دوره کاوش در IBM System/360: برنامه‌نویسی قلب تپنده Mainframe با اسمبلر همراه با فلش‌کارت آموزشی — ارائه روی فلش مموری

🎓 دوره آموزشی جامع

📚 اطلاعات دوره

عنوان دوره: کاوش در IBM System/360: برنامه‌نویسی قلب تپنده Mainframe با اسمبلر

موضوع کلی: معماری و سیستم‌های کامپیوتری

موضوع میانی: برنامه‌نویسی و ساختار سیستم‌های Mainframe

📋 سرفصل‌های دوره (100 موضوع)

• 1. مقدمه‌ای بر انقلاب System/360: یک معماری برای یک دهه
• 2. تاریخچه و تکامل کامپیوترهای Mainframe
• 3. مفاهیم بنیادین: بیت، بایت، کلمه و آدرس‌دهی حافظه
• 4. سیستم‌های عددی: باینری، هگزادسیمال و ده‌دهی
• 5. نمایش کاراکتر: کدگذاری EBCDIC و تفاوت آن با ASCII
• 6. نگاهی کلی به معماری System/360: پردازنده، حافظه و ورودی/خروجی
• 7. معرفی زبان اسمبلی: چرا هنوز اهمیت دارد؟
• 8. ساختار یک برنامه اسمبلی: از دستور اول تا پایان
• 9. ثبات‌های عمومی (General Purpose Registers): اسب‌های بارکش پردازنده
• 10. کلمه وضعیت برنامه (Program Status Word - PSW): قلب کنترل سیستم
• 11. سازمان‌دهی حافظه اصلی (Main Storage)
• 12. فرمت‌های دستورالعمل: RR, RX, RS, SI, SS
• 13. شیوه‌های آدرس‌دهی: آدرس‌پایه و جابجایی (Base-Displacement)
• 14. دستورات پایه‌ای تعریف داده: DC و DS
• 15. شبه‌دستورهای کنترلی: CSECT, USING, DROP, END
• 16. اولین برنامه: بارگذاری و ذخیره‌سازی داده‌ها (L, ST, LR, STR)
• 17. فرآیند اسمبل، پیوند و اجرا (Assemble, Link, and Go)
• 18. خواندن و درک لیست خروجی اسمبلر (Assembly Listing)
• 19. مفهوم لیترال‌ها (Literals) و کاربرد آن‌ها
• 20. دستورات محاسباتی باینری: جمع و تفریق (A, S, AR, SR)
• 21. دستورات ضرب و تقسیم باینری (M, D, MR, DR)
• 22. مفهوم سرریز (Overflow) در محاسبات باینری
• 23. عملیات منطقی: AND, OR, XOR (N, O, X)
• 24. دستورات شیفت: منطقی و حسابی (SLL, SRL, SLA, SRA)
• 25. کار با داده‌های کاراکتری: دستورالعمل MVC
• 26. انتقال فوری کاراکتر: دستورالعمل MVI
• 27. مقایسه منطقی رشته‌های کاراکتری: CLC و CLI
• 28. نمایش داده‌های ده‌دهی پک‌شده (Packed Decimal)
• 29. محاسبات روی داده‌های پک‌شده: AP, SP, ZAP
• 30. ضرب و تقسیم پک‌شده: MP و DP
• 31. نمایش داده‌های ده‌دهی ناحیه‌بندی‌شده (Zoned Decimal)
• 32. تبدیل بین فرمت‌های ده‌دهی: PACK و UNPK
• 33. کد وضعیت (Condition Code) و نقش آن در تصمیم‌گیری
• 34. دستورات مقایسه: C, CR, CL, CP
• 35. انشعاب غیرشرطی: B و BR
• 36. دستورات انشعاب شرطی: BC و BCR
• 37. یادمانه‌های توسعه‌یافته برای انشعاب (Extended Mnemonics)
• 38. ساخت حلقه‌های تکرار: دستورالعمل BCT و BCTR
• 39. انشعاب و پیوند (Branch and Link): BAL و BALR برای فراخوانی زیربرنامه‌ها
• 40. اجرای یک دستورالعمل از حافظه: دستور EX
• 41. تکنیک‌های ساخت جداول انشعاب (Branch Tables)
• 42. مفهوم زیربرنامه (Subroutine) و برنامه‌نویسی ماژولار
• 43. قرارداد پیوند استاندارد (Standard Linkage Convention)
• 44. استفاده از ناحیه ذخیره‌سازی (Save Area)
• 45. روش‌های ارسال پارامتر به زیربرنامه‌ها
• 46. کد ورودی و خروجی استاندارد برای زیربرنامه‌ها (Prologue/Epilogue)
• 47. تعریف نمادهای خارجی: EXTRN و ENTRY
• 48. بخش‌های کنترلی (CSECT) و بخش‌های ساختگی (DSECT)
• 49. فلسفه ورودی/خروجی در S/360: استقلال پردازنده از I/O
• 50. کانال‌ها و کلمات فرمان کانال (Channel Command Words - CCW)
• 51. واحدهای کنترل و دستگاه‌های جانبی
• 52. وقفه ورودی/خروجی (I/O Interrupts)
• 53. ورودی/خروجی فیزیکی در مقابل ورودی/خروجی منطقی
• 54. معرفی روش‌های دسترسی (Access Methods)
• 55. بلوک کنترل داده (Data Control Block - DCB): تعریف فایل‌ها
• 56. باز و بسته کردن فایل‌ها: ماکروهای OPEN و CLOSE
• 57. روش دسترسی ترتیبی (SAM)
• 58. کار با QSAM: ماکروهای GET و PUT
• 59. کار با BSAM: ماکروهای READ و WRITE
• 60. مفهوم بلاک‌بندی و جداسازی رکوردها (Blocking/Deblocking)
• 61. کار با رکوردهایی با طول ثابت و متغیر
• 62. پردازش فایل‌های نواری (Tape Files)
• 63. مفاهیم دستگاه‌های ذخیره‌سازی با دسترسی مستقیم (DASD)
• 64. سازمان‌دهی مجموعه داده‌ها (Data Set Organization)
• 65. روش دسترسی ترتیبی شاخص‌دار (ISAM)
• 66. ایجاد و بارگذاری یک فایل ISAM
• 67. دسترسی ترتیبی و تصادفی به رکوردهای ISAM
• 68. روش دسترسی مستقیم پایه (BDAM)
• 69. آدرس‌دهی رکورد نسبی
• 70. مقدمه‌ای بر ماکروها و اسمبلر ماکرو
• 71. نوشتن یک ماکروی ساده: MACRO و MEND
• 72. پارامترهای موقعیتی و کلیدواژه‌ای در ماکروها
• 73. متغیرهای سیستمی در ماکروها
• 74. اسمبلی شرطی: AIF, AGO, ANOP
• 75. تعریف و استفاده از نمادهای SET
• 76. ساخت حلقه‌ها و منطق پیچیده در ماکروها
• 77. مقدمه‌ای بر سیستم‌عامل OS/360
• 78. نقش زبان کنترل کار (Job Control Language - JCL)
• 79. دستورات اصلی JCL: JOB, EXEC, DD
• 80. انواع وقفه‌های برنامه (Program Interruptions)
• 81. دستور فراخوانی سرپرست (Supervisor Call - SVC)
• 82. ارتباط برنامه با سیستم‌عامل
• 83. حالت مسئله در مقابل حالت سرپرست (Problem State vs. Supervisor State)
• 84. کلیدهای حفاظت از حافظه (Storage Protection Keys)
• 85. کار با بیت‌ها: دستورالعمل Test under Mask (TM)
• 86. دستورالعمل‌های قدرتمند ویرایش: ED و EDMK
• 87. دستورالعمل Translate (TR) برای ترجمه کاراکترها
• 88. دستورالعمل Translate and Test (TRT) برای اسکن رشته‌ها
• 89. مقدمه‌ای بر محاسبات ممیز شناور (Floating-Point)
• 90. ثبات‌های ممیز شناور
• 91. دستورات محاسباتی ممیز شناور
• 92. تکنیک‌های پیشرفته برنامه‌نویسی: برنامه‌های خود-تغییردهنده
• 93. مقدمه‌ای بر اشکال‌زدایی (Debugging)
• 94. درک خطاهای پایان غیرعادی سیستم (System ABENDs)
• 95. درک خطاهای پایان غیرعادی کاربر (User ABENDs)
• 96. نحوه خواندن یک دامپ حافظه (Storage Dump)
• 97. میراث System/360 و تکامل آن به z/Architecture

کاوش در IBM System/360: برنامه‌نویسی قلب تپنده Mainframe با اسمبلر

آیا می‌دانید زیرساخت حیاتی بسیاری از سازمان‌های بزرگ و دولت‌ها هنوز هم بر پایه سیستم‌های Mainframe استوار است؟ آیا مشتاقید تا رازهای پشت این سیستم‌های قدرتمند را کشف کنید؟ آیا می‌خواهید مهارت‌های نادری را کسب کنید که شما را در بازار کار متمایز کند؟

این دوره، گامی فراتر از آموزش‌های معمول است. ما با الهام از کتاب ارزشمند "Computer Programming System 360" شما را به سفری هیجان‌انگیز در دنیای Mainframe می‌بریم. کتابی که برای نسل‌ها راهنمای برنامه‌نویسان بوده و پایه‌های محکمی برای درک معماری و برنامه‌نویسی سیستم‌های کامپیوتری بنا نهاده است. با این تفاوت که این بار، به جای مطالعه تئوری، دستان خود را کثیف کرده و در عمل کد می‌زنید!

درباره دوره

دوره آموزشی "کاوش در IBM System/360: برنامه‌نویسی قلب تپنده Mainframe با اسمبلر" یک دوره جامع و عملی است که شما را با معماری IBM System/360 و برنامه‌نویسی آن با زبان اسمبلر آشنا می‌کند. این دوره با بهره‌گیری از مفاهیم کلیدی کتاب "Computer Programming System 360" و ارائه مثال‌های عملی، شما را قادر می‌سازد تا:

• ساختار و عملکرد Mainframe را به طور کامل درک کنید.
• با زبان اسمبلر، زبان ماشین System/360، برنامه‌نویسی کنید.
• برنامه‌های کاربردی و سیستمی برای Mainframe بنویسید.
• با مفاهیم کلیدی مدیریت حافظه، ورودی/خروجی و سیستم‌عامل‌های Mainframe آشنا شوید.
• مهارت‌های لازم برای کار با سیستم‌های Mainframe امروزی را کسب کنید.

موضوعات کلیدی

• معماری IBM System/360: پردازنده، حافظه، کانال‌ها
• زبان اسمبلر: دستورالعمل‌ها، رجیسترها، حافظه
• برنامه‌نویسی اسمبلر: نوشتن، دیباگ کردن و اجرای برنامه‌ها
• مدیریت حافظه: تخصیص حافظه، محافظت از حافظه
• ورودی/خروجی: دستگاه‌های ورودی/خروجی، کانال‌ها، کنترل‌کننده‌ها
• سیستم‌عامل‌های Mainframe: OS/360، MVS، z/OS
• مفاهیم پیشرفته: وقفه (Interrupt)، سوپروایزر، فراخوانی سیستم
• امنیت در Mainframe
• مقدمه‌ای بر COBOL
• کاربرد Mainframe در دنیای امروز

مخاطبان دوره

این دوره برای افراد زیر مناسب است:

• دانشجویان و فارغ‌التحصیلان رشته‌های کامپیوتر و فناوری اطلاعات
• برنامه‌نویسانی که به دنبال یادگیری یک مهارت جدید و نادر هستند
• متخصصان IT که می‌خواهند دانش خود را در زمینه Mainframe ارتقا دهند
• افرادی که به تاریخچه و معماری کامپیوتر علاقه‌مند هستند
• کسانی که به دنبال فرصت‌های شغلی در زمینه Mainframe هستند

چرا این دوره را بگذرانیم؟

گذراندن این دوره مزایای بسیاری برای شما خواهد داشت:

• کسب مهارت‌های نادر و ارزشمند: Mainframe یک فناوری تخصصی است و متخصصان این حوزه بسیار کمیاب هستند. با گذراندن این دوره، شما مهارتی را کسب می‌کنید که شما را در بازار کار متمایز می‌کند.
• دسترسی به فرصت‌های شغلی: بسیاری از سازمان‌های بزرگ هنوز هم از Mainframe استفاده می‌کنند و به دنبال متخصصان ماهر در این زمینه هستند. با گذراندن این دوره، شما می‌توانید به فرصت‌های شغلی پردرآمد در این حوزه دست پیدا کنید.
• درک عمیق‌تر از معماری کامپیوتر: Mainframe یک سیستم پیچیده و قدرتمند است که درک آن به شما کمک می‌کند تا معماری کامپیوتر را به طور عمیق‌تری درک کنید.
• یادگیری از متخصصان: این دوره توسط متخصصان با تجربه Mainframe تدریس می‌شود که دانش و تجربه خود را با شما به اشتراک می‌گذارند.
• آموزش عملی: این دوره بر آموزش عملی تاکید دارد و شما فرصت خواهید داشت تا با نوشتن برنامه‌های واقعی برای Mainframe، مهارت‌های خود را تقویت کنید.
• الهام از یک کتاب کلاسیک: با بهره‌گیری از کتاب "Computer Programming System 360" شما در مسیر پایه‌گذاری شده توسط بزرگترین متخصصان این حوزه قدم می‌گذارید.

سرفصل‌های دوره

دوره آموزشی "کاوش در IBM System/360: برنامه‌نویسی قلب تپنده Mainframe با اسمبلر" شامل بیش از 100 سرفصل جامع است که تمامی جنبه‌های معماری و برنامه‌نویسی Mainframe را پوشش می‌دهد. برخی از سرفصل‌های کلیدی عبارتند از:

• آشنایی با Mainframe و تاریخچه آن
• معماری IBM System/360: پردازنده، حافظه، کانال‌ها
• زبان اسمبلر: دستورالعمل‌ها، رجیسترها، حافظه، آدرس‌دهی
• دستورالعمل‌های محاسباتی، منطقی و انتقال داده
• دستورالعمل‌های کنترل جریان برنامه: پرش‌ها، حلقه‌ها، شرطی‌ها
• برنامه‌نویسی اسمبلر: نوشتن، دیباگ کردن و اجرای برنامه‌ها
• استفاده از دیباگر و ابزارهای توسعه
• ساختار داده‌ها در اسمبلر: آرایه‌ها، رکوردها، لیست‌ها
• مدیریت حافظه: تخصیص حافظه، محافظت از حافظه، صفحه‌بندی
• ورودی/خروجی: دستگاه‌های ورودی/خروجی، کانال‌ها، کنترل‌کننده‌ها
• برنامه‌نویسی ورودی/خروجی با اسمبلر
• سیستم‌عامل‌های Mainframe: OS/360، MVS، z/OS
• مفاهیم سیستم‌عامل: فرایندها، حافظه مجازی، فایل سیستم
• برنامه‌نویسی سیستم: وقفه (Interrupt)، سوپروایزر، فراخوانی سیستم
• امنیت در Mainframe: دسترسی، احراز هویت، رمزنگاری
• مقدمه‌ای بر COBOL: ساختار، دستورات، برنامه‌نویسی COBOL
• ارتباط اسمبلر و COBOL
• دیتابیس‌های Mainframe: IMS، DB2
• شبکه‌های Mainframe: SNA، TCP/IP
• مفاهیم مجازی‌سازی در Mainframe
• ابر Mainframe
• کاربرد Mainframe در دنیای امروز: بانکداری، بیمه، دولت
• آینده Mainframe
• ... و بسیاری سرفصل‌های دیگر!

همین حالا ثبت‌نام کنید و به جمع متخصصان Mainframe بپیوندید! آینده شغلی خود را با این مهارت ارزشمند تضمین کنید. فرصت را از دست ندهید!