دوره «کدنویسی امن در C 2025-3» از مجموعه LinkedIn Learning، یک آموزش جامع و به‌روز است که به مهندسان نرم‌افزار و توسعه‌دهندگان C کمک می‌کند تا با مفاهیم و تکنیک‌های اصلی امنیت حافظه و پیشگیری از آسیب‌پذیری‌ها آشنا شوند. این دوره با تمرکز بر تجربیات عملی و مثال‌های کُد واقعی، شما را از سطح مقدماتی تا تخصصی در زمینه اشکال‌زدایی، تحلیل استاتیک و پویا و بهینه‌سازی کد برای مقابله با تهدیدهای رایج هدایت می‌کند.

• مقدمه‌ای بر امنیت نرم‌افزار و اصول بنیادین کدنویسی امن
• درک آسیب‌پذیری‌های رایج در زبان C (باگ‌های خط بافر، use-after-free، integer overflow)
• ابزارهای تحلیل استاتیک (Static Analysis) مانند «clang-analyzer» و پیاده‌سازی قواعد SAST
• فاز تحلیل پویا (Dynamic Analysis) و کار با Valgrind، AddressSanitizer و Fuzzing
• مدیریت ایمن حافظه: malloc، calloc، free و شیوه‌های جلوگیری از double free
• استفاده از کتابخانه‌های امن: strncpy، snprintf و ملاحظات طراحی API
• روش‌های رمزنگاری و استفاده صحیح از الگوریتم‌ها در C
• طراحی ساختار پروژه برای تست‌پذیری و CI/CD با تاکید بر امنیت
• نقد و بررسی کد (Code Review) و بهترین شیوه‌های امنیتی در تیم
• تمرین‌های عملی و پروژه پایانی: پیاده‌سازی یک ماژول امن برای پردازش فایل

برای بهره‌مندی کامل از این دوره لازم است:

• آشنایی متوسط با زبان C و ساختار حافظه (stack، heap)
• تجربه کار با کامپایلرهای GCC یا Clang در محیط خط فرمان لینوکس
• درک پایه‌ای از مفاهیم کامپیوتر مانند pointer، آرایه و رشته‌ها
• آشنایی ابتدایی با گیت (Git) و مفاهیم کنترل نسخه

با گذراندن این دوره، شما قادر خواهید بود:

• ریشه‌یابی و رفع Buffer Overflow با استفاده از تکنیک‌های مختلف
• تحلیل ایمن توابع استاندارد و جایگزینی آن‌ها با توابع امن‌تر
• پیاده‌سازی مکانیسم‌های بررسی ورودی (Input Validation) قبل از خواندن داده
• اجرای آزمایش‌های تایید کارکرد (Unit Testing) برای شناسایی آسیب‌پذیری‌های احتمالی
• نصب و پیکربندی ابزارهای SAST و DAST در فرآیند توسعه
• تهیه گزارش آسیب‌پذیری و ارائه راه‌حل‌های اصلاحی در تیم‌های توسعه

این دوره برای شرکت‌ها و پروژه‌هایی که به دنبال تأمین امنیت در سطوح پایین نرم‌افزار هستند، بسیار کاربرد دارد. از جمله مزایای اصلی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• کاهش هزینه‌های تعمیر خطا پیش از ورود به مرحله تولید
• افزایش اعتماد به نفس تیم در انتشار نسخه‌های امن و پایدار
• امکان انطباق با استانداردهای امنیتی مثل MISRA C یا CERT C
• آمادگی برای ارزیابی‌های امنیتی مستقل و ممیزی‌های کد
• استفاده از مهارت‌ها در صنایع حساس نظیر خودرو، هوافضا، و زیرساخت‌های حیاتی

در طول دوره، چندین تمرین عملی و پروژه زیر انجام خواهد شد:

• مثال اول: رفع آسیب‌پذیری در تابع خواندن رشته

  در این مثال، تابع اصلی از gets استفاده می‌کرد و با جایگزینی آن با fgets و بررسی طول ورودی به صورت ایمن بازنویسی می‌شود.

• مثال دوم: پیاده‌سازی یک فاز Fuzzing ساده برای یک parser فایل

  استفاده از ابزار AFL برای تولید ورودی‌های مخرب و یافتن نقاط ضعف.

• پروژه نهایی: طراحی و پیاده‌سازی یک کتابخانه رمزنگاری با API امن

  شامل نوشتن تست‌های واحد، بررسی تایپ‌ها، و استفاده از OpenSSL به صورت ایمن.

• Validate Early, Validate Often: ورودی‌ها را تا جای ممکن در نخستین نقطه ورود بررسی کنید.
• Principle of Least Privilege: مجوزها را محدود نگه دارید تا حتی در صورت نفوذ، آسیب‌ها کاهش یابد.
• Fail Safe by Default: رفتار پیش‌فرض کد را ایمن در نظر بگیرید و در صورت خطا، فرایند را متوقف کنید.
• Defense in Depth: چندین لایه امنیتی ایجاد کنید (مثلاً بررسی ورودی + تحلیل استاتیک + sandboxing).
• Continuous Monitoring: استفاده از CI/CD برای اجرای تست‌های امنیتی در هر کامیت.