🎓 دوره آموزشی جامع

📚 اطلاعات دوره

عنوان دوره: تسلط بر اسمبلی پیشرفته: از کدنویسی تا تعامل با MVS

موضوع کلی: برنامه‌نویسی و معماری سیستم‌های سازمانی بزرگ

موضوع میانی: برنامه‌نویسی سیستمی پیشرفته در پلتفرم IBM Mainframe

📋 سرفصل‌های دوره (100 موضوع)

• 1. مقدمه‌ای بر معماری z/Architecture و تاریخچه Mainframe
• 2. مروری بر مفاهیم پایه اسمبلی: ثبات‌ها، حافظه و آدرس‌دهی
• 3. ساختار یک برنامه اسمبلی پایه‌ای در z/OS
• 4. انواع داده‌ها: کاراکتری، دسیمال پک و باینری
• 5. دستورالعمل‌های اصلی انتقال داده (L, ST, MVC, MVI)
• 6. دستورالعمل‌های محاسباتی باینری (A, S, M, D)
• 7. دستورالعمل‌های محاسباتی دسیمال پک (AP, SP, MP, DP, ZAP)
• 8. دستورالعمل‌های منطقی و مقایسه‌ای (C, CL, CP, CLC)
• 9. دستورالعمل‌های پرش و انشعاب (B, BC, BAL, BCTR)
• 10. مفهوم Program Status Word (PSW) و نقش آن
• 11. آدرس‌دهی پایه و نسبی: دستورالعمل USING و DROP
• 12. مبانی JCL برای کامپایل، لینک و اجرای برنامه‌های اسمبلی
• 13. تحلیل یک دامپ سیستمی (System Dump) ساده
• 14. معرفی دستورالعمل‌های شیفت (Shift Instructions)
• 15. کار با بیت‌ها: دستورالعمل‌های TM, OI, NI, XI
• 16. مفهوم Literal Pool و دستورالعمل LTORG
• 17. ساختار و کاربرد DSECT برای نگاشت داده‌ها
• 18. ماکروها: تعریف و فراخوانی یک ماکروی ساده
• 19. پارامترهای ماکرو: موقعیتی و کلیدواژه‌ای
• 20. ویژگی‌های پارامترها در ماکروها (Attributes)
• 21. دستورالعمل‌های اسمبلی شرطی (Conditional Assembly)
• 22. متغیرهای سراسری و محلی در ماکروها (SET Symbols)
• 23. تولید کد پویا با دستورالعمل‌های AIF و AGO
• 24. ایجاد و استفاده از کتابخانه‌های ماکرو (Macro Libraries)
• 25. دستورالعمل‌های پیشرفته پردازش داده: TR, TRT, ED, EDMK
• 26. قراردادهای اتصال و فراخوانی (Linkage Conventions)
• 27. استفاده از ثبات‌ها در فراخوانی زیربرنامه‌ها
• 28. ساختار و زنجیره‌سازی ناحیه ذخیره‌سازی (Save Area)
• 29. روش‌های ارسال پارامتر به زیربرنامه‌ها
• 30. برنامه‌نویسی بازورودپذیر (Re-entrant Programming)
• 31. برنامه‌نویسی قابل استفاده مجدد (Serially Reusable Programming)
• 32. مفاهیم AMODE (Addressing Mode) و RMODE (Residency Mode)
• 33. دستورالعمل‌های BASSM و BSM برای تغییر AMODE
• 34. ساختار برنامه چندبخشی: CSECT, RSECT, و Common Section
• 35. پیونددهی برنامه‌ها: نقش Linkage Editor و Binder
• 36. نقاط ورود چندگانه و ارجاعات خارجی (ENTRY و EXTRN)
• 37. بارگذاری دینامیک ماژول‌ها با ماکروی LOAD
• 38. حذف دینامیک ماژول‌ها با ماکروی DELETE
• 39. مقدمه‌ای بر معماری سیستم‌عامل MVS/z/OS
• 40. مفهوم فضای آدرس (Address Space)
• 41. مدیریت وظایف (Task Management) و Task Control Block (TCB)
• 42. مفهوم واحد کار (Unit of Work) و SRB
• 43. ساختار حافظه مجازی در z/OS
• 44. ناحیه‌های مشترک حافظه: SQA, LSQA, CSA, PLPA
• 45. Dispatcher و اولویت‌بندی وظایف
• 46. مقدمه‌ای بر بلوک‌های کنترلی اصلی سیستم (Control Blocks)
• 47. پیمایش زنجیره بلوک‌های کنترلی: از CVT تا TCB
• 48. مکانیزم فراخوانی ناظر (Supervisor Call - SVC)
• 49. انواع وقفه‌ها (Interrupts) در z/OS
• 50. حالت ناظر (Supervisor State) در مقابل حالت مسئله (Problem State)
• 51. برنامه‌نویسی مجاز (Authorized Programming) و APF
• 52. مقدمه‌ای بر مدیریت حافظه مجازی
• 53. درخواست حافظه با ماکروی GETMAIN
• 54. آزاد کردن حافظه با ماکروی FREEMAIN
• 55. انواع و ویژگی‌های درخواست حافظه (RU, VRU, RC, VC)
• 56. مفهوم Subpool در مدیریت حافظه
• 57. کلیدهای محافظت حافظه (Storage Protect Keys)
• 58. ماکروی STORAGE برای تغییر ویژگی‌های حافظه
• 59. مقدمه‌ای بر سرویس‌های مدیریت وظایف
• 60. ایجاد یک وظیفه جدید با ماکروی ATTACH
• 61. حذف یک وظیفه با ماکروی DETACH
• 62. همگام‌سازی وظایف: ماکروهای WAIT و POST
• 63. مقدمه‌ای بر ورودی/خروجی (I/O) و Access Methods
• 64. بلوک کنترل داده (DCB): ساختار و پارامترها
• 65. باز کردن یک مجموعه داده با ماکروی OPEN
• 66. بستن یک مجموعه داده با ماکروی CLOSE
• 67. خواندن و نوشتن رکوردهای ترتیبی (QSAM)
• 68. خواندن و نوشتن بلاک‌های فیزیکی (BSAM)
• 69. کار با کتابخانه‌ها (PDS/PDSE) و ماکروی STOW
• 70. ماکروی BLDL برای یافتن اعضا در کتابخانه
• 71. ارتباط با اپراتور سیستم: ماکروی WTO
• 72. دریافت پاسخ از اپراتور: ماکروی WTOR
• 73. سرویس‌های زمان‌بندی: ماکروی STIMER
• 74. قفل‌گذاری و سریال‌سازی منابع
• 75. سریال‌سازی با ماکروهای ENQ و DEQ
• 76. محدوده‌های (Scope) مختلف در ENQ/DEQ
• 77. سریال‌سازی با دستورالعمل‌های CS و CDS
• 78. مفهوم Latch و کاربردهای آن
• 79. مقدمه‌ای بر سرویس‌های حافظه متقابل (Cross-Memory Services)
• 80. مفهوم PC (Program Call) و فضای آدرس خانگی (Home Address Space)
• 81. اجرای کد در فضای آدرس دیگر با دستورالعمل‌های PC و PT
• 82. انتقال داده بین فضاهای آدرس
• 83. مقدمه‌ای بر بازیابی و مدیریت خطا
• 84. ایجاد یک روتین بازیابی با ماکروی ESTAE
• 85. تحلیل اطلاعات خطا در روتین ESTAE
• 86. مدیریت خطاهای غیرمنتظره با ESPIE
• 87. مقدمه‌ای بر خروجی‌های سیستمی (System Exits)
• 88. نوشتن یک خروجی ساده برای SMF
• 89. ملاحظات امنیتی در برنامه‌نویسی سیستمی
• 90. استفاده از ماکروی MODESET برای تغییر وضعیت و کلید
• 91. رابط زیرسیستم (Subsystem Interface - SSI)
• 92. مقدمه‌ای بر سرویس‌های قفل‌گذاری سراسری (Global Resource Serialization - GRS)
• 93. کار با دیتا اسپیس‌ها (Data Spaces)
• 94. ایجاد و استفاده از Hiperspaces
• 95. تعامل با سرویس‌های یونیکس (UNIX System Services) از اسمبلی
• 96. تکنیک‌های پیشرفته دیباگینگ با IPCS
• 97. تحلیل بلوک‌های کنترلی با VERBEXIT در IPCS
• 98. ردیابی اجرای برنامه با SLIP و TRACE
• 99. بهینه‌سازی عملکرد برنامه‌های اسمبلی
• 100. استفاده از دستورالعمل‌های جدید z/Architecture