در دنیای توسعه نرم‌افزار، اطمینان از صحت و کیفیت کدها اهمیت ویژه‌ای دارد. تست واحد (Unit Testing) به عنوان یک روش پایه‌ای برای اعتبارسنجی منطق کسب‌وکار و عملکرد توابع، نقش کلیدی ایفا می‌کند. در این دوره آموزشی، با استفاده از ابزارهای xUnit.net و MOQ، به صورت عملی تست واحد برنامه‌های مبتنی بر .NET Core 3 را یاد می‌گیریم. شما با یادگیری این مهارت می‌توانید اطمینان بیشتری نسبت به صحت پیاده‌سازی توابع و کلاس‌ها پیدا کنید و کدهایی با کیفیت بالاتر تولید کنید.

• مفاهیم پایه‌ای Unit Testing و چرخه‌ی توسعه آزمایشی (TDD).
• نصب و پیکربندی xUnit.net در پروژه‌های دات‌نت کور ۳.
• نحوه طراحی تست‌های مستقل برای متدها و کلاس‌ها.
• ایجاد و استفاده از استاب‌ها و ماک‌ها با MOQ برای جداسازی وابستگی‌ها.
• ساخت تست‌های یکپارچه (Integration Tests) در کنار تست‌های واحد.
• به‌کارگیری الگوهای Arrange-Act-Assert برای ساختاردهی منظم تست‌ها.
• گزارش‌دهی نتایج تست و تلفیق با CI/CD (پایپلاین‌های خودکار).
• بهینه‌سازی برای اجرا سریع، قابلیت نگهداری و گسترش در پروژه‌های واقعی.

• افزایش اعتماد به نفس در تغییر یا بازنویسی کدها.
• کاهش خطاهای زمان اجرا با شناسایی زودهنگام باگ‌ها.
• سرعت بالاتر در توسعه به دلیل وجود ساختار تست محکم.
• بهبود کیفیت مستندات فنی با تدوین مثال‌های آزمایشی.
• ایجاد استانداردهای قابل قبول در تیم‌های توسعه نرم‌افزار.
• سهولت در ادغام با ابزارهای CI/CD برای گردش کار خودکار.
• امکان انتشار سریع‌تر و ایمن‌تر نسخه‌های نرم‌افزار.
• افزایش قابلیت نگهداری و توسعه پروژه در آینده.

• آشنایی اولیه با زبان برنامه‌نویسی #C و مفاهیم شیءگرایی.
• درک مبانی کلی .NET Core 3 و ساختار پروژه‌های آن.
• نصب آخرین نسخه از Visual Studio یا VS Code.
• آشنایی نسبی با خطوط فرمان (.NET CLI).
• حداقل تجربه کار با پایگاه داده یا سرویس‌های وب (اختیاری).

• مقدمه‌ای بر تست واحد و اهمیت آن در توسعه نرم‌افزار
• آشنایی با xUnit.net و ساختار فایل‌های تست
• نصب و راه‌اندازی چارچوب تست در پروژه‌های دات‌نت کور ۳
• نوشتن تست‌های ساده: Assert.Equal, Assert.Throws
• استفاده از Fixture برای اشتراک‌گذاری داده‌ها میان تست‌ها
• معرفی MOQ و نمونه‌سازی وابستگی‌ها
• طراحی تست‌های Mock برای سرویس‌ها و مخازن داده
• تست استثناها، تایم‌اوت‌ها و عملکرد غیرهمزمان
• ساخت تست‌های Integration با پایگاه داده In-Memory
• گزارش‌گیری، پوشش کد و تحلیل نتایج تست‌ها
• یکپارچه‌سازی با Azure DevOps/GitHub Actions
• بهینه‌سازی سرعت اجرا و کاهش زمان بیلد
• سخن پایانی و روند ادامه یادگیری

در این بخش با مثال‌های واقعی و کاربردی کار خواهیم کرد. فرض کنید کلاسی داریم به نام OrderService که وابسته به یک IOrderRepository و سرویس پیامک ISmsSender است. با MOQ نمونه‌های ماک می‌سازیم و رفتارهای زیر را تست می‌کنیم:

• بازگرداندن نتیجه صحیح سفارش با مقدار معتبر.
• پرتاب ArgumentNullException برای ورودی‌های نامعتبر.
• اطمینان از فراخوانی متد ارسال پیامک در سناریوهای خاص.
• تست عملکرد غیرهمزمان با async/await.
• استفاده از InMemoryDatabase برای تست یکپارچه با EF Core.

• همیشه هر تست باید تنها یک سناریو را پوشش دهد و مستقل باشد.
• از داده‌های ثابت (Fixture) برای کاهش کد تکراری استفاده کنید.
• ماک‌ها و استاب‌ها را برای جداسازی کامل وابستگی‌ها به‌کار ببرید.
• نام‌گذاری تست‌ها را با الگوی MethodName_StateUnderTest_ExpectedBehavior هماهنگ کنید.
• برای تست‌های Integration، از بانک داده In-Memory و کانفیگ سریع بهره ببرید.
• گزارش پوشش کد (Code Coverage) را مدام بررسی و آن را بهبود دهید.
• استفاده از CI/CD برای اجرای خودکار تست‌های واحد و یکپارچه را جدی بگیرید.