چرا این دوره؟

این دوره به گونه‌ای طراحی شده است که بتوانید درک عمیقی از نحوه کارکرد سیستم‌عامل لینوکس پیدا کنید و با اتکا به قدرت Bash، بهره‌وری خود را به طور چشمگیری افزایش دهید. با توجه به ارائه دوره بر روی فلش مموری، دسترسی آسان و بدون نیاز به دانلودهای حجیم خواهید داشت و می‌توانید در هر زمان و مکانی به محتوای آموزشی دسترسی داشته باشید.

شما خواهید آموخت که چگونه:

• دستورات پرکاربرد لینوکس را به صورت حرفه‌ای به کار ببرید.
• اسکریپت‌های Bash بنویسید تا وظایف تکراری را خودکار کنید.
• سیستم خود را مدیریت و پیکربندی کنید.
• با مفاهیم پیشرفته‌تری مانند پردازش متن، مدیریت فرآیندها و شبکه‌سازی آشنا شوید.
• امنیت سیستم خود را بهبود بخشید.

پیش‌نیازهای دوره

برای بهره‌مندی حداکثری از این دوره، داشتن آشنایی اولیه با مفاهیم کامپیوتر و سیستم‌عامل کافی است. هیچ دانش پیشینه‌ای در زمینه لینوکس یا برنامه‌نویسی Bash مورد نیاز نیست. تمام مطالب از پایه تدریس خواهند شد.

• کامپیوتر شخصی (ویندوز، مک یا لینوکس)
• فلش مموری 32 گیگابایتی (محتوای دوره بر روی آن قرار دارد)
• اشتیاق به یادگیری!

سرفصل‌های کلیدی دوره

این دوره در بخش‌های متنوعی سازماندهی شده است تا یادگیری را گام به گام و اثربخش کند:

بخش اول: مبانی خط فرمان لینوکس

در این بخش، با محیط خط فرمان لینوکس آشنا خواهید شد و دستورات اساسی را فرا خواهید گرفت:

• مقدمه‌ای بر لینوکس و تاریخچه آن
• آشنایی با انواع توزیع‌های لینوکس
• ورود به سیستم و پیمایش فایل‌ها و دایرکتوری‌ها (ls, cd, pwd)
• کار با فایل‌ها و دایرکتوری‌ها (mkdir, rmdir, touch, cp, mv, rm)
• مشاهده و ویرایش فایل‌ها (cat, less, more, head, tail, nano, vim)
• مدیریت دسترسی‌ها (chmod, chown)
• جستجو در سیستم فایل (find)
• مدیریت کاربران و گروه‌ها
• آشنایی با انواع بسته‌های نرم‌افزاری و نحوه نصب و حذف آن‌ها (apt, yum, dnf)

بخش دوم: قدرتمندترین ابزارهای پردازش متن

این بخش بر روی ابزارهای خط فرمان که برای پردازش و دستکاری داده‌های متنی طراحی شده‌اند، تمرکز دارد:

• فیلتر کردن متن با grep
• مرتب‌سازی متن با sort
• حذف خطوط تکراری با uniq
• تقسیم‌بندی و ادغام فایل‌ها (split, cat)
• جایگزینی متن با sed
• پردازش پیشرفته متن با awk
• فشرده‌سازی و باز کردن فایل‌ها (gzip, tar, unzip)

مثال عملی: فرض کنید می‌خواهید لیستی از تمام فایل‌های متنی (با پسوند .txt) در یک دایرکتوری را پیدا کرده و محتوای آن‌ها را به صورت ترکیبی در یک فایل جدید مشاهده کنید. با استفاده از ترکیب دستورات find و cat، این کار به سادگی قابل انجام است:

find . -name "*.txt" -exec cat {} ; > combined_texts.txt

بخش سوم: مبانی برنامه‌نویسی Bash

این بخش پایه‌های نوشتن اسکریپت‌های Bash را بنا می‌نهد:

• ساختار یک اسکریپت Bash (Shebang #!/bin/bash)
• متغیرها و نحوه استفاده از آن‌ها
• ورودی و خروجی (echo, read)
• عملگرهای مقایسه‌ای و منطقی
• دستورات شرطی (if, else, elif, case)
• حلقه‌ها (for, while, until)
• توابع در Bash
• مدیریت خطای در اسکریپت‌ها
• آرگومان‌های خط فرمان ($1, $2, $@, $#)

مثال عملی: نوشتن یک اسکریپت ساده برای خوش‌آمدگویی به کاربر:

#!/bin/bash
echo "سلام، به دنیای Bash خوش آمدید!"
echo "لطفا نام خود را وارد کنید:"
read user_name
echo "خوش آمدی، $user_name!"

بخش چهارم: مفاهیم پیشرفته Bash و برنامه‌نویسی شل

پس از تسلط بر مبانی، به سراغ تکنیک‌های پیشرفته‌تر خواهیم رفت:

• تعبیه‌سازی دستورات (Command Substitution)
• استفاده از پایپ‌ها (Pipelines) برای زنجیر کردن دستورات
• مدیریت فرآیندها (ps, top, kill)
• کار با فایل‌های لاگ و آرشیو کردن آن‌ها
• ابزارهای مدیریت شبکه (ping, ssh, scp)
• استفاده از cron برای زمان‌بندی وظایف
• مفاهیم برنامه‌نویسی تابعی در Bash
• رفع اشکال (Debugging) اسکریپت‌های Bash
• تکنیک‌های پیشرفته پردازش رشته

مثال عملی: نوشتن اسکریپتی که هر 5 دقیقه یک بار وضعیت سرویس وب سرور را بررسی کرده و در صورت عدم پاسخگویی، یک اعلان ارسال کند.

بخش پنجم: خودکارسازی وظایف و ابزارهای کاربردی

در این بخش، به کاربرد عملی آموخته‌ها در خودکارسازی وظایف روزمره و حرفه‌ای خواهیم پرداخت:

• ساخت اسکریپت‌های پشتیبان‌گیری
• خودکارسازی استقرار نرم‌افزار
• مدیریت فایل‌های پیکربندی
• کار با SSH برای اجرای دستورات از راه دور
• استفاده از rsync برای همگام‌سازی فایل‌ها
• نوشتن اسکریپت‌های مدیریتی برای سرور

چه مهارت‌هایی کسب خواهید کرد؟

پس از گذراندن این دوره، شما قادر خواهید بود:

• با اطمینان در محیط خط فرمان لینوکس کار کنید.
• از ابزارهای خط فرمان برای انجام مؤثر وظایف مختلف استفاده کنید.
• اسکریپت‌های Bash قدرتمند و قابل اتکا بنویسید.
• وظایف تکراری را خودکار کرده و زمان بیشتری برای کارهای خلاقانه ذخیره کنید.
• مسائل مربوط به مدیریت سیستم و خودکارسازی را حل کنید.
• پتانسیل کامل سیستم‌عامل لینوکس را کشف کنید.

چرا محتوای آموزشی بر روی فلش مموری 32GB ارائه می‌شود؟

ارائه این مجموعه آموزشی بر روی فلش مموری 32 گیگابایتی چندین مزیت کلیدی دارد:

• دسترسی فوری و آفلاین: بدون نیاز به اینترنت پرسرعت، محتوای کامل دوره در دسترس شماست.
• حجم بالا، کیفیت بالا: فضای کافی برای ارائه ویدئوهای آموزشی با کیفیت بالا، نمونه کدها، فایل‌های تمرینی و مستندات تکمیلی فراهم است.
• قابل حمل بودن: به راحتی می‌توانید فلش مموری را حمل کرده و در هر کامپیوتری به آموزش‌ها دسترسی پیدا کنید.
• ذخیره‌سازی پایدار: اطمینان از اینکه دسترسی شما به محتوای آموزشی همواره حفظ می‌شود.