها: دستور C (Compare) و تنظیم نشانگرها
• 31. انشعاب غیرشرطی: دستور B (Branch)
• 32. انشعاب شرطی: پرش بر اساس نتیجه مقایسه
• 33. ساخت حلقه‌های ساده: شمارش و تکرار
• 34. کار با نشانگرها (Indicators): سرریز، تساوی، بزرگ‌تر/کوچک‌تر
• 35. مقدمه‌ای بر آدرس‌دهی ایندکس‌شده
• 36. استفاده از ثبات‌های ایندکس برای پیمایش آرایه‌ها
• 37. اصلاح آدرس در حین اجرا (Address Modification)
• 38. کار با رشته‌های کاراکتری: جابجایی و اتصال
• 39. پردازش فیلدهای داده در یک رکورد
• 40. تعریف رکوردهای ورودی و خروجی
• 41. ساخت جداول در حافظه و جستجو در آنها
• 42. جستجوی ترتیبی در جدول
• 43. جستجوی مستقیم (با استفاده از ایندکس)
• 44. تکنیک‌های اعتبارسنجی داده‌های ورودی
• 45. ویرایش داده برای چاپ: حذف صفرهای پیشرو (Zero Suppression)
• 46. ویرایش داده برای چاپ: درج علائم ارز، ویرگول و نقطه
• 47. مبانی برنامه‌نویسی ورودی/خروجی (I/O)
• 48. خواندن یک کارت پانچ با دستور R (Read)
• 49. مفهوم ناحیه ورودی (Read Area)
• 50. نوشتن یک خط بر روی چاپگر با دستور W (Write)
• 51. مفهوم ناحیه خروجی (Write Area) و کنترل حرکت کاغذ (Carriage Control)
• 52. پانچ کردن یک کارت خروجی با دستور P (Punch)
• 53. دستورات کنترلی I/O: انتخاب دستگاه و عملیات ویژه
• 54. مقدمه‌ای بر کار با نوار مغناطیسی
• 55. خواندن یک بلاک از نوار مغناطیسی
• 56. نوشتن یک بلاک بر روی نوار مغناطیسی
• 57. مفاهیم بلاک‌بندی (Blocking) و جداسازی (Deblocking) رکوردها
• 58. برچسب‌های نوار (Tape Labels) و نشانه فایل (Tape Mark)
• 59. دستورات کنترل نوار: عقب بردن، جلو بردن، باز پیچی
• 60. مدیریت خطاهای ورودی/خروجی
• 61. تکنیک‌های پیشرفته: بافرینگ دوگانه (Double Buffering)
• 62. پردازش فایل‌های ترتیبی روی نوار
• 63. مفهوم زیربرنامه‌ها (Subroutines)
• 64. فراخوانی یک زیربرنامه و بازگشت از آن
• 65. ارسال پارامتر به زیربرنامه‌ها
• 66. ساخت کتابخانه‌ای از زیربرنامه‌های پرکاربرد
• 67. مقدمه‌ای بر ماکروها (Macros)
• 68. تعریف یک ماکرو در Autocoder
• 69. فراخوانی ماکرو و گسترش آن توسط اسمبلر
• 70. تفاوت ماکرو و زیربرنامه
• 71. اسمبلی شرطی: تولید کد بر اساس شرایط
• 72. تکنیک‌های بهینه‌سازی برای افزایش سرعت اجرا
• 73. تکنیک‌های بهینه‌سازی برای کاهش مصرف حافظه
• 74. کد خود-اصلاح‌گر (Self-Modifying Code): یک تکنیک قدرتمند و خطرناک
• 75. ترفندهای برنامه‌نویسی: کار با بیت‌ها و پرچم‌ها
• 76. پردازش چند فایلی: انطباق و ادغام فایل‌ها
• 77. زنجیره‌سازی برنامه‌ها (Program Chaining)
• 78. فرآیند اسمبلی Autocoder: اسمبلر دو گذره (Two-Pass Assembler)
• 79. خواندن و درک لیست خروجی اسمبلی
• 80. کد شیء (Object Code) و کارت‌های پانچ شده آن
• 81. زبان کنترل کار (JCL) برای اجرای برنامه‌ها
• 82. بارگذاری و اجرای یک برنامه از روی کارت یا نوار
• 83. تکنیک‌های اشکال‌زدایی (Debugging) با استفاده از کنسول
• 84. تحلیل حافظه (Core Dump) پس از خطا
• 85. اصلاح مستقیم کد شیء (Patching)
• 86. مطالعه موردی ۱: برنامه محاسبه حقوق و دستمزد
• 87. طراحی فایل اصلی (Master File) کارمندان
• 88. پردازش فایل تراکنش‌ها (Transaction File)
• 89. به‌روزرسانی فایل اصلی: الگوریتم به‌روزرسانی ترتیبی
• 90. تولید گزارش حقوق و چک‌ها
• 91. مطالعه موردی ۲: سیستم مدیریت موجودی انبار
• 92. الگوریتم‌های مرتب‌سازی برای فایل‌های روی نوار (Merge Sort)
• 93. تکنیک‌های گزارش‌گیری پیشرفته: شکست کنترل (Control Breaks)
• 94. محاسبه جمع‌های فرعی و جمع کل در گزارش‌ها
• 95. میراث سری IBM 1400 در محاسبات تجاری
• 96. مقایسه Autocoder با زبان‌های نسل بعد مانند COBOL
• 97. شبیه‌سازی IBM 1401 بر روی کامپیوترهای مدرن
• 98. پروژه نهایی: طراحی و پیاده‌سازی یک سیستم کامل تجاری
• 99. جمع‌بندی دوره و نگاهی به آینده برنامه‌نویسی