دوره SOLID برای کد قدیمی (Legacy Code): راهنمای مهاجرت و بهبود همراه با فلش‌کارت آموزشی — ارائه روی فلش مموری

🎓 دوره آموزشی جامع

📚 اطلاعات دوره

عنوان دوره: دوره SOLID برای کد قدیمی (Legacy Code): راهنمای مهاجرت و بهبود

موضوع کلی: برنامه نویسی

موضوع میانی: اصول SOLID

📋 سرفصل‌های دوره

• 1. تعریف کد قدیمی (Legacy Code) و چالش‌های آن
• 2. هزینه تجاری بدهی فنی (Technical Debt)
• 3. چرا بازآرایی (Refactor) کنیم؟ اهداف و مزایا
• 4. مقدمه‌ای بر اصول کد تمیز (Clean Code)
• 5. مروری بر اصول طراحی و اهمیت آن‌ها
• 6. معرفی اجمالی اصول SOLID
• 7. تفکر SOLID برای بهبود کد
• 8. درک "بوی کد" (Code Smells) به عنوان نقض SOLID
• 9. نقش تست‌نویسی در بازآرایی کد قدیمی
• 10. اهداف دوره و مسیر یادگیری
• 11. اصل مسئولیت یگانه (SRP): تعریف "یک دلیل برای تغییر"
• 12. شناسایی نقض SRP در عمل
• 13. مزایای همبستگی بالا (High Cohesion)
• 14. SRP و لایه‌های معماری (استفاده برای جداسازی مسئولیت‌ها)
• 15. اصل باز/بسته (OCP): باز برای توسعه، بسته برای تغییر
• 16. تشخیص نقض‌های رایج OCP (مانند دستورات Switch)
• 17. دستیابی به OCP با چندریختی (Polymorphism) و انتزاع (Abstraction)
• 18. نقش الگوهای طراحی (Strategy, Template Method) در OCP
• 19. اصل جایگزینی لیسکوف (LSP): زیرنوع‌ها باید قابل جایگزینی باشند
• 20. درک زیرنوع‌سازی رفتاری (Behavioral Subtyping)
• 21. نقض‌های رایج LSP: قراردادهای شکسته و نتایج غیرمنتظره
• 22. LSP و تضمین سازگاری رفتاری در سلسله‌مراتب وراثت
• 23. اصل تفکیک رابط (ISP): مشتری نباید به رابط‌هایی که استفاده نمی‌کند وابسته باشد
• 24. مشکل "رابط‌های چاق" (Fat Interfaces) و راه‌حل‌ها
• 25. استراتژی‌هایی برای تفکیک رابط‌های بزرگ به کوچک‌تر
• 26. ISP در مقابل SRP برای رابط‌ها: تمایز و هم‌افزایی
• 27. اصل وارونگی وابستگی (DIP): وابسته به انتزاعات، نه جزئیات
• 28. شناسایی کوپلینگ تنگاتنگ و وابستگی‌های مشخص (Concretions)
• 29. ماژول‌های سطح بالا در مقابل ماژول‌های سطح پایین و وابستگی متقابل
• 30. DIP به عنوان بنیاد تست‌پذیری و انعطاف‌پذیری سیستم
• 31. تور امنیتی: اهمیت تست‌ها
• 32. کار بدون تست: عامل ترس در کد قدیمی
• 33. تست‌های مشخصه‌سازی (Characterization Tests): مستندسازی رفتار موجود
• 34. شناسایی "درزها" (Seams) برای تست‌پذیری
• 35. نوشتن تست‌های متمرکز و کوچک برای کد قدیمی
• 36. بازآرایی استراتژیک: قانون "پیشاهنگ" (Boy Scout Rule)
• 37. متد میکادو (Mikado Method): اولویت‌بندی بازآرایی پیچیده
• 38. شناسایی "بوی کد" فراتر از SOLID
• 39. اندازه‌گیری بدهی فنی: معیارها و ابزارها
• 40. پوشش کد (Code Coverage) به عنوان کمک‌کننده بازآرایی
• 41. شکستن وابستگی‌ها: استخراج رابط‌ها برای وابستگی‌های خارجی
• 42. کلاس‌های Wrapper برای مولفه‌های غیرقابل تست
• 43. الگوی درخت انجیر خفه‌کننده (Strangler Fig Pattern) برای مهاجرت تدریجی
• 44. شکستن وابستگی‌های استاتیک و سراسری
• 45. معرفی تزریق وابستگی (DI) در سیستم‌های قدیمی (گام‌های اولیه)
• 46. تکنیک‌های بازآرایی و ابزارها: Extract Method, Extract Class
• 47. تکنیک‌های بازآرایی و ابزارها: Introduce Parameter Object
• 48. تغییر نام، انتقال، یکپارچه‌سازی: بازآرایی‌های پایه
• 49. پشتیبانی IDE برای بازآرایی خودکار
• 50. استفاده از سیستم کنترل نسخه برای بازآرایی ایمن
• 51. بازآرایی برای SRP: تشخیص مسئولیت‌های ترکیبی
• 52. استخراج منطق تجاری از رابط کاربری/پایداری
• 53. تقسیم کلاس‌ها و ماژول‌های "خدا" (God Classes)
• 54. استفاده از Value Object برای همبستگی داده‌ها
• 55. استراتژی‌های مدیریت مسائل Cross-Cutting (Logging, Security)
• 56. بازآرایی برای OCP: جایگزینی منطق شرطی (Switch/If-Else) با چندریختی
• 57. پیاده‌سازی الگوی استراتژی (Strategy Pattern) برای الگوریتم‌های متغیر
• 58. به کارگیری الگوی متد الگو (Template Method Pattern) برای سفارشی‌سازی گردش کار
• 59. استفاده از الگوی مشخصات (Specification Pattern) برای فیلترینگ/قوانین انعطاف‌پذیر
• 60. متدهای کارخانه (Factory Methods) برای ایجاد سلسله‌مراتب اشیاء انعطاف‌پذیر
• 61. بازآرایی برای LSP: شناسایی نقض‌های لیسکوف در درختان وراثت
• 62. رفع سناریوهای "مشکل مربع-مستطیل"
• 63. بازآرایی وراثت به ترکیب (Composition) در صورت لزوم
• 64. تضمین رفتار سازگار در سراسر زیرنوع‌ها
• 65. استفاده از رابط‌ها برای تعریف قراردادهای واضح و جلوگیری از نقض LSP
• 66. بازآرایی برای ISP: تجزیه رابط‌های یکپارچه
• 67. ایجاد رابط‌های نقش (Role Interfaces) برای نیازهای مشتری خاص
• 68. استفاده از الگوی آداپتور (Adapter Pattern) برای انطباق با رابط‌های کوچکتر
• 69. به حداقل رساندن وابستگی‌ها از طریق تفکیک رابط
• 70. اعمال ISP به Event Listenerها و Callbacks
• 71. بازآرایی برای DIP: وارونگی جریان کنترل (از مشخص به انتزاعی)
• 72. پیاده‌سازی دستی تزریق وابستگی (Pure DI)
• 73. معرفی یک کانتینر DI ساده (مانند TinyIoC، سفارشی)
• 74. بازآرایی وابستگی‌های کدگذاری شده و Singletons
• 75. جداسازی خدمات و APIهای خارجی
• 76. ایجاد "لایه‌های ضد فساد" (Anti-Corruption Layers) برای سیستم‌های خارجی
• 77. ریشه ترکیب (Composition Root): محل اتصال وابستگی‌ها
• 78. بازآرایی برای تست‌پذیری از طریق وارونگی وابستگی
• 79. مدیریت پیکربندی و وابستگی‌های محیطی خاص
• 80. DIP پیشرفته: Service Locator (چه زمانی استفاده کنیم و چرا نه)
• 81. مدیریت سناریوهای پیچیده کد قدیمی: بازآرایی لایه‌های تعامل با پایگاه داده
• 82. اعمال SOLID در کد UI (ملاحظات MVVM, MVP, MVC)
• 83. کار با مرزهای تراکنشی و سیستم‌های توزیع شده
• 84. یکپارچه‌سازی کد قدیمی با میکروسرویس‌های جدید
• 85. استراتژی‌هایی برای تجزیه سیستم‌های قدیمی در مقیاس بزرگ
• 86. حفظ کیفیت و بهبود: خودکارسازی کیفیت کد با ابزارهای تحلیل استاتیک
• 87. ادغام بررسی‌های SOLID در خطوط CI/CD
• 88. بررسی کد (Code Review) متمرکز بر اصول طراحی
• 89. ایجاد فرهنگ بازآرایی مستمر
• 90. آموزش تیم در مورد بهترین شیوه‌های SOLID
• 91. تصمیم‌گیری استراتژیک: چه زمانی بازآرایی کنیم و چه زمانی بازنویسی
• 92. تحلیل هزینه-فایده برای کاهش بدهی فنی
• 93. جلب حمایت مدیریت برای تلاش‌های بازآرایی
• 94. نقش طراحی تکاملی (Evolutionary Design) در بهبود پایدار
• 95. اندازه‌گیری بازگشت سرمایه (ROI) بازآرایی SOLID
• 96. مقدمه‌ای بر دیگر اصول طراحی (DRY, YAGNI, KISS)
• 97. کاوش الگوهای معماری برای نگهداری طولانی‌مدت
• 98. طراحی مبتنی بر دامنه (DDD) و هم‌افزایی SOLID
• 99. حفظ شتاب: سفر طولانی‌مدت به سوی سلامت کد
• 100. نکات پایانی: آینده کد قدیمی شما با SOLID