🎓 دوره آموزشی جامع

📚 اطلاعات دوره

عنوان دوره: C و برنامه نویسی برای بایوس

موضوع کلی: برنامه نویسی

موضوع میانی: سی (C)

📋 سرفصل‌های دوره (100 موضوع)

• 1. مقدمه‌ای بر برنامه‌نویسی سیستم و بایوس
• 2. چرا زبان C برای برنامه‌نویسی سطح پایین؟
• 3. نصب و راه‌اندازی محیط توسعه (GCC, Make, Cross-Compiler)
• 4. ساختار یک برنامه C: اولین برنامه "Hello, World!"
• 5. فرآیند کامپایل، لینک و اجرا
• 6. متغیرها و انواع داده‌های اصلی (int, char, float, double)
• 7. اصلاح‌کننده‌های انواع داده (short, long, signed, unsigned)
• 8. ثابت‌ها و کلمه کلیدی const
• 9. عملگرهای محاسباتی و اولویت آن‌ها
• 10. عملگرهای رابطه‌ای و منطقی
• 11. دستورات شرطی: if, else, else if
• 12. دستور switch-case
• 13. حلقه‌های تکرار: for
• 14. حلقه‌های تکرار: while و do-while
• 15. دستورات break و continue
• 16. توابع: تعریف، فراخوانی و پروتوتایپ
• 17. آرگومان‌های توابع و مقدار بازگشتی
• 18. دامنه متغیرها: محلی، سراسری و استاتیک (Local, Global, Static)
• 19. توابع بازگشتی (Recursive Functions)
• 20. آرایه‌های یک‌بعدی و نحوه استفاده
• 21. رشته‌ها به عنوان آرایه‌ای از کاراکترها
• 22. توابع استاندارد کار با رشته (string.h)
• 23. آرایه‌های چندبعدی
• 24. مقدمه‌ای بر اشاره‌گرها (Pointers)
• 25. عملگرهای آدرس (&) و ارجاع (*)
• 26. اشاره‌گرها و آرایه‌ها: یک رابطه نزدیک
• 27. محاسبات روی اشاره‌گرها (Pointer Arithmetic)
• 28. اشاره‌گر به اشاره‌گر (Pointers to Pointers)
• 29. اشاره‌گرهای تهی (NULL Pointers)
• 30. توابع و اشاره‌گرها: ارسال آرگومان با ارجاع (Call by Reference)
• 31. اشاره‌گر به توابع و کاربردهای آن
• 32. تخصیص حافظه پویا: malloc, calloc, realloc, free
• 33. مفهوم حافظه Stack و Heap
• 34. ساختارها (struct): تعریف و استفاده
• 35. اشاره‌گر به ساختارها و عملگر ->
• 36. اتحادیه‌ها (union): مدیریت بهینه حافظه
• 37. فیلدهای بیتی (Bit-fields) برای دسترسی سطح پایین
• 38. شمارنده‌ها (enum)
• 39. دستور typedef برای ساخت انواع داده جدید
• 40. پیش‌پردازنده C: دستورات #include و #define
• 41. ماکروهای پیش‌پردازنده با آرگومان
• 42. کامپایل شرطی: #if, #ifdef, #ifndef
• 43. کلمه کلیدی volatile و اهمیت آن در برنامه‌نویسی سخت‌افزار
• 44. کلمه کلیدی extern و static
• 45. عملگرهای بیتی: AND, OR, XOR, NOT
• 46. عملگرهای شیفت بیتی: << و >>
• 47. ماسک‌گذاری بیتی (Bit Masking) و کاربردهای آن
• 48. ورودی و خروجی استاندارد و فایل‌ها (stdio.h)
• 49. مقدمه‌ای بر معماری کامپیوتر x86
• 50. رجیسترهای اصلی پردازنده (EAX, EBX, ECX, EDX, ESI, EDI, ESP, EBP)
• 51. حافظه، آدرس‌دهی و نقشه حافظه
• 52. پورت‌های ورودی/خروجی (I/O Ports)
• 53. مبانی زبان اسمبلی (Assembly) برای x86
• 54. فراخوانی کدهای اسمبلی از C (Inline Assembly)
• 55. قراردادهای فراخوانی توابع (Calling Conventions)
• 56. مرتب‌سازی بایت‌ها: Big-Endian و Little-Endian
• 57. بایوس (BIOS) چیست؟ تاریخچه و عملکرد
• 58. فرآیند روشن شدن کامپیوتر (POST)
• 59. رکورد راه‌انداز اصلی (Master Boot Record - MBR)
• 60. حالت واقعی (Real Mode) در مقابل حالت محافظت‌شده (Protected Mode)
• 61. نقشه حافظه در حالت واقعی
• 62. وقفه‌ها (Interrupts) و جدول بردار وقفه (IVT)
• 63. مقدمه‌ای بر خدمات وقفه بایوس (BIOS Interrupt Services)
• 64. وقفه 10h: خدمات ویدئویی بایوس (چاپ کاراکتر، تنظیم حالت ویدئو)
• 65. وقفه 13h: خدمات دیسک بایوس (خواندن و نوشتن سکتور)
• 66. وقفه 16h: خدمات صفحه‌کلید بایوس
• 67. دسترسی مستقیم به حافظه ویدئو در حالت متنی
• 68. تایمر قابل برنامه‌ریزی (PIT)
• 69. کنترلر وقفه قابل برنامه‌ریزی (PIC)
• 70. راه‌اندازی محیط توسعه برای بوت‌لودر (NASM, QEMU, Bochs)
• 71. نوشتن اولین بوت‌لودر با اسمبلی
• 72. بارگذاری کدهای C از بوت‌لودر
• 73. ساختار یک کرنل بسیار ساده در C
• 74. ارتباط با پورت‌های ورودی/خروجی با دستورات in و out
• 75. کنترل اسپیکر PC از طریق پورت
• 76. خواندن سکتور از دیسک و بارگذاری کرنل
• 77. فعال‌سازی خط آدرس A20
• 78. مقدمه‌ای بر حالت محافظت‌شده (Protected Mode)
• 79. جدول توصیفگر عمومی (Global Descriptor Table - GDT)
• 80. ورود به حالت محافظت‌شده از حالت واقعی
• 81. جدول توصیفگر وقفه (Interrupt Descriptor Table - IDT)
• 82. پیاده‌سازی یک درایور ساده صفحه‌کلید با وقفه‌ها
• 83. مقدمه‌ای بر UEFI و تفاوت‌های آن با بایوس
• 84. معماری UEFI: سرویس‌های زمان بوت و زمان اجرا
• 85. جدول پارتیشن GUID (GPT)
• 86. محیط UEFI Shell
• 87. نوشتن یک برنامه "Hello World" در UEFI با C
• 88. کتابخانه استاندارد EDK II
• 89. استفاده از پروتکل‌ها در UEFI برای دسترسی به سخت‌افزار
• 90. خروجی گرافیکی در UEFI (Graphics Output Protocol - GOP)
• 91. ورودی و خروجی فایل در محیط UEFI
• 92. ACPI: مدیریت پیشرفته توان و پیکربندی
• 93. جداول ACPI و نحوه خواندن اطلاعات آن‌ها
• 94. SMBIOS و استخراج اطلاعات سیستم
• 95. امنیت در بایوس: Secure Boot
• 96. فلش کردن بایوس و به‌روزرسانی Firmware
• 97. اشکال‌زدایی (Debugging) کدهای سطح پایین با GDB و QEMU
• 98. بررسی موردی: تحلیل کد منبع یک بوت‌لودر (مانند GRUB Stage1)
• 99. بررسی موردی: آشنایی با پروژه‌های Coreboot و SeaBIOS
• 100. پروژه نهایی: ساخت یک سیستم‌عامل کوچک با بوت‌لودر و کرنل C