🎓 دوره آموزشی جامع

📚 اطلاعات دوره

عنوان دوره: دوره جامع تحلیل داده‌های زیستی با رویکرد آماری (بر اساس کتاب Whitlock)

موضوع کلی: تحلیل داده‌های زیستی

موضوع میانی: روش‌های آماری در زیست‌شناسی

📋 سرفصل‌های دوره (100 موضوع)

• 1. مقدمه‌ای بر آمار و علم در زیست‌شناسی
• 2. روش علمی: پرسش، فرضیه و پیش‌بینی
• 3. جمعیت و نمونه: درک مفاهیم پایه
• 4. متغیرها و انواع داده‌ها: طبقه‌بندی، ترتیبی، عددی
• 5. توزیع فراوانی و نمایش گرافیکی آن
• 6. مطالعات تجربی در مقابل مطالعات مشاهده‌ای
• 7. اصول نمونه‌گیری تصادفی
• 8. نمایش داده‌های طبقه‌بندی: نمودارهای میله‌ای و نمودار دایره‌ای
• 9. نمایش داده‌های عددی: هیستوگرام و چندضلعی فراوانی
• 10. آمار توصیفی: اندازه‌گیری مکان مرکزی (میانگین، میانه، مد)
• 11. آمار توصیفی: اندازه‌گیری پراکندگی (دامنه، واریانس، انحراف معیار)
• 12. ضریب تغییرات و کاربرد آن
• 13. نمودار جعبه‌ای (Box Plot) و تفسیر آن
• 14. ارتباط بین دو متغیر: نمودار پراکندگی (Scatter Plot)
• 15. ارائه داده‌ها و ساخت نمودارهای با کیفیت برای مقالات
• 16. مبانی احتمال: قوانین جمع و ضرب
• 17. احتمال شرطی و استقلال رویدادها
• 18. قضیه بیز و کاربرد آن در تشخیص پزشکی
• 19. توزیع دوجمله‌ای (Binomial Distribution)
• 20. آزمون دوجمله‌ای برای یک نسبت
• 21. توزیع پواسون (Poisson Distribution)
• 22. توزیع نرمال: ویژگی‌ها و اهمیت
• 23. توزیع نرمال استاندارد و امتیاز Z
• 24. قضیه حد مرکزی و اهمیت آن در استنتاج آماری
• 25. تخمین و بازه اطمینان: مفاهیم کلیدی
• 26. توزیع نمونه‌گیری میانگین
• 27. خطای استاندارد میانگین (Standard Error of the Mean)
• 28. بازه اطمینان ۹۵٪ برای میانگین
• 29. بازه اطمینان برای نسبت
• 30. روش بوت‌استرپ (Bootstrapping) برای تخمین بازه اطمینان
• 31. تفسیر صحیح بازه‌های اطمینان
• 32. چارچوب آزمون فرضیه: فرضیه صفر و فرضیه جایگزین
• 33. مقدار P (P-value) و تعریف آن
• 34. سطح معناداری (آلفا)
• 35. خطای نوع اول و خطای نوع دوم
• 36. توان آماری (Statistical Power) و عوامل مؤثر بر آن
• 37. آزمون‌های یک‌طرفه در مقابل آزمون‌های دوطرفه
• 38. مراحل گام به گام یک آزمون فرضیه
• 39. آزمون نیکویی برازش کای-دو (Chi-squared Goodness-of-Fit Test)
• 40. مفروضات آزمون کای-دو
• 41. آزمون کای-دو برای جداول توافقی (آزمون استقلال)
• 42. آزمون دقیق فیشر (Fisher's Exact Test)
• 43. نسبت شانس (Odds Ratio) و خطر نسبی (Relative Risk)
• 44. آزمون G به عنوان جایگزینی برای کای-دو
• 45. آزمون تی تک‌نمونه‌ای (One-sample t-test)
• 46. توزیع t و درجات آزادی
• 47. آزمون تی زوجی (Paired t-test)
• 48. آزمون تی دو نمونه مستقل (Independent two-sample t-test)
• 49. مفروضات آزمون‌های تی: نرمال بودن و همگنی واریانس‌ها
• 50. بررسی مفروضات: آزمون شاپیرو-ویلک و آزمون لوین
• 51. آزمون ولچ (Welch's t-test) برای واریانس‌های نابرابر
• 52. تبدیل داده‌ها (Log, Square root) برای برقراری مفروضات
• 53. جایگزین‌های ناپارامتریک: آزمون من-ویتنی یو (Mann-Whitney U)
• 54. جایگزین‌های ناپارامتریک: آزمون رتبه علامت‌دار ویلکاکسون (Wilcoxon Signed-Rank)
• 55. مقدمه‌ای بر تحلیل واریانس (ANOVA)
• 56. منطق ANOVA: تجزیه واریانس
• 57. توزیع F
• 58. آنالیز واریانس یک‌طرفه (One-way ANOVA)
• 59. مفروضات ANOVA
• 60. آزمون‌های تعقیبی (Post-hoc): مشکل مقایسه‌های چندگانه
• 61. آزمون توکی-کریمر (Tukey-Kramer Test)
• 62. جایگزین ناپارامتریک ANOVA: آزمون کروسکال-والیس (Kruskal-Wallis)
• 63. آنالیز واریانس دوطرفه (Two-way ANOVA)
• 64. اثرات متقابل (Interaction Effects) در ANOVA دوطرفه
• 65. طرح‌های بلوکی تصادفی شده
• 66. ANOVA با اندازه‌گیری‌های تکراری (Repeated-measures ANOVA)
• 67. همبستگی: نمایش و کمی‌سازی ارتباط خطی
• 68. ضریب همبستگی پیرسون
• 69. آزمون فرضیه برای همبستگی
• 70. همبستگی رتبه‌ای اسپیرمن (Spearman's Rank Correlation)
• 71. مقدمه‌ای بر رگرسیون خطی ساده
• 72. روش حداقل مربعات برای برازش خط
• 73. آزمون فرضیه برای شیب خط رگرسیون
• 74. بازه اطمینان برای پارامترهای رگرسیون
• 75. ضریب تعیین (R-squared)
• 76. تحلیل باقیمانده‌ها و بررسی مفروضات رگرسیون
• 77. پیش‌بینی با استفاده از مدل رگرسیون
• 78. تفاوت همبستگی و علیت
• 79. رگرسیون خطی چندگانه
• 80. انتخاب مدل در رگرسیون چندگانه: معیارهای AIC و BIC
• 81. هم‌خطی چندگانه (Multicollinearity)
• 82. رگرسیون چندجمله‌ای برای روابط غیرخطی
• 83. مدل‌های خطی تعمیم‌یافته (GLMs): یک دید کلی
• 84. رگرسیون لجستیک برای داده‌های باینری
• 85. تفسیر نسبت شانس در رگرسیون لجستیک
• 86. رگرسیون پواسون برای داده‌های شمارشی
• 87. آنالیز کوواریانس (ANCOVA)
• 88. مدل‌های اثرات آمیخته (Mixed-effects Models)
• 89. مقدمه‌ای بر تحلیل بقا (Survival Analysis)
• 90. منحنی‌های کاپلان-مایر
• 91. مقدمه‌ای بر تحلیل داده‌های بیزی
• 92. اصول طراحی آزمایش: کنترل، تصادفی‌سازی و تکرار
• 93. شبه‌تکرار (Pseudoreplication) و نحوه اجتناب از آن
• 94. پاکسازی و آماده‌سازی داده‌ها (Data Wrangling)
• 95. تحلیل بازتولیدپذیر (Reproducible Analysis)
• 96. ارائه نتایج آماری به صورت مؤثر
• 97. اشتباهات رایج آماری در مقالات زیست‌شناسی
• 98. مطالعه موردی جامع: از سوال تحقیق تا نتیجه‌گیری
• 99. جمع‌بندی نهایی و گام‌های بعدی