معرفی دوره

دوره «مهندسی معکوس: IDA برای مبتدیان 2024-12» یک مسیر آموزشی جامع است که شما را از نقطهٔ صفر تا سطح پایه در تحلیل باینری و مهندسی معکوس با ابزار قدرتمند IDA Pro همراهی می‌کند. در این دوره با مفاهیم پایه، نصب و کانفیگ محیط، تحلیل فایل‌های اجرایی ویندوز و لینوکس و تکنیک‌های سادهٔ دی‌باگ آشنا می‌شوید.

سرفصل‌ها به گونه‌ای طراحی شده که افراد بدون پیش‌زمینه خاص در زمینه مهندسی معکوس یا امنیت نرم‌افزار نیز بتوانند از ابتدا گام به گام جلو بروند و مباحث پیچیده را به صورت عملی تجربه کنند.

چه چیزی خواهید آموخت؟

• نحوه نصب و پیکربندی محیط IDA Pro بر روی ویندوز و لینوکس
• آشنایی با رابط کاربری، پنجره‌های Disassembler و Hex View
• تبدیل کد ماشین به اسمبلی و درک ساختار توابع
• کار با پلاگین‌ها و اسکریپت‌های IDC و Python
• شناسایی و استخراج رشته‌ها (Strings) و تابع‌های کلیدی
• روش‌های ساده Debugging با استفاده از WinDbg و IDA Debugger
• تحلیل محافظت‌ها (Anti-Debugging, Packing) و روش‌های ساده Unpack
• مثال‌های عملی در آنالیز کرنل و درایورها (در سطح مقدماتی)

مزایا و کاربردها

• درک عمیق از ساختار فایل‌های اجرایی و نحوه عملکرد آن‌ها در سطح سخت‌افزاری
• توانمندی در کشف آسیب‌پذیری‌ها و بررسی کد مخرب در حوزه امنیت سایبری
• مهارت در توسعه پلاگین‌های شخصی برای اتوماسیون فرایندهای مهندسی معکوس
• افزایش قدرت حل مسئله در مسائل پیچیده نرم‌افزاری
• پایه‌گذاری برای دوره‌های پیشرفته‌تر در تحلیل بدافزار و تست نفوذ

پیش‌نیازها

• آشنایی پایه با زبان اسمبلی یا حداقل دانش مقدماتی از ساختار پردازنده
• تجربه اولیه کار با سیستم‌عامل‌های ویندوز یا لینوکس
• آشنایی با اصول برنامه‌نویسی (C/C++) مزیت محسوب می‌شود
• کمترین دانش از ساختار فایل‌های باینری PE و ELF
• کامپیوتر شخصی با حداقل ۸ گیگابایت رم و فضای آزاد برای نصب IDA Pro

سرفصل‌های دوره

• بخش ۱: مقدمه‌ای بر مهندسی معکوس و تاریخچه IDA Pro
• بخش ۲: نصب و راه‌اندازی ابزارها
  • آموزش نصب IDA Free و Pro
  • پیکربندی پلاگین‌های رایج
• بخش ۳: آشنایی با رابط کاربری و نمایش کد
  • پنجرهٔ Disassembly
  • Hex View و String View
• بخش ۴: تحلیل باینری ساده
  • شناسایی نقطه ورود
  • پیدا کردن توابع مهم
• بخش ۵: کار با اسکریپت‌های IDC و Python
• بخش ۶: Debugging مقدماتی
• بخش ۷: آنالیز محافظت‌ها و بسته‌بندی
• بخش ۸: پروژه عملی – تحلیل یک کرنل درایور ساده
• بخش ۹: نتیجه‌گیری و راهنمای مسیر پیشرفته

مثال‌های عملی

در این دوره بیش از ۵ مثال عملی ارائه شده است تا بتوانید مهارت‌های آموخته شده را در دنیای واقعی پیاده کنید:

• تحلیل فایل اجرایی ویندوز برای استخراج کردن API‌های مورد استفاده
• شناسایی الگوی Packing در یک نمونه ساده و چگونگی Unpack آن
• نوشتن اسکریپت Python برای پیدا کردن همه توابعی که از شبکه استفاده می‌کنند
• استفاده از Debugger برای عبور از مکانیزم‌های Anti-Debugging
• بررسی یک درایور لینوکس و استخراج ساختار داده‌های داخلی کرنل

نکات کلیدی

• شروع با نسخه رایگان IDA برای یادگیری اولیه قبل از مهاجرت به نسخه Pro
• تمرین مداوم روی مثال‌های ساده قبل از ورود به پروژه‌های بزرگتر
• استفاده از اسناد رسمی IDA و انجمن‌های تخصصی برای رفع اشکال
• ادغام پلاگین‌های مفید مانند Hex-Rays و Ghidra برای گسترش توانایی‌ها
• بررسی نمونه‌های بدافزار قدیمی به منظور درک تکنیک‌های رایج